Skądinąd
Podcast Tomasza Stawiszyńskiego, filozofa i eseisty, znanego z Radia TOK FM. Autor książek m.in. "Potyczki z Freudem", "Co robić przed końcem świata", "Ucieczka od bezradności" i "Reguły na czas chaosu". W rozmowach z gośćmi porusza tematy filozoficzne, psychologiczne i społeczne.
Odcinki
#294 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #4
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o nowościach i zmianach w związku z podcastem oraz polecam lektury na koniec wakacji (i nie tylko”.
Są to:
Bela Hamvas „Filozofia wina”, przeł. Tadeusz Olszański, Wysoki Zamek
Graham Greene „Poczucie rzeczywistości”, przekład zbiorowy, Instytut Wydawniczy PAX
Stephen M. Barr „Wierzący naukowiec. Eseje o nauce i religii”, przeł. Tomasz Lanczewski, Wydawnictwo
#293 Alkohol, wspólnota i wojny o wolność. Rozmowa z Jakubem Majmurkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Jakub Majmurek, publicysta i eseista, autor tekstu o różnicach i podobieństwach między brytyjską a polską polityką alkoholową, opublikowanego w Krytyce Politycznej.
A rozmawiamy o alkoholu, polityce alkoholowej i sporach, które toczą się dziś wokół picia.
Rozmawiamy także o brytyjskim pubie jako instytucji społecznej i części dziedzictwa klasy pracującej. O
#292 Czego nas uczy życie Milana Kundery? Rozmowa z Aleksandrem Kaczorowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Aleksander Kaczorowski, pisarz, eseista, tłumacz, znawca literatury i kultury czeskiej, autor m.in. książki „Milan Kundera. Życie za zasłoną”.
A rozmawiamy o Milanie Kunderze, jego życiu, twórczości i biografii ukrytej za zasłoną.
Rozmawiamy także o tym, jak pisze się biografię pisarza, który nie wierzył w znaczenie biografii dla rozumienia dzieła i który kon
#291 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #3
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na wakacje (i nie tylko).
Są to:
Nicolas Goodrick-Clarke „Czarne słońce. Kulty aryjskie, ezoteryczny nazizm i polityka tożsamości”, przeł. Agata Czarnacka, Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza
Michael Butter, Peter Knight (redakcja naukowa) „Teorie spiskowe. Kompendium”, przeł. Anna Topolska, Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Na
#290 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #2
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na wakacje (i nie tylko).
Są to:
Arturo Pérez-Reverte „Cmentarzysko bezimiennych statków”, przeł. Joanna Karasek, MUZA
Tom Holland, Dominic Sandbrook „Reszta jest historią”, przeł. Agnieszka Wyszogrodzka-Gaik, Filia
George R. R. Martin „Gra o tron”, przeł. Paweł Kruk, Zysk i S-ka
John Williams „Butcher’s Crossing”, przeł. Maciej Stroiński, filtry
F.
#289 Lekarz, pacjent i presja czasu. Rozmowa z dr. Markiem Bonczarem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości doktor Marek Bonczar, chirurg, współtwórca gry „SOR-symulator” – klinicznego symulatora SOR-u opartego na prawdziwych przypadkach medycznych.
A rozmawiamy o medycynie, informatyce i podejmowaniu decyzji pod presją.
Rozmawiamy także o tym, po co lekarzom, studentom medycyny, ratownikom i pielęgniarkom symulator Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. O tym, że medy
#288 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #1
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na wakacje (i nie tylko).
Są to:
Philip K. Dick „Ubik”, przeł. Lech Jęczmyk, Rebis
Graham Greene „Spokojny Amerykanin”, przeł. Jacek Woźniakowski, Prószyński i S-ka
Witold Horwath „Git-Mana”, Janka
Larry McMurtry „Na południe od Brazos”, przeł. Michał Kłobukowski, vesper
Joseph Mitchell „Reportaże z nowojorskiej ulicy”, przeł. Kaja Gucio i Jakub
#287 Twarz, ciało, piękno, pragnienie. Rozmowa z Agnieszką Drotkiewicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Agnieszka Drotkiewicz, pisarka i eseistka, autorka m.in. powieści „Rekonstrukcja. Połowa twarzy tonie w mroku” (wyd. Osnowa).
A rozmawiamy o ciele, twarzy, pięknie i pragnieniu.
Rozmawiamy także o życiu z rozszczepieniem podniebienia. O rekonstrukcji twarzy i rekonstrukcji tożsamości. O tym, jak to, co widzą inni, wpływa na nasz obraz samych siebie. O pytaniu
#286 O języku nienawiści, pogardy i szyderstwa w mediach (społecznościowych i nie tylko)
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o języku nienawiści, pogardy i szyderstwa w mediach społecznościowych (i nie tylko).
Mówię także o tym, że ten język zdominował dziś dyskurs publiczny. Że nie jest zarezerwowany dla żadnej poszczególnej grupy – politycznej, tożsamościowej czy światopoglądowej – lecz jest zjawiskiem uniwersalnym, obecnym zarówno po lewej, jak i po prawej stronie, a także w cen
#285 Polska jest życzliwa, a przyszłość może być lepsza. Rozmowa z prof. Marcinem Napiórkowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Marcin Napiórkowski, antropolog i kulturoznawca z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Muzeum Historii Polski, autor m.in. książki „Polska jest życzliwa” (Znak).
A rozmawiamy o tym, że Polska jest życzliwa, a przyszłość może być lepsza.
Rozmawiamy także o tym, że nie jesteśmy skazani na polaryzację. Że nasz obraz siebie i świa
#284 Sztuczna inteligencja, władza, potęga, miłość. Rozmowa z o. Marcinem Wojnickim OCD
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości o. Marcin Wojnicki OCD, dyrektor Karmelitańskiego Instytutu Duchowości w Krakowie, współtwórca podcastu „Smak karmelu”.
A rozmawiamy o sztucznej inteligencji i współczesności w kontekście encykliki „Magnifica humanitas” Leona XIV.
Rozmawiamy także o tym dla kogo powstała ta encyklika. O kulturze potęgi i cywilizacji miłości, które papież w niej przeciwstawia.
#283 Buddyzm po polsku. Rozmowa z dr. Przemysławem Skrzyńskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Przemysław Skrzyński, religioznawca z Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik naukowy Zakładu Interdyscyplinarnych Badań nad Religiami w Polsce.
A rozmawiamy o historii i teraźniejszości polskiego buddyzmu.
Rozmawiamy także o zmarłym 18 maja b.r. Ole Nydahlu, pionierze buddyzmu tybetańskiego w Polsce. O wątkach buddyjskich w pisma
#282 Lektury na czas chaosu: dr Jan Hlebowicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” inaugurujemy cykl „Lektury na czas chaosu”, który odtąd będzie pojawiał się na falach podcastu regularnie.
W cyklu „Lektury na czas chaosu” goście najpierw opowiadają o swoich ukochanych książkach, najważniejszych lekturach i czytelniczych fascynacjach, a potem rekomendują książki, które, ich zdaniem, wszyscy powinni znać, żeby lepiej rozumieć dzisiejszą rzeczywist
#281 Wiosenne rekomendacje lekturowe’2026
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki, które warto przeczytać i znać.
Są to:
James Hillman „Sny i świat podziemny”, przeł. Izabela Michalska, Eviva L’arte, Warszawa 2025
Graham Greene „Sedno sprawy”, przeł. Jacek Woźniakowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1958
Thomas Merton, Czesław Miłosz „Listy”, przeł. Maria Tarnowska, Znak, Kraków 2003
Gary Lachmann „Dark Star Rising. M
#280 Polaryzacja i nienawiść w Polsce (i nie tylko). Rozmowa z Karoliną Olejak
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Karolina Olejak, dziennikarka i reporterka związana z Polsat News, autorka książki „Nienawidzę ich. To Polacy mówią na terapiach. Reportaż z podzielonego kraju”.
A rozmawiamy o polaryzacji i nienawiści w Polsce (i nie tylko).
Rozmawiamy także o tym, jak polityka staje się obsesją. O tym, czego prawica zazdrości liberałom i czego liberałowie zazdroszczą prawic
#279 Czym jest hipochondria? Rozmowa z dr Mirą Marcinów
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Mira Marcinów, psycholożka i filozofka z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, autorka m.in. „Historii polskiego szaleństwa” i powieści „Bezmatek”.
A rozmawiamy o tym, czym jest hipochondria.
Rozmawiamy także o doświadczeniu choroby i doświadczeniu hipochondrii. O różnych definicjach hipochondrii. O jej kulturowych, filozoficznych, psychologicznych, medycz
#278 Jak być dzisiaj dobrym człowiekiem (i co to w ogóle znaczy)?
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” zastanawiam się nad tym, jak być dzisiaj dobrym człowiekiem (i co to w ogóle znaczy)?
Opowiadam także o zamianie języka wartości na język psychologiczny. O kulturze terapeutycznej i kulturze narcyzmu. O nadmiernej koncentracji na „ja”, emocjach oraz osobistym dobrostanie, przez co z pola widzenia znika wszystko inne. O tym, jak odzyskać pojęcia dobra i zła – i dlac
#277 Chrześcijaństwo dziś – między Ewangelią a polityką. Rozmowa z Michałem Okońskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Michał Okoński, publicysta i zastępca redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”.
A rozmawiamy o współczesnych sporach o chrześcijaństwo.
Rozmawiamy także o liście biskupów z okazji 40-lecia wizyty Jana Pawła II w rzymskiej synagodze oraz intensywnych dyskusjach wokół tego listu. O pęknięciach i podziałach we współczesnym chrześcijaństwie. O fundamentalizm
#276 Filozofia, film, bycie (i czas). Rozmowa z Martyną Butrym
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Martyna Butrym, filozofka, pisarka, scenarzystka, autorka książki „Dasein na wielkim ekranie, czyli filozofia Heideggera w filmach”.
A rozmawiamy o filozofii, filmach i bycie (i czasie).
Rozmawiamy także o postaci i filozofii Martina Heideggera. O filozoficznych problemach, które są wciąż aktualne, wciąż nierozwiązane. O tym, że filozofia „przychodzi” do nas
#275 Jak to możliwe, że umarł Chuck Norris? Rozmowa z Robertem Ziębińskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Robert Ziębiński, pisarz, publicysta, scenarzysta, znawca popkultury.
A rozmawiamy o tym jak to możliwe, że umarł Chuck Norris.
Rozmawiamy także o herosach kina akcji lat 80. XX wieku. O karierze Chucka Norrisa i jego fenomenie. O złych, lepszych i najlepszych filmach z jego udziałem. O filmach autentycznych i filmach sterylnych. O końcu pewnej epoki.
A także
#274 „Sobą zajęci”, czyli o meandrach i pułapkach popterapii i popduchowości. Rozmowa z Kamą Wojtkiewicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Kama Wojtkiewicz, psycholożka, twórczyni podcastu „Sznurowadła myśli”, autorka książki „Sobą zajęci. O pułapkach samorozwoju i kultury terapeutycznej” (wyd. Agora).
A rozmawiamy o meandrach i pułapkach popterapii i popduchowości.
Rozmawiamy także o różnych nurtach terapeutycznych. O terapiach rzetelnych i nierzetelnych. O realistycznych i nierealistycznych wz
#273 Duchowość, religia, niepewność. Rozmowa z o. Marcinem Wojnickim OCD
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości o. Marcin Wojnicki OCD, karmelita bosy, twórca podcastu „Smak karmelu”.
A rozmawiamy o duchowości, religii i niepewności.
Rozmawiamy także o znaczeniu pojęć „duchowość” i „religia”. O różnicach, podobieństwach i napięciach pomiędzy duchowością a religią. O znaczeniu symboli religijnych oraz religijnych instytucjach. O problemach i kontrowersjach związanych z
#272 Jak się buduje szkołę w Etiopii? Rozmowa z Marcinem Mellerem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Marcin Meller, dziennikarz i pisarz, autor m.in. powieści „Czerwona ziemia” i „Dzieci lwa”.
A rozmawiamy o tym, jak się buduje szkołę w Etiopii (zrzutka.pl/etiopia).
Rozmawiamy także o przedsięwzięciu, w które Marcin Meller się zaangażował. O powołanej przez niego fundacji, która zajmuje się budową szkoły w Etiopii. O sytuacji politycznej w tym kraju. O etiop
#271 Pułapka polaryzacji – podwójne standardy, klasizm i estetyzacja polityki. Rozmowa z dr Marią Liburą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Maria Libura, ekspertka związana m.in. z Polską Siecią Ekonomii i Klubem Jagiellońskim.
A rozmawiamy o zjawisku polaryzacji, które jest jednym z najbardziej niepokojących i dominujących zjawisk w polskiej sferze publicznej.
Rozmawiamy także o reakcjach na wywiad z Martą Nawrocką i postępującej estetyzacji debaty politycznej. O klasizmie, podwójnych standar
#270 Afera Epsteina – przyczyny, konsekwencje, wnioski na przyszłość. Rozmowa z dr. Mateuszem Piotrowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Mateusz Piotrowski, teolog, publicysta, działacz społeczny.
A rozmawiamy o przyczynach, konsekwencjach i wnioskach na przyszłość wynikających z afery Epsteina.
Rozmawiamy także o kulturowych, społecznych i filozoficznych/religijnych aspektach sprawy. O „spisku elit” i „kontrspisku zwykłych ludzi”. O transgresji, bogactwie i zbrodni. O sporach dotyczących p
#269 Rekomendacje lekturowe luty’2026
W najnowszym odcinku „Skądinąd” polecam książki starsze i nowsze.
Są to:
Graham Greene „Moc i chwała”, przeł. Bolesław Taborski, Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec
Henryk Elzenberg „Kłopot z istnieniem”, Znak
Yascha Mounk „Pułapka tożsamości”, przeł. Tomasz Bieroń, Wydawnictwo Kultury Liberalnej
Colin Dickey „Ghostland. Ameryka i jej nawiedzone miejsca”, przeł. Jerzy Kozłowski, Wydawnictwo Literackie
#268 Eutanazja w epoce samotności. Rozmowa z dr. Michałem Jędrzejkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Michał Jędrzejek, filozof, redaktor miesięcznika „Znak”, autor książki „Bóg umarł. Dlaczego odchodzimy od religii”.
A rozmawiamy o etycznych, prawnych i społecznych kontrowersjach wokół eutanazji.
Rozmawiamy także o wstrząsającym reportażu Elainy Plot Calabro „Kanada się zabija”, który ukazał się w lutowym numerze miesięcznika „Znak” (a wcześniej w „The At
#267 Jak rzucić wszystko i wyjechać na Sycylię. Rozmowa z Ewą Kaletą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Ewa Kaleta, dziennikarka, reporterka i autorka wywiadów – związana z „Gazetą Wyborczą” – która od pół roku mieszka w Palermo.
A rozmawiamy o tym jak rzucić wszystko i wyjechać na Sycylię.
Rozmawiamy także o zmianie i punktach zwrotnych. O tym, czy da się zmienić swoje życie. O tym, czy zmiana miejsca to zmiana głęboka czy powierzchowna. O Sycylii i sycylijski
#266 Teozofia, masoneria, joga i Tybet, czyli niezwykłe życie Wandy Dynowskiej Umadevi. Rozmowa z prof. Izabelą Trzcińską i prof. Agatą Świerzowską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą prof. Izabela Trzcińska, religioznawczyni z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz prof. Agata Świerzowska, religioznawczyni z Uniwersytetu Jagiellońskiego, badaczki współczesnych duchowości i dziejów polskiej tradycji ezoterycznej, autorki książki „Jasną jest droga przede mną. Życie i dzieło Wandy Dynowskiej Umadevi”.
A rozmawiamy o niezwykłym życiu W
#265 Rekomendacje lekturowe na początek Nowego Roku (i nie tylko)
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na początek Nowego Roku (i nie tylko).
A są to:
Paul Kingsnorth „Against the Machine. On the Unmaking of Humanity”, Particular Books (Penguin/Random House) 2025
Barbara Ehrenreich „Z przyczyn naturalnych. Ludzka obsesja dobrego samopoczucia i nadludzkie wysiłki, aby żyć dłużej”, przeł. Anna Dzierzgowska, Grupa Wydawnicza Relacja 2025
Suzanne O’Sulli
#264 Epoka przełomów i zmian. Rozmowa z prof. Marcinem Napiórkowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Marcin Napiórkowski, semiotyk z Instytutu Kultury Polskiej UW, dyrektor Muzeum Historii Polski.
A rozmawiamy o epoce przełomów i zmian.
Rozmawiamy także o tym, czym było minione ćwierćwiecze. O optymizmie lat 90. O nieopowiedzianych historiach czasów transformacji. O końcu „końca historii”. O atakach na WTC. O inwazji na Irak, kryzysie finansowym, wejśc
#263 Technologia, polityka, rzeczywistość. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim i prof. Janem Chwedeńczukiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN oraz prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Wydziału Fizyki UW.
A rozmawiamy o technologii, polityce i rzeczywistości.
Rozmawiamy także o tym, co działo się w mijającym roku. O sztucznej inteligencji oraz o możliwych perspektywach jej rozwoju – w konstruktywnym i de
#262 Świąteczne życzenia (na czas chaosu)
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” składam wszystkim Słuchaczkom i Słuchaczom (świąteczne) życzenia na czas chaosu i mówię o tym, co pojawi się wkrótce w podcaście.
Owocnego słuchania!
#261 Odwaga bycia sobą. Rozmowa z dr Pauliną Frankiewicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paulina Frankiewicz, filozofka badająca pogranicza pomiędzy filozofią a literaturą.
A rozmawiamy o filozofii i literaturze Alberta Camusa.
Rozmawiamy również o egzystencjalizmie. O relacjach pomiędzy filozofią a literaturą. O tym czy życie ma sens, a jeśli nie – co z tego może dla nas wynikać. O egzystencjalnych i moralnych implikacjach absurdu istnienia.
#260 Rejestr grozy, czyli co horrory mówią o naszych najgłębszych lękach? Rozmowa z Pawłem Wielopolskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Paweł Wielopolski, etnolog, literaturoznawca, redaktor, autor książki „Rejestr grozy. Przewodnik po technikach narracyjnych” (PWN).
A rozmawiamy o tym, co horrory mówią o naszych najgłębszych lękach.
Rozmawiamy także o tym, czym jest literatura grozy. Jakie są jej główne wątki, tematy, rekwizyty. O najważniejszych autorach tworzących ten gatunek, a także o ty
#259 Sztuczna inteligencja i my – o granicach poznania i iluzjach bliskości. Rozmowa z dr. Maciejem Wodzińskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Maciej Wodziński, filozof z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, autor książki „Sokrates. Filozof życia, filozof śmierci”, badacz filozofii psychiatrii i zastosowań sztucznej inteligencji w obszarze zdrowia psychicznego.
A rozmawiamy o tym, jak AI staje się zwierciadłem – czasami krzywym – dla ludzkiego poznania.
Rozmawiamy także o delegowaniu auton
#258 Kościół i władza w PRL, czyli kim byli „księża patrioci”? Rozmowa z dr. Janem Hlebowiczem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Jan Hlebowicz, historyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, autor m.in. książki „Polityka na ambonie. Środowisko księży patriotów w województwie gdańskim w latach 1950-1956”.
A rozmawiamy o relacjach Kościoła i PRL-owskiej władzy.
Rozmawiamy także o tzw. „księżach patriotach”. O sposobach, w jaki totalitarna władza szantaż
#257 Prawda, kłamstwo, wolność słowa. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec, popularyzator nauki, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalne im. Marcelego Nenckiego PAN.
A rozmawiamy o prawdzie, kłamstwie i wolności słowa.
Rozmawiamy także o tym jakie są granice wolności słowa. O tym, o to znaczy „wolność słowa” w kontekście nauki, a zwłaszcza – medycyny i zdrowia.
#256 Jak przeciwdziałać propagowaniu pseudonauki i pseudomedycyny? Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN.
A rozmawiamy o przeciwdziałaniu pseudonauce i pseudomedycynie.
Rozmawiamy także o przypadkach z ostatnich tygodni: odwołaniu spotkania o totalnej biologii w Bibliotece Publicznej w Piasecznie oraz rozmowie Bogdana Rym
#255 Z czego bierze się groza (o książkach Stephena Kinga i ich adaptacjach)? Rozmowa z Robertem Ziębińskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Robert Ziębiński, pisarz, scenarzysta, znawca twórczości Stephena Kinga.
A rozmawiamy o tym, z czego bierze się groza.
Rozmawiamy także o powieści Stephena Kinga „To”. O jej adaptacjach filmowych oraz serialu „TO: Witajcie w Derry”, który miał niedawno premierę w HBO Max. O sposobie, w jaki King buduje atmosferę grozy w swoich powieściach. O specyfice horroru
#244 „Ćwiczenia z dysonansu” – kilka słów o nowej książce i zaproszenie na spotkania
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o mojej nowej książce „Ćwiczenia z dysonansu”, która ukaże się 29 października nakładem wydawnictwa Znak Literanova.
Zapraszam również na spotkania autorskie:
8.XI na Targach Książki w Katowicach
17.XI w Krakowie, w Pałacu Potockich
19.XI w Gdańsku, w Fundacji Palma
20.XI w Warszawie, w Nowym Teatrze
Owocnej lektury i do zobaczenia!
#243 Umberto Eco rymuje o filozofii, czyli „Rozważania niepoważne”
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o „Rozważaniach niepoważnych” Umberto Eco, które ukażą się 29 października nakładem wydawnictwa Noir Sur Blanc, w przekładzie Moniki Woźniak.
Odcinek powstał we współpracy z wydawnictwem ponieważ w książce mam swój niewielki udział – opracowałem notki o opisywanych przez Eco postaciach i szkołach filozoficznych.
„Rozważania niepoważne” to znakomite, dowci
#242 Rekomendacje lekturowe: Inicjacja, Tradycja i skrajna prawica, czyli tradycjonalizm integralny (o książkach Marka Sedgwicka i Zbigniewa Mikołejki)
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” rekomenduję lekturę książek „Przeciw nowoczesnemu światu” Marka Sedgwicka (wyd. Instytut Gabriela Narutowicza) oraz „Mity tradycjonalizmu integralnego” Zbigniewa Mikołejki (wyd. IFiS PAN).
Opowiadam także o tradycjonalizmie integralnym oraz o jego związkach z niegdysiejszą i dzisiejszą skrajną prawicą. Stawiam tezę, że pewnych zjawisk we współczesnej polityce nie s
#241 Skąd wiemy co jest rzeczywiste? Rozmowa z prof. Janem Chwedeńczukiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego.
A rozmawiamy o tym, skąd wiemy co jest rzeczywiste?
Rozmawiamy także o zacieraniu się granic pomiędzy rzeczywistością a nierzeczywistością. O technologii AI, która już dziś generuje wysokiej jakości imitacje. O tym, jakie mogą być kierunki i konsekwencje dalszego rozwoju
#240 Ezoteryka, buddyzm i… boks. Rozmowa z dr. Zbigniewem Łagoszem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Zbigniew Łagosz, religioznawca, autor książek i tekstów poświęconych historii polskiej ezoteryki oraz jeden z najlepszych polskich sędziów ringowych.
A rozmawiamy o tym jak się ma boks do ezoteryki, buddyzmu i literatury.
Rozmawiamy także o tym, jak się zostaje sędzią bokserskim. O specyfice tej dyscypliny sportu. O tym na czym polega sędziowanie w ringu.
#239 Życie, śmierć, radość życia. Rozmowa z Mikołajem Grynbergiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Mikołaj Grynberg, fotograf i pisarz, autor m.in. książki „Rok, w którym nie umarłem”.
A rozmawiamy o życiu, śmierci i radości życia.
Rozmawiamy także o tym jak pisać o najbardziej prywatnych, a zarazem najbardziej uniwersalnych doświadczeniach. O tym, czy otarcie się o śmierć zmienia sposób patrzenia na życie. O bezradności, słabości i emocjach: lęku, nadziei
#238 Czym jest nadzieja? Rozmowa z dr. Wojciechem Zalewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Wojciech Zalewski, filozof i eseista, autor książki „W poszukiwaniu nadziei. Eseje filozoficzne”.
A rozmawiamy o tym, czym jest nadzieja.
Rozmawiamy także o nadziei w perspektywie filozofii. O tym, czym nadzieja różni się od wiary. O nadziei dotyczącej spraw ostatecznych oraz tych całkiem przyziemnych. O różnych współczesnych kryzysach i poszukiwaniu nadzi
#237 Życie z endometriozą – o chorobie, cierpieniu i kulturze. Rozmowa z prof. Karoliną Wigurą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Karolina Wigura, socjolożka, współtwórczyni „Kultury Liberalnej”, związana m.in. z Wydziałem Socjologii UW i Zentrum Liberale Moderne w Berlinie, autorka m.in. książki „Endo. Sztuka akceptacji choroby”.
A rozmawiamy o życiu z endometriozą.
Rozmawiamy także o stereotypach związanych z tą chorobą. O kobiecości, płodności, cierpieniu i społecznych presjach
#236 Szpiedzy i ezoterycy w PRL, czyli „Afera teozofów”. Rozmowa z dr. Tomaszem Krokiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Tomasz Krok, historyk z Instytutu Pamięci Narodowej, autor m.in. książki „Afera teozofów”.
A rozmawiamy o siatce szpiegowskiej założonej w 1949 roku przez mjr. Andrzeja Czaykowskiego.
Rozmawiamy także o tym co wspólnego ze szpiegostwem mieli przedwojenni członkowie Polskiego Towarzystwa Teozoficznego. O tym w jaki sposób udało się Czaykowskiemu ich zwerbow
#235 Leon XIV i przyszłość chrześcijaństwa. Rozmowa z o. Wiesławem Dawidowskim OSA i Damianem Jankowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą o. Wiesław Dawidowski OSA, teolog, były prowincjał zakonu augustianów w Polsce oraz Damian Jankowski, redaktor i publicysta „Więzi”.
A rozmawiamy o Leonie XIV i przyszłości chrześcijaństwa.
Rozmawiamy także o książce „Leon XIV. Papież na niespokojne czasy”, która jest zapisem rozmowy jaką z Wiesławem Dawidowskim przeprowadził Damian Jankowski. O tym czy Leo
#234 Wakacyjne (i nie tylko) rekomendacje lekturowe’ 2025 #3
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki – na wakacje i nie tylko.
Oto te polecenia:
William Hjortsberg „Harry Angel”, przeł. Robert Lipski, wydawnictwo Vesper
James Ellroy „Czarna Dalia” (przeł. Robert Lipski), „Wielkie nic” (Violetta Dobosz, Izabela Pawlak”, „Tajemnice Los Angeles” (przeł. Wojciech Kallas), „Biała gorączka” (przeł. Violetta Dobosz), "Perfidia" (przeł. Zbigniew Kościu
#233 Psychoterapia – czym jest i jak ją prawnie uregulować? Rozmowa z prof. Anną Zajenkowską i prof. Bogdanem de Barbaro
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą prof. Anna Zajenkowska, psycholożka i psychoterapeutka, związana m.in. z Centrum Terapii Dialog i Uniwersytetem VIZJA oraz prof. Bogdan de Barbaro, psychiatra i psychoterapeuta, związany m.in. z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.
A rozmawiamy o psychoterapii i ustawie o zawodzie psychoterapeuty.
Rozmawiamy także o tym, czym jest psychoterapia.
#232 Uzależnienie i życie. Rozmowa z Juliuszem Strachotą i Jakubem Żulczykiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Juliusz Strachota i Jakub Żulczyk, pisarze, autorzy podcastu „Co ćpać po odwyku” oraz książki pod tym samym tytułem, która ukaże się we wrześniu nakładem wydawnictwa Newhomers.
A rozmawiamy o uzależnieniu i życiu.
Rozmawiamy także o podcaście „Co ćpać po odwyku” oraz o tym, skąd wziął się pomysł na książkę. O tym jak rozmawiać o uzależnieniach. O tym, że uz
#231 Neapol słodki jak sól. Rozmowa z Piotrem Kępińskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Piotr Kępiński, pisarz, eseista, poeta, autor m.in. książki „Neapol słodki jak sól” (Wydawnictwo Czarne).
A rozmawiamy o Neapolu.
Rozmawiamy także o mieście jako żywym organizmie. O tym, jak miasto odsłania się przybyszom. O historii i teraźniejszości Neapolu. O kamorze, neapolitańskiej mafii. O neapolitańskiej kuchni. O polskiej i nie tylko literaturze, któr
#230 Wakacyjne (i nie tylko) rekomendacje lekturowe’2025 #2
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki – na wakacje i nie tylko.
Oto te polecenia:
Raymond Chandler „Głęboki sen”, przeł. Bartosz Czartoryski, Karakter
Philip K. Dick „Ubik”, przeł. Michał Roniker, Rebis
Robert Galbraith „Jedwabnik”, przeł. Anna Gralak, Wydawnictwo Dolnośląskie
Robert E. Howard „Solomon Kane”, przeł. Tomasz Nowak, Vesper
Tomasz Krok „Afera teozofów”, Instytut Pamięci Nar
#229 Czy filozofia pomaga lepiej rozumieć życie i śmierć? Rozmowa z dr Julią Marczyńską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Julia Marczyńska, filozofka, autorka książki „Epistula privata. Przyczynek do badania niewysławialnego w mowie pisanej”, redaktorka sekcji ukraińskiej w portalu „Culture.pl”.
A rozmawiamy o filozofii, życiu i śmierci.
Rozmawiamy także o tym na ile filozofia pozwala lepiej rozumieć życie i „oswajać” śmierć. O tym, czy filozofia pomaga czy przeszkadza w codz
#228 Świat na granicy wielkich przemian. Rozmowa z prof. Andrzejem Lederem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Andrzej Leder, filozof i psychoterapeuta, autor m.in. książek „Prześniona rewolucja” i „Ekonomia to stan umysłu”, związany z Instytutem Filozofii i Socjologii PAN.
A rozmawiamy o świecie na granicy wielkich przemian.
Rozmawiamy także o tym, co nas czeka w najbliższej przyszłości. O wojnach w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. O porażce projektu liberalnej
#227 Wakacyjne (i nie tylko) rekomendacje lekturowe’2025 #1
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki – na wakacje i nie tylko.
Oto te polecenia:
Jozef Karika „Szczelina”, Stara Szkoła, przeł. Jolanta Betlej
Clive Barker „Księgi krwi” tom 1 (1-3) oraz 2 (4-6), MAG, przeł. Paulina Reiter, Michał Jakuszewski, Anita Studniarek, Wojciech Szypuła, Anna Dobrzańska, Małgorzata Strzelec
Adam Higgingbotham „Katastrofa Challengera”, SQN, przeł. Jan Halberszta
#226 Własność w świecie sztucznej inteligencji: kto ma prawa autorskie do naszych postów i wytworów AI? Rozmowa z mec. Łukaszem Kowalczykiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości mec. Łukasz Kowalczyk, radca prawny, publicysta „Kultury Liberalnej”, specjalizujący się w tematyce prawa autorskiego i prawie nowych technologii.
A rozmawiamy o własności w świecie wirtualnym.
Rozmawiamy także o tym, kto ma prawo do naszych postów na facebooku. I w ogóle – wszelkich danych na nasz temat dostępnych w sieci. O profilowaniu i nakłanianiu do dec
#225 Jak powstają teorie fizyczne? Rozmowa z prof. Janem Chwedeńczukiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego.
A rozmawiamy o tym, jak powstają teorie fizyczne.
Rozmawiamy także o tym, czym jest teoria w fizyce. O tym, czym się różni fizyka teoretyczna od fizyki doświadczalnej. O relacjach pomiędzy teorią a rzeczywistością. O tym jak rzeczywistość prowadzi do teorii i jak teoria p
#224 Populizm a demokracja. Rozmowa z prof. Arkadiuszem Stempinem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Arkadiusz Stempin, politolog i historyk z Uczelni Korczaka w Warszawie i Uniwersytetu we Fryburgu.
A rozmawiamy o populizmie i demokracji.
Rozmawiamy także o „zwrocie konserwatywnym”. O różnicy pomiędzy populizmem a polityką demokratyczną (prawicową lub lewicową). O abdykacji Benedykta XVI jako początku nowej epoki politycznej. O wyborach w Polsce i St
#223 Wiosenno-letnie rekomendacje lekturowe
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki na wiosnę i lato 2025.
Są to:
Pierre Hadot „Zasłona Izydy”, przeł. Elżbieta Lubelska, Piotr Herbich, Fundacja Augusta hr Cieszkowskiego, Warszawa 2024
Lawrence Durrell „Czarna księga”, przeł. Maciej Machała, Zysk i S-ka, Poznań 20205
Michał Herer „Nowoczesność na haju”, Krytyka Polityczna, Warszawa 2025
Rene Girard „Apokalipsa tu i teraz” (wznowien
#222 Wojna Indii z Pakistanem – czy to może być początek globalnego konfliktu? Rozmowa z dr. Witoldem Sokałą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Witold Sokała, politolog, ekspert do spraw bezpieczeństwa, wykładowca Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
A rozmawiamy o wojnie Indii z Pakistanem.
Rozmawiamy także o potencjale nuklearnym obu państw. O przyczynach tego konfliktu. O jego przeszłej i teraźniejszej postaci. O możliwych scenariuszach eskalacji. O układance geopolitycznej, której jest
#221 Nauka (i racjonalność) w czasach Trumpa (i chaosu). Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, neurobiolog, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN.
A rozmawiamy o nauce (i racjonalności) w epoce Trumpa (i chaosu).
Rozmawiamy także o najnowszych decyzjach administracji Trumpa dotyczących nauki i sfery ochrony zdrowia. O aktualnych i możliwych konsekwencjach tych decy
#220 Papież Franciszek – podsumowanie pontyfikatu i spojrzenie w przyszłość. Rozmowa z o. dr. Wiesławem Dawidowskim OSA
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości o. dr Wiesław Dawidowski OSA, teolog, krajowy duszpasterz obcokrajowców i migrantów, były prowincjał zakonu augustianów w Polsce, publicysta m.in. „Tygodnika Powszechnego” i „Więzi”.
A rozmawiamy o pontyfikacie papieża Franciszka.
Rozmawiamy o sukcesach i porażkach papieża. O tym jaki Kościół zastał i jaki zostawia. O najbardziej charakterystycznych cechach j
#219 Ateizm semantyczny, czyli o najnowszej książce Bohdana Chwedeńczuka „Na glinianych nogach. Eseje o religii”
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o najnowszej książce prof. Bohdana Chwedeńczuka pod tytułem „Na glinianych nogach. Eseje o religii”, która ukazała się właśnie nakładem wydawnictwa Stapis.
Mówię także o mojej znajomości z Bohdanem Chwedeńczukiem. O jego widzeniu filozofii i o tym, jakim jest człowiekiem. O koncepcji „ateizmu semantycznego”. Przedstawiam także w całości moją przedmowę do
#218 Nowa fala i postpunk w Polsce. Rozmowa z Rafałem Księżykiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Rafał Księżyk, dziennikarz, redaktor i pisarz, autor m.in. książki „Nowa fala. Rok 1984 i polski postpunk” (wyd. Czarne).
A rozmawiamy o nowej fali i postpunku w Polsce.
Rozmawiamy także o alternatywnej scenie muzycznej w latach 80. i 90. O pojęciach „nowej fali”, „zimnej fali” i „postpunk”. O muzyce tamtych czasów – w Polsce i na świecie. O głównym nurcie ro
#217 Wojna w mediach, wojna a media. Rozmowa z Agnieszką Lichnerowicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Agnieszka Lichnerowicz, dziennikarka specjalizująca się w tematyce międzynarodowej, związana z Radiem TOK FM.
A rozmawiamy o wojnie i mediach.
Rozmawiamy także o tym jak rozróżniać propagandę i kłamstwa od rzetelnych informacji. O tym czy media społecznościowe pomagają czy szkodzą rozumieniu świata. O wojnie w świetle rozmaitych politycznych i medialnych narr
#216 Historia, teraźniejszość i filozofia „Tygodnika Powszechnego”. Rozmowa z Piotrem Mucharskim i Michałem Okońskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Piotr Mucharski, redaktor naczelny „TP” oraz Michał Okoński, redaktor i publicysta „TP”.
A rozmawiamy o „Tygodniku Powszechnym” – z okazji 80 urodzin pisma.
Rozmawiamy także o tym jak w ostatnich dekadach zmieniała się w Polsce rzeczywistość polityczna i medialna. O komercjalizacji i polaryzacji. O „utożsamościowieniu” sporów. O tym jak robić inteligenckie
#215 Czy los Ukrainy jest przesądzony? Rozmowa z dr. Witoldem Sokałą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Witold Sokała, politolog, wykładowca Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, publicysta „Dziennika Gazety Prawnej”.
A rozmawiamy o tym, czy los Ukrainy jest przesądzony.
Rozmawiamy także o najlepszych i najgorszych scenariuszach – dla Ukrainy, Polski, Europy i świata. O tym, czy Trump działa w interesie Rosji. O tym, czy są jeszcze szanse na zdecydowa
#214 Katolicyzm, konserwatyzm, współczesna kultura. Rozmowa z Cezarym Boryszewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Cezary Boryszewski, redaktor naczelny czasopisma „Pressje”, publicysta związany z Klubem Jagiellońskim.
A rozmawiamy o katolicyzmie, konserwatyzmie i współczesnej kulturze.
Rozmawiamy także o tym, czego młodzi ludzie szukają dzisiaj w Kościele. O tym, jak radzą sobie z aferami i skandalami wokół instytucji. O tym, czy chrześcijaństwo jest kontrkulturą. O tym,
#213 Ukraina, Ameryka, Rosja – i co teraz będzie? Rozmowa z dr. Łukaszem Przybyło
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Łukasz Przybyło, analityk z Akademii Sztuki Wojennej, autor m.in. książki „Doktryny wojenne. Historia i ocena”.
A rozmawiamy o przyszłości Ukrainy, Europy i świata.
Rozmawiamy o piątkowym spotkaniu Zełenski-Trump. O różnych ocenach i możliwych interpretacjach tego, co się wydarzyło. O możliwych scenariuszach dalszych wydarzeń. O zmianie paradygmatu w polit
#212 Wojna, literatura, polityka. Rozmowa ze Szczepanem Twardochem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Szczepan Twardoch, pisarz, autor m.in. powieści „Null” (Wydawnictwo Marginesy; premiera 26.02.2025).
A rozmawiamy o wojnie, literaturze i polityce.
Rozmawiamy także o najnowszej powieści „Null” poświęconej wojnie w Ukrainie. O tym, jak pisać o wojnie, która wciąż się toczy. O tym czym się różni opis literacki od eseistycznego czy historycznego. O języku i toż
#211 Czy mamy moralny obowiązek wspierać biednych, czyli co to jest efektywny altruizm? Rozmowa z Marią Gembarzewską-Truong
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Maria Gembarzewska-Truong, psycholożka i psychoterapeutka związana z ośrodkiem „Znaczenia” w Warszawie, była dyrektor zarządzająca fundacji „Efektywny altruizm”.
A rozmawiamy o zobowiązaniach moralnych wobec słabszych i biedniejszych.
Rozmawiamy także o tym, kim jest Peter Singer. O „efektywnym altruizmie” i jego historii. O rozmaitych argumentach za i przeci
#210 Chiny, Ameryka i sztuczna inteligencja. Rozmowa z Sylwią Czubkowską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Sylwia Czubkowska, dziennikarka zajmująca się nowymi technologiami, współtwórczyni podcastu „Techstorie” i autorka książki „Chińczycy trzymają nas mocno”.
A rozmawiamy o Chinach, Ameryce i sztucznej inteligencji.
Rozmawiamy także o nowym chatbocie DeepSeek. O tym, czy naprawdę wyprodukowano go za sześć milionów dolarów. O tym, kto faktycznie za nim stoi. O ty
#209 Trump, Putin i przyszłość świata. Rozmowa z dr. Kubą Benedyczakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Kuba Benedyczak, specjalista od polityki rosyjskiej i międzynarodowej, autor książek „Obłęd Europy. Historie alternatywne XX wieku” oraz „Oddział chorych na Rosję”.
A rozmawiamy o Trumpie, Putinie i przyszłości świata.
Rozmawiamy także o inauguracji prezydentury Trumpa. O przyczynach jego zwycięstwa. O nowym amerykańskim technomilitaryzmie. O administracji
#208 Psychoanaliza, neuronauka, literatura, czyli o rozumieniu siebie i innych. Rozmowa z dr. n. med. Cezarym Żechowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr n. med. Cezary Żechowski, psychiatra, psychoterapeuta, kierownik Środowiskowego Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży przy Szpitalu Wolskim w Warszawie, autor m.in. książki „Rozmowy o miłości, współczuciu i gniewie”.
A rozmawiamy o rozumieniu siebie i innych.
Rozmawiamy także o rozwoju współczesnej neuronauki. O historii i teraźniejszości psy
#207 Oszustwa i matactwa w nauce. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN.
A rozmawiamy o oszustwach i matactwach w nauce.
Rozmawiamy także o tym, czy nauka powinna działać na zasadach wolnego rynku. O głośnych przypadkach oszustw z ostatnich lat. O systemie oceniania publikacji naukowych. O tym w jaki sposób naukowcy oszukują ten s
#206 Co zaburza nasze związki? Rozmowa z Magdaleną Kuszewską i dr. Robertem Kowalczykiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Magdalena Kuszewska, dziennikarka i autorka oraz dr Robert Kowalczyk, seksuolog i psychoterapeuta, autorzy książki „Trzeci element. Co zaburza nasze związki i jak sobie z tym radzić”.
A rozmawiamy o tym, co zaburza nasze związki.
Rozmawiamy także o specyfice bliskich relacji. O seksualności, intymności, więziach i samotności. O seksie i pornografii. O różni
#205 Wojny, populizm, sztuczna inteligencja, superkomputer i świat symulacji. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim i prof. Janem Chwedeńczukiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN oraz prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej UW.
A rozmawiamy o najważniejszych trendach roku 2024 oraz tych, które nadchodzą.
Rozmawiamy także o wojnach w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. O potencjalnych scenariuszach politycznych i woj
