Strefa Wiedzy Uniwersytetu SWPS
Strefa Wiedzy Uniwersytetu SWPS to polski podcast popularnonaukowy, który rozszerza tematykę z psychologii na osiem obszarów: psychologię, prawo, design, biznes, kulturę i sztukę, społeczeństwo, technologię oraz gaming. Powstał z przekształcenia wcześniejszego projektu Strefa Psyche. Celem jest dzielenie się rzetelną, ekspercką wiedzą w przystępnej formie. Podcast skierowany jest do osób chcących rozwijać kompetencje i poszerzać horyzonty.
Odcinki
Czy prawa człowieka to nadal wartości uniwersalne? O demokracji, AI i wyzwaniach współczesnego świata
Prawa człowieka przez dekady uchodziły za wspólny język współczesnych demokracji. Dziś coraz częściej stają się przedmiotem politycznych sporów. W dobie AI definiowanie granic wolności przestało być domeną jedynie ustawodawców. Czy demokracja ochroni swoje fundamenty?
🎯 Kiedy prawa jednostki są ważniejsze niż wola większości?
🎯 W jaki sposób technologie AI modyfikują prawo?
🎯 Jakiej kompetencji po
Czy AI jest patriotą? O suwerenności, startupach i biznesach AI native
To rozmowa nie tylko o możliwościach generatywnej sztucznej inteligencji, ale także o danych, prywatności, suwerenności technologicznej oraz przyszłości rynku pracy i marketingu.
🎯 Dlaczego większość firm błędnie wdraża AI?
🎯 Jak sztuczna inteligencja zmieni startupy i biznes?
🎯 Czy AI może zastąpić człowieka w podejmowaniu decyzji?
O tym wszystkim rozmawiają:
🎙️ Artur Kurasiński – przedsiębiorca
Jak budować klasę, w której każdy czuje się częścią grupy?
Jak budować klasę, w której każdy uczeń czuje się bezpiecznie i ma poczucie przynależności?
Ekspertki projektu Siła Rówieśników pokazują, jak doświadczenia uczniów, nauczycieli i studentów z niepełnosprawnościami pomogły stworzyć praktyczne materiały wspierające wychowawców w codziennej pracy.
🎯 Dlaczego integracja nie zawsze oznacza włączenie?
🎯 Jakie relacje sprzyjają dobrostanowi uczniów?
🎯 Jak
Szacunek jako wartość etyki słabej
Szacunek nie sprowadza się do przestrzegania zasad czy okazywania respektu. W swoim wykładzie prof. dr hab. Tadeusz Gadacz pokazuje, dlaczego jest on fundamentem odpowiedzialności, wolności i autentycznych relacji z drugim człowiekiem.
🎯 Czym różni się szacunek od respektu?
🎯 Na czym polega etyka słaba?
🎯 Dlaczego szacunek jest warunkiem wolności i rozwoju?
🎯 Jak odpowiedzialność wiąże się z ludzk
Zarządzanie bez biurek, biznes bez granic. Nowoczesne przywództwo w ujęciu globalnym
Globalne kryzysy, rozwój sztucznej inteligencji i dynamiczne przemiany na rynku pracy sprawiają, że liderzy coraz częściej muszą podejmować decyzje w warunkach dużej niepewności.
🎯 Kim jest współczesny lider i co decyduje o jego skuteczności?
🎯 Dlaczego gotowość do popełniania błędów jest kluczowym elementem zarządzania?
🎯 Jak chronić swoje wewnętrzne zasoby?
O tym wszystkim rozmawiały:
🎙️ dr
Jak mierzyć marketing w erze AI? Pułapki, zmiany i możliwości
Sztuczna inteligencja zmienia nie tylko narzędzia marketingowe, ale również sposób, w jaki klienci szukają informacji i podejmują decyzje zakupowe. Coraz częściej pierwszy etap researchu odbywa się w ChatGPT i innych modelach AI.
🎯 Jak modele AI zmieniają ścieżkę zakupową klienta?
🎯 Czym jest LLM Visibility i dlaczego staje się nowym wyzwaniem dla marketerów?
🎯 Dlaczego YouTube odgrywa coraz więk
Marketing spod znaku AI: nowe narzędzia, stare dylematy
Sztuczna inteligencja zmienia marketing szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Automatyzacja, analiza danych i nowe narzędzia AI otwierają przed firmami ogromne możliwości, ale jednocześnie rodzą pytania o rolę człowieka, bezpieczeństwo danych i przyszłość pracy marketerów.
🎯 Dlaczego marketerzy odczuwają dziś coraz większą presję?
🎯 Jak firmy wykorzystują sztuczną inteligencję w praktyce?
🎯 Jak bu
Jak rdzenni mieszkańcy Meksyku budują własne technologie?
Wielowiekowe tradycje rdzennych społeczności Ameryki Łacińskiej i nowe technologie. Czy te obszary rzeczywiście się wykluczają? A może ogranicza nas stereotypowe myślenie? Tamtejsza ludność wzięła sprawy w swoje ręce i przełamała schemat.
🎯 Kim są „tapalewihkes” i jak ich praca pozwala budować cyfrową suwerenność bez udziału wielkiego kapitału?
🎯 Jak to możliwe, że lokalny operator oferuje lepszy
Między mitami a nauką: co naprawdę wiemy o wpływie smartfonów na młodych?
Wkrótce smartfony mają zniknąć z polskich podstawówek. Podobną drogą poszło wiele państw europejskich, gdzie trwa dyskusja na temat dostępu młodych do social mediów i limitów korzystania z komórek. Czy jednak ekran telefonu to rzeczywiste źródło choroby naszych czasów?
🎯 Dlaczego nastolatki w ogóle „siedzą w telefonie”?
🎯 Czy szkodliwy wpływ smartfonów został udowodniony naukowo?
🎯 Jakie ograni
Społeczności energetyczne – od wspólnych potrzeb do wspólnego działania
Społeczności energetyczne, czyli wspólnoty sąsiedzkie wykorzystujące odnawialne źródła energii do produkcji prądu i dystrybuowania go w ramach grupy. Niewykluczone, że w przyszłości tego typu inicjatywy będą konkurować na poziomie lokalnym z firmami energetycznym.
🎯 Jak działają społeczności energetyczne?
🎯 Czy to skuteczny sposób obniżenia rachunków za prąd?
🎯 Jak wyglądają rozliczenia zużycia w
Siła rówieśników – relacje interpersonalne w klasach integracyjnych i różnorodnych
W klasach integracyjnych relacje rówieśnicze stają się szczególną przestrzenią do budowania tożsamości. Spotykają się tam uczniowie o odmiennych potrzebach, temperamencie, doświadczeniach czy sposobie reagowania na bodźce.
🎯 Jaki jest wpływ pedagoga na budowanie przyjaznej atmosfery w klasie? Co powinien robić, a czego unikać?
🎯 Z jakimi trudnościami mierzą się pedagodzy szkolni podczas pracy z
Klimat pod presją: między aktywizmem, manipulacją i rosnącym lękiem
Ekologiczna przemiana nie dokonuje się w próżni – towarzyszą jej silne społeczne emocje, biznesowe zależności i wątpliwości po stronie zwykłego konsumenta.
🎯 W jaki sposób efektywnie działać na rzecz klimatu? 🎯 Jak odróżnić klimatyczną ściemę od realnych działań proekologicznych? 🎯 Co przeceniamy, a czego nie doceniamy w naszych eko-aktywnościach?
O tym wszystkim rozmawiali:
🎙️ Dominika Zaremba
Feministyczna AI z Ameryki Łacińskiej: technologia w służbie równości?
Kobiety z Ameryki Łacińskiej walczą z przemocą w sieci, tworząc własną, sprawiedliwą sztuczną inteligencję. To opowieść o technologii, która zamiast służyć zyskowi korporacji, wspiera lokalne społeczności i dba o nasze bezpieczeństwo w myśl idei, że prawo do etycznej technologii to fundament równości, a nie luksus dla wybranych.
🎯 Jak feministyczna IA pomaga walczyć z przemocą i fałszywymi obrazam
Jak budować przewagę konkurencyjną w oparciu o produkt?
Czy produkt może stać się czymś więcej niż tylko elementem oferty sprzedażowej? Zdecydowanie tak – atrakcyjność produktu rośnie, gdy wpisuje się on w DNA firmy i wpływa na kulturę organizacji. W każdym biznesie warto wiedzieć kim jesteśmy, a nie tylko – co sprzedajemy.
🎯 Jak dbać o skuteczną sprzedaż nie zapominając o wartościach?
🎯 Jak stworzyć środowisko pracy, w którym ludzie nie boją się odpow
Badania genetyczne pradawnych szczątków. Co nas łączy, a co dzieli z neandertalczykiem?
Dzięki zaawansowanej nauce wymarłe gatunki ludzkie mają przed nami coraz mniej tajemnic. DNA dawnych ludzkich populacji możemy porównać z kodem genetycznym człowieka współczesnego i na tej podstawie wskazać zarówno cechy wspólne jak i czynniki, które przyczyniły się do wymarcia jednych, a przetrwania drugich.
🎯 Dlaczego obecnie żyje tylko jeden gatunek z rodzaju Homo?
🎯 Co spowodowało, że homo sap
Rola percepcji węchowej w codziennym funkcjonowaniu człowieka
Rola węchu w kontekście ewolucyjnym jest ogromna, to on wspomagał człowieka w poszukiwaniu pożywienia, wzmacniał orientację w terenie, miał wpływ na dobór partnera. Także dziś powonienie wspiera różne funkcje społeczne, a informacje zapachowe mają znaczenie w relacjach interpersonalnych.
🎯 Dlaczego jedne osoby odpowiadają nam węchowo, a inne nie?
🎯 Czy to jak pachniemy, ma związek z profilem osobo
Dlaczego ssaki piją mleko? O ewolucji zapisanej w kropli mleka
Mleko matki to znacznie więcej niż pokarm, to precyzyjny system przekazywania sygnałów rozwojowych. Skład mleka zmienia się w czasie i różni między gatunkami. Od laktozy po przeciwciała – tak wygląda biochemiczny dialog między matką a dzieckiem, prowadzony przez miliony lat.
🎯 Jak powstaje mleko matki?
🎯 Co zawiera kobiecy pokarm i jaki to ma wpływ na rozwój dziecka?
🎯 W jaki sposób skład mleka z
Jak nowe kraje, języki i kultury tworzą nową wersję ciebie? Michał Cessanis o podróżach
Podróżowanie to jeden z najskuteczniejszych sposobów poznawania własnej natury, przekraczania swoich granic i lepszego rozumienia świata. W czasach ciągłego niepokoju i dezinformacji, spotkanie z inną kulturą bywa bezcenne – oswaja to, co nieznane, przełamuje stereotypy i wycisza lęki.
O tym, czy podróż musi być daleka, by była wartościowa, jak unikać niebezpieczeństw i jak pokonać lęk przed niez
Siła różnorodności. Jak inkluzywność zmienia jakość pracy zespołów i szkoleń?
W środowisku, w którym każdy czuje się zauważony i bezpieczny, ludzie chętniej angażują się w pracę. Zespoły inkluzywne podejmują trafniejsze decyzje, są bardziej kreatywne i lepiej reagują na zmiany. Inkluzywność jest kluczowym elementem jakości.
💡 Jak inkluzywność i różnorodność rozumieć w praktyce?
💡 Jak zbudować w firmie bezpieczne, otwarte środowisko do rozwoju?
💡 Co dziś znaczy „być liderem”
Algorytmy i bańki informacyjne – kto (i jak) decyduje o tym, co widzisz?
„Niewidzialna ręka algorytmu” porządkuje informacyjny chaos i pozwala zaoszczędzić czas. Jednak ta wygoda ma swoją cenę. Niekontrolowana personalizacja treści stopniowo ogranicza pole widzenia odbiorcy. Co gorsza, jest to proces subtelny. Dlatego pierwszy krok to – wiedzieć.
🎯 Jak działają algorytmy rekomendacji?
🎯 Dlaczego zamknięcie w „bańce” może być niezauważalne dla użytkownika?
🎯 Jak możemy
Jak odnaleźć sens i autentyczność w cyfrowym świecie? Człowiek Absurdalny x Strefa Wiedzy USWPS
Skrolujemy, postujemy, lajkujemy bez namysłu, a granica między tym, co prawdziwe i fejkowe zaciera się szybciej niż trwanie kolejnego story. Czy w tym wszystkim jeszcze potrafimy być sobą? I co to właściwie znaczy? Jeśli czujesz, że to o tobie, posłuchaj tej rozmowy.
🎯 Dlaczego tak polubiliśmy autoprezentację w sieci?
🎯 W jaki sposób big techy wykorzystują naszą potrzebę autokreacji?
🎯 Dlaczego
Zrównoważone zarządzanie obciążeniem pracą. Przegląd technik i narzędzi wspierających organizację i pracownika w przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu
W pracy, szkole i życiu osobistym mierzymy się z presją czasu oraz mnogością zadań. Realizując je, dostosowujemy sposób działania do własnych cech indywidualnych takich, jak odporność na stres. Jednak, gdy presja rośnie, rutynowy styl działania może nie wystarczyć.
🎯 Jak zarządzać stresem w pracy?
🎯 Jak rozpoznać swoje możliwości i nie dać się presji?
🎯 Jakie techniki i narzędzia będą najskuteczni
Wypalenie rodzicielskie oraz inne wyzwania i zagrożenia wśród rodziców z ADHD
Osoby z ADHD borykają się z wieloma wyzwaniami już od dzieciństwa. Te złożone trudności wymagają stworzenia rozmaitych strategii radzenia sobie. Często jednak w momencie narodzin własnego dziecka, strategie te przestają działać.
🎯 Z jakimi trudnościami zmagają się rodzice z ADHD?
🎯 Czy są bardziej narażeni na ryzyko wypalenia rodzicielskiego?
🎯 Jak radzić sobie z takimi trudnościami?
🎙️ Problem om
Gdy „dobry rodzic” to za mało. Pułapka perfekcjonizmu i wypalenie rodzicielskie
Większość rodziców czerpie satysfakcję z rodzicielstwa, ale wielu zmaga się też z jego ciężarem. Wypalenie rodzicielskie dotyka aż 8 proc. polskich rodziców. Za kluczowy czynnik sprzyjający kryzysowi, uważa się perfekcjonizm rodzicielski.
🎯 Czy każdy rodzic perfekcjonista skazany jest na wypalenie?
🎯 Jak nie wpaść w pułapkę perfekcjonizmu?
🎯 Jak zmniejszyć ryzyko negatywnych konsekwencji?
🎙️ Temat
Uczeń w pułapce presji: rola nauczycieli i rodziców w kształtowaniu i podtrzymywaniu wypalenia szkolnego oraz mechanizmy wspierania wypalonych uczniów w powrocie do równowagi psychicznej
Problem wypalenia szkolnego zatacza coraz szersze kręgi wśród nastolatków. Konsekwencje nadmiernego obciążenia to m.in. spadające zainteresowanie wszelkimi aktywnościami, ryzyko porzucenia edukacji, czy wystąpienie kryzysów zdrowia psychicznego.
🎯 Jak reagować, gdy dziecko przechodzi kryzys wypalenia?
🎯 Jak pracować z uczniami dotkniętymi tym problemem?
🎯 Jakie mogą być konsekwencje wypalenia uczn
Wypalenie szkolne. Czym jest, skąd się bierze, jak sobie z nim radzić i jak mu przeciwdziałać
Wypalenie szkolne to fizyczne i emocjonalne wyczerpanie ucznia, brak motywacji do nauki, brak poczucia sprawczości. Jego przyczyną może być presja ze strony otoczenia, przeciążenie nauką i wszechobecna skłonność do porównywania się z innymi.
🎯 Jak rozpoznać wypalenie szkolne u swojego dziecka?
🎯 Dlaczego trzeba mu szybko przeciwdziałać?
🎯 Jak to zrobić?
🎙️ Tematem zajęła się dr Anna Ziółkowska, pr
Wypalenie rodzicielskie a decyzje o posiadaniu dzieci. Czy wyczerpanie rodzicielstwem wpływa na przyszłe decyzje prokreacyjne?
Spora część dzisiejszych rodziców doświadcza przeciążenia psychicznego. Wypalenie rodzicielskie – stan chronicznego stresu i wyczerpania, może prowadzić do pogorszenia dobrostanu jednostki i wpływać na decyzje dotyczące dalszej prokreacji.
🎯 Na ile zmęczenie rodzicielstwem wpływa na decyzje o posiadaniu kolejnych dzieci?
🎯 Jakie mechanizmy psychologiczne tłumaczą to zjawisko?
🎯 Jak wspierać rodzic
Związki wypalenia zawodowego z uzależnieniem od pracy i uczenia się
W czasach galopującego rozwoju coraz więcej osób boryka się z depresją i wypaleniem. Postęp wymaga coraz wyższego poziomu kwalifikacji, a te – coraz większego wysiłku i nakładu pracy. W takich okolicznościach łatwo stracić dystans do wykonywanych zadań.
🎯 Dlaczego wypalenie i depresja są coraz bardziej powszechne?
🎯 Na czym polega uzależnienie od ciągłego podnoszenia swoich kwalifikacji?
🎯 Co zrob
Job crafting jako profilaktyka wypalenia zawodowego. Praktyczne przykłady i wskazówki dotyczące personalizowania swojej pracy
Job crafting jest metodą personalizowania pracy, zwiększającą poczucie sensu i satysfakcji zawodowej. Stosowanie tej strategii może być sposobem przeciwdziałania wypaleniu. Kluczowe obszary zmian to: modyfikacja zadań, kształtowanie relacji i zmiana perspektywy.
🎯 Na czym dokładnie polega Job crafting?
🎯 Od czego zacząć proces personalizacji pracy?
🎯 Jak rozpoznać obszary wymagające indywidualnego
Wypalenie zawodowe nauczycieli. Problem pracownika czy pracodawcy?
Długotrwały stres w miejscu pracy może wywołać zespół wypalenia zawodowego, co w skrajnych przypadkach prowadzi do poważnego pogorszenia się stanu zdrowia. Nauczyciele to szczególna grupa zawodowa, na którą wpływają warunki pracy.
🎯 Jakie są objawy i przyczyny wypalenia zawodowego nauczycieli?
🎯 Jak mu zapobiegać?
🎯 Jaką rolę odgrywa tu pracownik, a jaką pracodawca?
🎙️ Problem omówiła psycholożka
Rola zasobów osobistych i organizacyjnych w przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu. Perspektywa teorii zasoby–wymagania w pracy
Równowaga między wymaganiami zawodowymi a dostępnymi zasobami pracowników, odgrywa kluczową rolę w procesie przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu. Szczególnie ważna jest tu rola liderów, którzy powinni kształtować środowisko pracy sprzyjające dobrostanowi.
🎯 Jak zarządzać, by zapobiegać kryzysowi wypalenia?
🎯 Jak dobrać wymagania do zasobów pracowniczych?
🎯 Na czym polega rola liderów w tym proces
Wypalenie zawodowe jako proces. Mechanizmy, uwarunkowania i ryzyka zdrowotne, w tym ryzyko uzależnień
Wypalenie zawodowe to złożony proces, który dotyka pracowników w różnych sektorach, prowadząc do obniżenia efektywności, wyczerpania, spadku zaangażowania. Zrozumienie mechanizmów wypalenia jest kluczowe zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.
🎯 Na czym polega wypalenie zawodowe?
🎯 Jakie ryzyko zdrowotne się z nim wiąże?
🎯 Czy wypalenie zawodowe może prowadzić do uzależnień?
🎙️ Problem omówiła
Wypalenie jako sygnał zmiany – co możemy zyskać?
Wypalenie zawodowe, rodzicielskie czy szkolne zazwyczaj postrzegane jest jako zjawisko negatywne. A co, jeśli spojrzymy na nie inaczej? Autor wykładu omawia mechanizmy wypalenia i wskazuje, jak przekształcić kryzys w szansę na lepsze życie.
🎯 Czy z wypalenia można czerpać siłę?
🎯 Co zrobić, by tak się stało?
🎯 Jak wyglądają strategie radzenia sobie z kryzysem wypalenia?
🎙️ Problem omówił Sławomir
Psychologia dezinformacji – dlaczego tak łatwo wierzymy w nieprawdę?
Dezinformacja towarzyszy wszystkim istotniejszym wydarzeniom, błyskawicznie opanowując wirtualną przestrzeń. Dlatego w sytuacji realnego zagrożenia, warto nauczyć się rozpoznawać fake newsy i poznać techniki chroniące przed manipulacją.
🎯 Jak powstaje iluzja prawdy?
🎯 Kto jest bardziej podatny na fałszywy przekaz?
🎯 Jak bronić się przed manipulacją informacyjną?
🎙️ Te i wiele innych wątków przybli
Znaczenie obecności i zaangażowania ojca w rozwój psychoseksualny dorastającego dziecka
Świadome tacierzyństwo może w znaczący sposób kształtować psychikę i rozwój młodego człowieka na kolejnych etapach jego życia – od narodzin po okres dorastania.
W jaki sposób ojciec wpływa na kształtowanie się pozytywnego stosunku dziecka do własnego ciała? Jak może pomóc w zdobywaniu wiedzy na temat cielesności i seksualności? Jaką rolę odgrywa w rozwoju tożsamości i identyfikacji płciowej dziec
Wyzwania i strategie w pracy z uzależnioną młodzieżą w ośrodku stacjonarnym
Jak wygląda codzienność pracy terapeutycznej z młodzieżą zmagającą się z uzależnieniami? Dlaczego często nie wystarcza terapia ambulatoryjna i potrzebne jest wsparcie w ośrodku stacjonarnym? Jakie podejście stosują terapeuci poznawczo-behawioralni w pracy z pacjentami złożonymi, często obciążonymi dodatkowymi zaburzeniami psychicznymi?
Tomasz Drygas – psycholog i psychoterapeuta uzależnień – dzie
Co możemy zrobić, żeby szkoła była miejscem bezpiecznym – rozmowa o przemocy rówieśniczej
Jak wynika z najnowszego raportu przygotowanego przez Uniwersytet SWPS, Fundację UNIQA i system zapobiegania przemocy rówieśniczej RESQL – „Obraz bullyingu w szkołach ponadpodstawowych” – aż 62 proc. uczniów szkół ponadpodstawowych przyznało, że doświadcza bullyingu raz na jakiś czas, a 4 proc. – przynajmniej raz w tygodniu. W przeliczeniu na liczby oznacza to, że w ramach przebadanej grupy, aż 65
A Life Worth Living – How to Talk About Suicide, Suffering, and Survival
How can we cope with the loss of life’s meaning and the helplessness that often accompanies it? What are the most common causes behind such a crisis? How can we signal our emotional state to those around us, and how can we support others in similar pain? How do we talk about difficult emotions, loneliness, and a sense of meaninglessness? What helped people who were close to that edge?
What does s
Obraz bullyingu w szkołach ponadpodstawowych – co wynika z badań?
Niemal w każdej klasie szkoły ponadpodstawowej jest przynajmniej jeden uczeń lub uczennica doświadczający/a przemocy rówieśniczej – wynika z najnowszego raportu „Obraz bullyingu w szkołach ponadpodstawowych" przygotowanego przez Uniwersytet SWPS, Fundację UNIQA i zespół RESQL.
Jaką formę najczęściej przybiera przemoc rówieśnicza? Dlaczego rodzi się w małych społecznościach klasowych? Czy samotno
Problemowe zachowania seksualne u dzieci i młodzieży oraz techniki terapii
Seksualność dzieci to w wielu środowiskach wciąż temat tabu. Tymczasem problemowe zachowania seksualne, klasyfikowane jako rozwojowo szkodliwe, mogą dotyczyć także dzieci poniżej 12 roku życia. Dlatego tak ważne jest, by opiekun umiał je rozpoznać i właściwie zareagować.
Czym w praktyce są zachowanie seksualne potencjalnie szkodliwe dla samego dziecka? Jak odróżnić je od zachowań typowych dla pra
Dobrostan vs. szczęście – co naprawdę daje nam spełnienie? - dr Ewa Woydyłło
W potocznym rozumieniu, dobrostan to poczucie równowagi między zdrowiem fizycznym, psychicznym i obszarem emocjonalnym. Dzięki niemu powinniśmy funkcjonować w harmonii ze sobą i ze światem. Co to jednak oznacza? Czy istnieje jedna uniwersalna definicja dobrostanu? Czy nie jest tak, że dobre życie dla każdego oznacza co innego?
Czy dobrostan to synonim szczęścia? Jak znaleźć własną drogę do spełni
Przekonania na temat własnego ciała i seksualności, a profilaktyka zaburzeń psychicznych u młodych ludzi
Nasze przekonania na temat nas samych, otaczającego świata i innych ludzi, kształtowane są już od pierwszych dni życia. Nawet najwcześniejsze doświadczenia i obserwacje wpływają na późniejsze rozumienie tego, co dzieje się wokół, a także – na podejmowane przez nas działania. Dotyczy to także sfery ciała i seksualności. Dlatego tak ważne jest, by znać tę zależność i dbać o jej jakość od wczesnych c
Siła snu – jak zdrowy sen wpływa na umysł, ciało i relacje
Każdemu zdarzyło się pewnie raz czy dwa zarwać noc, takie sporadyczne epizody, zwłaszcza w młodym wieku, nie mają zazwyczaj poważnych konsekwencji. Co innego długotrwałe niedosypianie, które może mieć negatywny wpływ na nasze funkcjonowanie w krótszej i dłuższej perspektywie. Nie bez przyczyny mówi się, że sen jest fundamentem zdrowia. Regeneruje organizm, wzmacnia odporność, stabilizuje gospodark
Jak myśli kształtują rzeczywistość? Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT)
Wybór odpowiedniej metody terapeutycznej jest kluczowy dla skuteczności terapii. Poszczególne nurty terapeutyczne charakteryzują się różną metodyką, a ta powinna być dostosowana do rodzaju problemu, z którym przychodzi pacjent, typu jego osobowości oraz jego oczekiwań. Psychoterapia poznawczo-behawioralna to jedna z najpopularniejszych metod terapeutycznych. Jej celem jest zmiana sposobu myślenia
Zdrowy dorosły w relacjach z rodzicami – terapia schematu
Relacje z rodzicami kształtują naszą samoocenę, sposób budowania więzi i umiejętność radzenia sobie z emocjami. To w dzieciństwie uczymy się czym jest bliskość, bezpieczeństwo, akceptacja lub jej brak. Nic dziwnego, że w ramach procesu terapeutycznego często wracamy do tych fundamentów przyjmując, że nierozwiązane konflikty, emocjonalne zaniedbania czy szkodliwe postawy dorosłych mogą rzutować na
Od nauki do praktyki – jak właściwie przygotować się do zawodu psychoterapeuty - dr hab. Agnieszka Popiel
Psychoterapia prowadzona przez osobę niekompetentną może mieć poważne konsekwencje dla pacjenta. Osoba, który zaufa takiemu terapeucie często nie tylko nie poprawia swojego stanu, ale wręcz naraża swoje zdrowie psychiczne na dodatkowe kłopoty. Wynikiem błędnie prowadzonej terapii bywa np. występujące u pacjenta poczucie winy z powodu własnych problemów i towarzyszący mu kryzys poczucia sprawczości
Świadomość nieświadomego – psychoterapia psychodynamiczna w praktyce
Gwałtowne reakcje nieadekwatne do sytuacji? A może wręcz przeciwnie – brak reakcji i wycofanie w sytuacji, w której należałoby postawić granice? Każdy z nas ma określony mechanizm reagowania, ale nie każdy wie z czego on wynika i w jaki sposób na niego wpływać. Tymczasem proces głębszego zrozumienia siebie to najskuteczniejsza droga do trwałych zmian w sposobie myślenia, odczuwania i funkcjonowani
Pierwotne instynkty w nowoczesnym świecie – dlaczego reagujemy tak, a nie inaczej? - Anna Szala
Żyjemy w świecie nieustannej stymulacji – media społecznościowe, reklamy, powiadomienia, szybkie tempo życia, zmuszają nas do przetwarzania ogromnej ilości danych, często nieistotnych lub sprzecznych. Tymczasem nasz mózg ewoluował w warunkach, gdzie istotne informacji sprowadzały się do np. śladów zwierząt czy zmian pogody, a ludzka uwaga skupiała się na bodźcach istotnych dla przetrwania. Także w
Jak eksperymenty pomagają zrozumieć ewolucję języka? - dr Marek Placiński
Karol Darwin, twórca teorii ewolucji, uważał język za jedno z najważniejszych osiągnięć ludzkości, porównywalne z odkryciem ognia. Język rozumiany jako system komunikacyjny, na który składają się gramatyka i symbole, jest unikalną cechą gatunku ludzkiego, żadne inne zwierzę nie komunikuje się w taki sposób. Jednocześnie, geneza naszego języka to jedna z największych zagadek naukowych. Chociaż istn
Czy można nie starzeć się i nie chorować?- prof. dr hab. Grażyna Jasieńska
Starzenie się i choroby wydają się nieuniknioną częścią życia. Mimo postępu medycyny i coraz lepszego zrozumienia funkcjonowania ludzkiego organizmu, wciąż nie możemy cieszyć się idealnym zdrowiem ani żyć wiecznie. Czy istnieją biologiczne ograniczenia, które sprawiają, że nasze ciała nie są doskonałe?
Dlaczego ludzie chorują i starzeją się? Co wspólnego mają cykle menstruacyjne z rakiem piersi?
Pogoń za pięknem – ewolucja czy presja współczesności? - dr Marta Kowal
Od lat mówi się o tym, jak ogromną rolę odgrywają social media w kształtowaniu współczesnych kanonów piękna. Nie jest tajemnicą, że algorytmy promują określone typy urody, a influencerzy wykorzystują ten fakt tworząc nierealistyczne standardy, które nierzadko wpływają negatywnie na samoocenę i zdrowie psychiczne użytkowników.
Co skłania nas do pogoni za pięknem? Czy to znak naszych czasów czy też
Czy Twoje wybory naprawdę mają znaczenie? Ekopsychologia kontra mity ekologiczne
Coraz głośniej mówi się o terapeutycznym znaczeniu więzi człowieka z naturą, ale też o silnej wzajemnej zależności. Mimo to, w codziennej gonitwie często zapominamy, że jesteśmy częścią globalnego ekosystemu. Dopadają nas wątpliwości czy jednostkowe decyzje mają wpływ na środowisko, a działania polegające na segregowaniu śmieci, oszczędzaniu energii i świadomych konsumenckich wyborach, faktycznie
Ciałoneutralny dom – jak przeciwdziałać szkodliwym wzorcom urody online? - Ewa Dziemidowicz
Co trzecia osoba nastoletnia chciałaby wyglądać tak, jak wybrani ludzie, których obserwuje w sieci. Niewiele mniej, bo 27% młodych osób, przeglądając media społecznościowe odczuwa presję, by poprawić swój wygląd. Dzieje się tak ponieważ internet, czyli przestrzeń, w której toczy się codzienne życie nastolatków, promuje określone, często nieosiągalne, wzorce urody. Ekspozycja na tego typu obrazy mo
Edukacja wzmacnia pewność siebie – czyli jak podnieść samoocenę i poczucie własnej wartości - prof. dr hab. Ewa Trzebińska
Ciągłe poszerzanie wiedzy i nabywanie nowych umiejętności to klucz do poczucia życiowej sprawczości. Przekonanie, że mamy wpływ na własne życie, możemy osiągać wyznaczone cele, a w przypadku trudności – radzić sobie z porażkami, utrzymuje nas w równowadze i pozwala zaakceptować fakt, że błędy są naturalną częścią rozwoju. Właśnie w takich okolicznościach rośnie poczucie własnej wartości. Co więcej
Do kogo należy moja twarz? O standardach ochrony dzieci na przykładzie zasad ochrony wizerunku - dr Anna Krawczak
Większość z nas pamięta ze szkoły okazjonalne klasowe zdjęcia, do których po latach wraca się z sentymentem i ciekawością. Dziś, w dobie zapisów RODO, wykonywanie takich zdjęć nie jest już czymś oczywistym, a decyzja o utrwaleniu wizerunku dziecka nie leży wyłącznie po stronie szkoły, niezbędna jest zgoda rodziców. Jak zatem mądrze chronić wizerunek młodego człowieka, nie doprowadzając przy tym do
Czym jest edukacja? Rozwój i tożsamość w zmieniającym się świecie
Dynamicznie zmieniające się okoliczności społeczne, ekonomiczne, geopolityczne sprawiają, że życie wokół nas nabiera coraz szybszego tempa. Jest tylko jedna droga, by odnaleźć się w tym rozpędzonym świecie na własnych warunkach. Kluczem do dokonywania właściwych wyborów zawsze będzie świadomość, a więc rozwój, czyli – edukacja. Nie tylko ta kojarzona z wiekiem szkolnym, ale też ta, która towarzy
Korzyści z psychoterapii – jak terapia może mi pomóc? - dr hab. Jarosław Michałowski, Zofia Szynal
Otwarte mówienie o dobrostanie, a co za tym idzie świadoma praca nad jakością życia w wymiarze psychicznym, społecznym czy fizycznym, staje się udziałem coraz większej liczby osób. Korzystanie ze wsparcia psychoterapeuty dawno już przestało być tematem wstydliwym, zarezerwowanym dla nielicznych. By jednak psychoterapia miała sens, warto wziąć pod uwagę, że nie na każdego działa ona w ten sam sposó
Silny rodzic, silne dziecko - budowanie odporności psychicznej w edukacji - dr Katarzyna Wiecheć
Rola rodzica w procesie edukacji dziecka i jego odpowiedzialność za ten proces, bardzo się zmieniła na przestrzeni ostatnich lat. Wcześniej, przeciętni rodzice mieli raczej ograniczony udział w codzienności szkolnej dziecka, a ich kontakty z placówką edukacyjną ograniczały się głównie do zebrań klasowych lub sporadycznych uroczystości. Dziś oczekuje się od nich znacznie większego zaangażowania, ty
Profesjonalna psychoterapia a pseudoterapia - jak nie dać się oszukać? - prof. Przemysław Bąbel
Profesjonalna psychoterapia to forma oddziaływania psychologicznego, która opiera się na sprawdzonych metodach naukowych i prowadzona jest przez wykwalifikowanego specjalistę. Obejmować może rozmaite techniki czy nurty, ale zawsze odbywa się w bezpiecznym dla pacjenta/klienta środowisku regulowanym przez standardy etyczne. Profesjonalny terapeuta nie przekracza granic emocjonalnych ani fizycznych
Psychoterapia systemowa – jaki sens mają objawy? - dr Anna Kubiak, dr Aleksandra Dopierała
Psychoterapia systemowa często kojarzona jest z terapią rodzinną; i rzeczywiście obie metody mają ze sobą wiele wspólnego. Każda z nich odnosi się do problemów jednostki w kontekście jej relacji z innymi, szczególnie w środowisku rodzinnym. Jednak istnieją między nimi także pewne różnice – psychoterapia systemowa jest bowiem pojęciem szerszym, lokującym jednostkę w kontekście wielu grup społecznyc
Syndrom oszusta - jak przestać czuć się niewystarczająco dobrym - Magdalena Kluszczyk, Zofia Szynal
Dopada ludzi z rozmaitych obszarów życia. Najczęściej – tych ambitnych. Nie omija wysokiej klasy specjalistów, których kompetencje poparte są tytułami i szacunkiem środowiska, wybitnych artystów z nagrodami na koncie, a tym bardziej – zwykłych zjadaczy chleba. Syndrom oszusta to destrukcyjna moc, która pozwala osiągnąć sukces, ale nie pozwala się nim cieszyć.
Czym jest i jak się objawia syndrom i
Pierwsze kroki w psychoterapii – jak się do niej przygotować? - dr Katarzyna Sanna, dr Aleksandra Dopierała
Kryzysy życiowe, kłopoty w relacjach, przeżyte traumy, trudności w rozumieniu i akceptowaniu siebie, nieradzenie sobie ze stresem – to tylko niektóre przyczyny wizyt w gabinetach psychoterapeutycznych. Szukamy terapeuty, gdy zmagamy się z emocjonalnymi trudnościami, które wydają się nas przerastać lub gdy chcemy po prostu podnieść jakość swojego życia. Ostatecznym bodźcem do poszukiwania wsparcia
Jesteś kimś więcej niż sumą sukcesów i porażek – jak wspierać poczucie wartości dziecka w kontekście jego wyzwań edukacyjnych? - Małgorzata Musiał
Poczucie własnej wartości jest jednym z najcenniejszych zasobów ludzkiej psychiki; wpływa na jakość naszego życia i relacje z innymi. To ono sprawia, że podnosimy się po porażkach, bo chwile niepowodzeń nie ciągną nas na dno. Z kolei zaniżone poczucie własnej wartości może położyć się cieniem na wielu aspektach naszego funkcjonowania i stać się źródłem długotrwałych problemów emocjonalnych. Rozchw
„Dajcie mi spokój!” – dlaczego warto wspierać samoregulację dzieci - dr Jagoda Sikora
„Samoregulacja”, czyli zdolność kontrolowania własnych emocji, myśli czy zachowań, w odniesieniu do dzieci może wydawać się sprzecznością samą w sobie. Zgodnie z definicją, młody człowiek, który posiadł tę umiejętność potrafi zarządzać gniewem oraz smutkiem, kontroluje impulsy i koncentruje się na zadaniach.
Osiągnięcie takiego stanu na pewno nie jest łatwe, ale warto wspierać dziecko w tym proc
Wychowanie w dobie smartfonów: fonoholizm, cyberprzemoc, FOMO i inne cyfrowe wyzwania - Michalina Mruczyk
Nasze życie zawodowe, edukacja, a nawet relacje (w ogromnej części) przeniosły się do świata cyfrowego. I chociaż po pandemii COVID-19 aktywność zdalna stała się udziałem niemal wszystkich, dzieci i młodzież doświadczają jej w sposób ekstremalny. FOMO (Fear of Missing Out), czyli lęk przed byciem offline, jest wśród nich coraz bardziej powszechny.
Czym jest fonoholizm i po czym poznać nałogowe kor
Myślenie narracyjne a rozstania - jak psychologia narracyjna pomaga przejść przez trudne chwile?
Myślenie narracyjne porządkuje myśli, ułatwia interpretację zdarzeń, ale także – pomaga zrozumieć perspektywę innych. Nic dziwnego, że proces budowania opowieści wykorzystywany jest w psychologii i wielu innych dziedzinach nauki. Terapeuci sięgają po ten mechanizm, by pomóc pacjentom przepracować doświadczenia i skomplikowane emocje. Także te bolesne, związane ze stratą czy rozstaniem.
Czym dokła
Jak przetrwać okres dojrzewania nastolatków – o budowaniu zasobów i odporności psychicznej rodziców - Magdalena Heimrath
Okres dojrzewania to rewolucja i jeden z trudniejszych etapów w życiu nastolatka/nastolatki. Z jednej strony, bardzo intensywnie kształtuje się wtedy postrzeganie, uważność, pamięć, myślenie i wyobraźnia, z drugiej – następuje gwałtowne przejście ze świata dzieciństwa w świat dorosłości. Wielu młodych ludzi nie radzi sobie z tą zmianą. Nie bez przyczyny to właśnie w tym czasie młodzież jest najbar
Intymność i obrona – w trójkącie konfliktu - Paulina Wojkiewicz
Relacje z pierwszymi opiekunami (zazwyczaj – rodzicami) mają wpływ na nasze interakcje z innymi ludźmi w dorosłym życiu; mogą je ułatwić lub mocno skomplikować. Jako dzieci wypracowujemy określone strategie radzenia sobie z trudnymi aspektami rzeczywistości. Kłopot w tym, że to, co w dzieciństwie pozwalało nam przetrwać, w dorosłym życiu może okazać się barierą dla tworzenia głębokich, intymnych w
Od czego zależą wyniki w nauce? Indywidualne i sytuacyjne determinanty skutecznego uczenia się
Umiejętność skutecznego uczenia się to nie tylko lepsze oceny w szkole. W pewnym sensie, dobre oceny to jedynie „skutek uboczny”. Kluczowym efektem sprawnego przyswajania wiedzy jest rozwój umiejętności poznawczych, wzmocnione poczucie własnej wartości, zdolność zarządzania czasem, samodzielność w działaniu, redukcja stresu i w końcu – szybsze adaptowanie się do nowych okoliczności. Nie ma wątpliw
Przemoc rówieśnicza – dlaczego interwencje rodziców nie działają?
Bullying , czyli przemoc psychiczna lub fizyczna stosowana przez nastolatków wobec rówieśników to działanie celowe, wymierzone w konkretną osobę i trwające zwykle dłuższy czas. Jego miejscem zazwyczaj jest szkoła. Czasami za opresyjne działania odpowiadają pojedynczy sprawcy, a czasem całe grupy; wtedy przewaga sprawcy nad ofiarą jest oczywista. Jeszcze większe spustoszenie w psychice nastolatka m
Wsparcie w budowaniu odporności psychicznej ucznia z doświadczeniem neuroróżnorodności - Robert Adamczyk
Wyzwania jakie stawia środowisko szkolne bywa źródłem stresu, który w skrajnych przypadkach trwale deformuje psychikę dziecka, utrudniając mu funkcjonowanie w późniejszym życiu. Stres szkolny okazuje się szczególnie dotkliwy dla osób neuroróżnorodnych, czyli takich, u których funkcje mózgu różnią się od wzorców neurotypowych. Mogą to być osoby z zaburzeniem autyzmu, zespołem Aspergera, ADHD, dysle
Co się dzieje w głowie mojego nastolatka? - dr Radosław Kaczan, Tomasz Kuźmicz
Depresja, stany lękowe czy negatywna samoocena to coraz częstsze konsekwencje rówieśniczej przemocy szkolnej, tak dotkliwej zwłaszcza w czasach cyberbullyingu. Tymczasem zdrowie psychiczne nastolatka to punkt wyjścia do jego prawidłowego rozwoju i późniejszego dobrostanu. Dlatego tak ważne jest zrozumienie tego, co dzieje się w nastoletniej głowie i wypracowanie skutecznych form komunikacji.
Co z
Jak budować zdrowe relacje z bliskimi osobami? - Joanna Flis, Michalina Mruczyk
Każdy z nas był, jest lub będzie w jakiejś relacji. Zwłaszcza, że termin „relacja” nie jest zarezerwowany wyłącznie dla związków natury romantycznej. W relacje międzyludzkie wchodzimy bezustannie na różnych obszarach życia – w rodzinie, w pracy, w kręgu znajomych. Jedne są inspirujące, inne – potrafią być toksyczne. Dlatego tak ważne jest, by wiedzieć czym jest zdrowa relacja i jak ją budować.
Ja
Jak reagować na przemoc rówieśniczą w szkole? Praktyczny poradnik dla nauczycieli o bullyingu
Obelgi, szyderstwa, poniżające komentarze, wykluczenie z grupy, izolowanie… Przemoc w szkole nie zawsze sprowadza się do agresji fizycznej; tymczasem ciosy zadawane psychice są zdecydowanie trudniejsze do wykrycia, a bywają równie niebezpieczne. Kluczową rolę w walce z bullyingiem (ang. zastraszenie) odgrywają nauczyciele, dlatego tak ważne jest, by odpowiednio przygotować ich do tego zadania, a j
Autonomia i granice w rodzinie - budowanie zdrowych relacji - Magdalena Sękowska, Michalina Mruczyk
Czym są granice w kontekście relacji rodzinnych i jak je stawiać? Z takimi pytaniami, w pewnym momencie życia, zmierzy się większość z nas. Nawet jeśli nie stawiamy ich sobie wprost, podświadomie poddajemy się określonym schematom lub odwrotnie – próbujemy je przełamać.
Jak wyglądają typowe wzorce zachowań i dynamika w rodzinie? Co oznacza bycie autonomicznym w kontekście relacji rodzinnych? D
Dzieci z doświadczeniem wojny i uchodźstwa w szkole - jak rozumieć ich emocje i potrzeby
Od czasu wybuchu wojny w Ukrainie, polski system edukacji mierzy się z niebagatelnym wyzwaniem, jakim było/jest przyjęcie do polskich szkół dzieci z doświadczeniem uchodźstwa.
Polska i Ukraina to kraje sąsiadujące, ale czy podobne? Jak w praktyce wygląda proces włączania młodzieży ukraińskiej do polskiego systemu edukacji? Czym jest szok kulturowy i jak wpływa na możliwości uczenia się? Jak zrozu
Zdrowa komunikacja w związku partnerskim - jak pokonywać trudności i rozwiązywać konflikty?
Zdrowa relacja partnerska to cel, jaki stawia sobie większość osób świadomie wchodzących w związek. Chcemy czuć się zauważani, wartościowi, doceniani. Często przy tym zapominamy, że druga strona ma podobne oczekiwania. Jak zatem znaleźć złoty środek? Kluczem jest oczywiście dobra komunikacja.
Jak wygląda i na czym polega zdrowa relacja partnerska? Z jakimi trudnościami najczęściej mierzą się osob
Terapia skoncentrowana na współczuciu (CFT) - dr Julia E. Wahl, Zofia Szynal
Kto choć raz w życiu usłyszał – weź się w garść i nie użalaj się nad sobą, ten wie, że najczęściej przynosi to odwrotny skutek. Tymczasem Terapia Skoncentrowana na Współczuciu (CFT) opiera się na rozwijaniu cech współczucia w relacji z samym sobą, z innymi osobami i ze światem zewnętrznym.
Na czym dokładnie polega taka terapia? Jakie są jej główne założenia? Jakie techniki i metody wykorzystuje?
Węch człowieka – „brzydkie kaczątko” ewolucji czy supermoc współczesnego człowieka?
Powszechnie uważa się, że ludzie mają węch słabszy niż zwierzęta. Od momentu, kiedy człowiek przyjął postawę wyprostowaną, a jego nos oddalił się od ziemi, przyjęto założenie, że węch przestał służyć przetrwaniu, a rola powonienia zmniejszyła się na rzecz wzroku i słuchu. Współczesne badania naukowe przeczą temu założeniu.
Czy człowiek posługuje się węchem nie gorzej niż zwierzęta, które uważamy
Jak hormony płciowe wpływają na nasze życie, a nasze życie na hormony?
Chcemy tego, czy nie – hormony mają ogromny wpływ na jakość naszego życia. To od nich, w dużej mierze, zależy nasze samopoczucie, zdrowie i zachowanie. Relacja ta działa także w odwrotnym kierunku – nasze zachowanie i styl życia mogą wpływać na poziomy hormonalne w naszym organizmie.
W jaki sposób zmiany hormonalne w ramach cyklu menstruacyjnego mogą wpływać na zachowanie i preferencje seksualne
Rekomendowane
Innovation Coach - Inspiracje do Innowacji
neeVald
Polish Stories: a podcast for intermediate+ learners of Polish language
News In Easy Polish
Zosia Cebulka - bajki do snu i zabawy
Echo Rzymu
Tomasz Raczek
Szukając Śródziemia. Podróże z Tolkienem
PORCJA CISZY
Tomasz Piechal - Szkice Wschodnie
Grzegorz Kusz - Agent Specjalny
TRELA & WOJTOWICZ - POLSKA PIŁKA
