Mroczne Wieki
Podcast historyczny skupiający się na zamierzchłych czasach, które spowija gęsta mgła tajemnicy. Pasjonuje mnie szczególnie starożytność i średniowiecze. Moje odcinki opieram na publikacjach naukowych, popularnonaukowych i tekstach źródłowych. Mój sklep: sklep.mrocznewieki.pl. Subskrybuj na YouTube: https://www.youtube.com/@mrocznewieki.
Odcinki
193 A.D. - Rok Pięciu Cesarzy
Późną nocą 31 grudnia 192 roku grupka ludzi walczyła z czasem, starając się zatrzeć ślady swojej zbrodni. Nie było to jednak łatwe, bowiem ich ofiarą był sam cesarz, człowiek którego nieobecność ktoś z pewnością prędko zobaczy. Do zadania zaciągnięto paru pretorianów, jacy wynieśli z pałacu zwłoki Kommodusa zawinięte w dywany. Mijanych strażników prędko przekonali, że to jakieś niepotrzebne graty.
1204 - Upadek Konstantynopola i IV krucjata
[Reklama] Kup książkę "Wenecja. Niezatapialna" na https://wyd-lit.com/WenecjaMediewista Steven Runciman miał powiedzieć, że “nigdy nie było większej zbrodni przeciwko ludzkości niż Czwarta Krucjata” z czym nie mogę się zgodzić. To zdanie jest na wskroś przesiąknięte europocentryzmem, postawą wedle której historię całego świata postrzegamy wyłącznie przez pryzmat europejskich wartości, dz
Zmierzch Rzymu, świt islamu, agonia Persji | cz. 2
Francuski bizantynista Lemerle pisał, że Herakliusz nie zdołał zdominować swojej epoki, to ona zdominowała jego. Panował wyjątkowo długo, bo przez trzy dekady, najdłużej od czasów Justyniana Wielkiego. W bardziej sprzyjających okolicznościach ten wyjątkowo zdolny i energiczny człowiek zdołałby zapewne dać państwu niezbędne wytchnienie i stabilność, jednak w tej szalonej epoce w jakiej przyszło mu
Zmierzch Rzymu, świt islamu - od Justyniana do Herakliusza i Muhammada | cz. 1
Epoka ta była jedną z najbardziej przełomowych w dziejach tej części świata. W tym samym czasie żyli ludzie, którzy odcisnęli na świecie piętno odczuwalne po dziś dzień. Herakliusz ratował Konstantynopol przed kolejnymi nawałnicami Persów, Awarów i Słowian rozbijającymi się o mury Teodozjusza, Grzegorz Wielki kształtował średniowieczne chrześcijaństwo zachodnie, Muhammad jednoczył arabskich Beduin
Udomowienie zwierząt - kto, kiedy, jak i dlaczego tego dokonał?
Czternaście tysięcy lat temu, na terenie Oberkassel, przedmieścia dzisiejszego miasta Bonn w Niemczech, urządzono wyjątkowy pochówek. Społeczność myśliwych-zbieraczy z kultury magdaleńskiej grzebała 40-letniego mężczyznę i 25-letnią kobietę. Wiek zmarłych oszacowano na podstawie analizy materiału kostnego, nie znamy oczywiście ich tożsamości ani metryki urodzenia. Ciała dwójki anonimowych prehisto
Koniec Napoleona - Elba, Sto Dni i Waterloo
11 kwietnia 1814 roku w Fontainebleau ostatecznie zawarto porozumienie między Aliantami a ustępującym władcą Francji. Napoleon mógł dalej tytułować się Jego Cesarską Mością, otrzymywał przy tym we władanie leżącą na Morzu Tyrreńskim wyspę Elbę, będącą niczym przystanek między Toskanią a Korsyką. Zwycięzcy obiecali mu roczną pensję w wysokości dwóch i pół miliona franków, niezbędnych do utrzymania
Ostatnie wyprawy Kolumba - "Admirał Moskitów" i El Alto Viaje
[Reklama] Przenieś się do epoki odkryć geograficznych kupując moją książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/Kolumb zostawił po sobie spuściznę, która z biegiem stuleci nie straciła na ważności. Wielkość jego dokonań dostrzegano jeszcze za jego życia, nawet jeżeli on sam do śmierci błędnie interpretował dokonane przez siebie odkrycia. Z jego pism wyłania się j
Wyprawy Kolumba, odkrycie Ameryki i zagłada Indian
[Reklama] Kup książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/W połowie lat 90. XV wieku, podczas drugiej wyprawy Kolumba misjonarz Ramon Pane rozmawiał z jednym z Tainów, który przekazywał mu wiedzę o religii i zwyczajach swojego ludu. Rozmówca Ramona wspomniał, że jeden z kacyków jego ludu rozmawiał kiedyś z duchem Giocauuaghama, który przepowiedział mu przyszłość
Kubilaj-chan - Pan Dwóch Światów i Ostatni Wielki Chan
[Reklama] Kup książkę "Czyngis-chan. Architekt nowoczesnego świata" https://www.znak.com.pl/p/czyngis-chan-architekt-nowoczesnego-swiata-jack-weatherford-269448Kubilaj w zbiorowej świadomości znany jest głównie jako ten mongolsko-chiński chan którego odwiedził Marco Polo. W rzeczywistości relacja z Wenecjaninem była z jego punktu widzenia mało istotnym epizodem. W Kubilaju mongolskie imperium osią
Kommodus: Cesarz - Gladiator i jego mit
Kommodus był bardzo wysoki, proporcjonalnie zbudowany, miał szeroką klatkę piersiową, potężne ramiona, jasne, gęste włosy i zadbaną brodę. Włosy na twarzy i głowie podobno skracał opalając, lękał się dopuszczenia do swojego gardła golibrody czy fryzjera.Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiKup moją książkę "Królowie Wysp Ka
Kobiety antycznej Hellady - życie codzienne w starożytnych Atenach
[REKLAMA] Kup książkę "Zagubiony wątek" Daisy Dunn tutaj: https://www.empik.com/brakujaca-nic-nowa-historia-strozytnosci-dunn-daisy,p1686596520,ksiazka-pMyśląc o kobietach starożytnej Hellady w pierwszej kolejności przychodzą nam na myśl postacie z bogatej mitologii, zwłaszcza wojownicze i pewne siebie boginie - mądra Atena, zwinna Artemida, władcza Hera. Nie tylko one zresztą. Grecka mi
![Królowie Wysp Kanaryjskich. Dzieje Guanczów [Audiobook]](https://d3t3ozftmdmh3i.cloudfront.net/staging/podcast_uploaded_episode/43165081/43165081-1769533604816-ea5ef8b24dfe1.jpg)
Królowie Wysp Kanaryjskich. Dzieje Guanczów [Audiobook]
[Reklama] Cały audiobook dostępny na sklep.mrocznewieki.plPowyższy rozdział to jedynie 20 minut z ponad 10-godzinnego audiobooka. Można także nabyć wersję papierową w twardej oprawie. W przygotowaniu e-book.fot. Michał Kuźniar, Guise i Ayose, królowie Fuerteventury, styczeń 2025
Neandertalczycy - krewniacy z epoki lodowcowej
Żyjemy w złotych czasach archeologii prehistorycznej, więc nie spodziewam się, że to koniec odkryć na tym, wydawałoby się, dobrze już poznanym stanowisku. Ostatnie dekady, a nawet lata, przyniosły nam już parę rewolucji w sposobie jaki postrzegamy naszych najdawniejszych przodków i nic nie zapowiada aby ten postęp wiedzy miał wkrótce zwolnić, raczej przyspieszy. Drzewo genealogiczne homininów, już
Pierwsi Europejczycy - kiedy ludzie pojawili się na naszym kontynencie?
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiW 1982 roku podczas mozolnych wykopalisk natrafiono na pozostałości dołu wypełnionego skamieniałymi szczątkami zwierząt. Na miejscu pojawili się specjaliści od archeozoologii, którzy prędko ocenili, że kości nie należały do zwierząt średniowiecznych. W końcu nic nie wskazywało aby nosoro
Polska Piastów - Książę i poddani, daniny i sądownictwo
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiSłowianie w czasach przedpaństwowych rządzili się za pomocą wieców, w których udział brali zdolni do noszenia broni mężczyźni-wojownicy. Była to więc demokracja wojenna, tożsama tej z jaką spotkał się tysiąc lat wcześniej Cezar w Germanii. Elity i starszyzna plemienna kierowała takimi wi
Polska Piastów - gospodarka, rolnictwo, hodowla i chłopi
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiOkoło 1000 roku n.e. państwo, które zapisze się w historii Europy jako Polonia, albo Polska, zamieszkiwało około miliona ludzi. Jest to naturalnie jedynie bardzo przybliżona estymacja, metodologię stojącą za jej narodzinami omówiłem w jednym z poprzednich odcinków opowiadającym o florze
Klęska Aten i koniec wojny peloponeskiej | 413-404 p.n.e.
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiAteńskie marzenia o hegemonii odchodziły w przeszłość. Razem z potęgą miasta bogini Ateny w niepamięć odchodziła również potęga Hellady, dotkliwie zdewastowanej przez trzy dekady wyniszczającego konfliktu, który zdaniem niektórych historyków mógł pochłonąć nawet ponad 10% populacji ówcze
Wojna Peloponeska - Wyprawa Sycylijska Aten | 421-413 p.n.e.
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiSparta i Ateny, ci dwaj zmęczeni zapaśnicy, po dekadzie niemal nieustannej wojny w końcu zrobili sobie przerwę. W 421 roku p.n.e. zabrzmiał gong wyznaczający koniec pierwszej rundy pojedynku. Układ zwany Pokojem Nikiasza, od imienia zasłużonego ateńskiego stratega, miał trwać pół wi
Wojna Peloponeska - Wojna Archidamosa i Pokój Nikiasza | 431-421 p.n.e.
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiWojna peloponeska prędko przerodziła się w konflikt gdzie obie strony niespecjalnie przejmowały się jakimikolwiek konwenansami. Starcie Aten i Sparty przeradzało się w wojnę totalną naznaczoną masowymi deportacjami, zniewalaniem całych populacji, eksterminacją wyjątkowo opornych obrońców
Pułapka Tukidydesa i Geneza Wojny Peloponeskiej
[REKLAMA] Książkę "Grecy - historia globalna" znajdziesz tutaj: https://wydawnictwoport.pl/ksiazki/grecy/Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiW 432 roku p.n.e. lokalna wojna szalała na Półwyspie Chalcydyckim gdzie ateńska ekspedycja ze zmiennym szczęściem zmagała się z wojskami Potidai wspomaganymi przez Macedończ
Wojny niewolnicze Republiki Rzymskiej | 135-101 p.n.e.
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiRepublika Rzymska była organizmem drapieżnym, ekspansywnym i chaotycznym. Jej rozciągniętą na pięć stuleci egzystencję targały liczne konflikty tak wewnętrzne jak zewnętrzne. Wojny z Galami, Etruskami, Macedończykami czy Kartaginą jedynie na krótko jednoczyły we wspólnym celu Rzymia
Polska Piastów - fauna, flora, klimat i ludzie 1000 lat temu
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiJak wyglądały ziemie w dorzeczu Wisły przed tysiącem lat? Czym zajmowali się zamieszkujący je ludzie? Jak wysocy byli, długo żyli i na jakie choroby cierpieli? Jak wyglądało ich najbliższe otoczenie? Jakie zwierzęta spotykali w gęstych puszczach otaczających ich osady i w sumie to c
Boski Antoninus Pius - zapomniany cesarz od kminku i zenit Imperium Romanum | 138-161
Subskrybuj archiwalne odcinki:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeOstatnie miesiące życia Hadriana były stosunkowo ponurym epilogiem dla barwnego i aktywnego egzystencji jaką wcześniej prowadził następca Trajana. Wyniszczająca choroba serca razem z miażdżycą tętnic wieńcowych stopniowo niszczyła 61-letniego mężczyznę, który niegdyś wspinał się na Etnę, walczył w Dacji a n
Boski Hadrian - cesarz, żołnierz, podróżnik, poeta | 117-138
Sierpniowe noce w Antiochii przynosiły pewną ulgę od upałów mieszkańcom metropolii zdewastowanej niedawno przez potężne trzęsienie ziemi. Upragniony przez wszystkich chłód przenikał ich duszne sypialnie dając odrobinę wytchnienia podczas snu. Pewnej nocy, 117 roku, z tego daru korzystał także 41-letni Publiusz Eliusz Hadrian, namiestnik Syrii i legat starego cesarza Trajana, który właśnie co opuśc
Tamerlan i Bajazyd Błyskawica | 1396-1405 | cz. 2
Decydujące zwycięstwo nad Tochtamyszem przyniosło Timurowi wielkie łupy i sławę, która wstrząsnęła ziemiami Stepu Pontyjskiego. Po opanowaniu dużej części dawnych ułusuów Czagataja i Hulagu w ręce emira z Samarkandy wpadła Złota Orda, ułus Dżocziego, który co prawda nie wszedł oficjalnie w skład imperium Timurydów ale uznawał zwierzchność kalekiego emira. Ludzie Timura spokojnie wracali na południ
Tamerlan i Samarkanda | 1336-1395 | 1/2
[REKLAMA] Odbierz rabat w wysokości 100 zł na zakup swojej sztabki złota w sklepie Goldsaver tutaj: http://goldsaver.pl/kod/mrocznewiekiW mrokach nocy z 19 na 20 czerwca 1941 roku, grupa radzieckich antropologów w pocie czoła pracowała w kryptach średniowiecznego, muzułmańskiego mauzoleum Gur-i Mir w Samarkandzie, wówczas leżącej na terenie jednej z republik radzieckich. W grobowcu emira badacze p
Upadek Napoleona - od Wisły do Elby | 1813-1814
Z kodem "mrocznewieki" kup książkę:https://mtbiznes.pl/przeswity/wydawnictwo-przeswity/historia/narodziny-i-upadek-mocarstwSubskrybuj archiwalne odcinki:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeKlęska poniesiona przez Wielką Armię na wschodnich bezkresach miała się okazać początkiem końca imperium, które nie miało sobie w Europie równych od starożytności. W porównani
Boski Trajan - Optimus Princeps
Subskrybuj archiwalne odcinki:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiSam Trajan tymczasem został zapamiętany jako Optimus Princeps, i nie bez powodu. Tak jak August i Wespazjan przed nim, z wielką dojrzałością i subtelnością realizując swoje cele. Zachowywał przy t
Rewolucja neolityczna na Bliskim Wschodzie – od Jerycha do Çatalhöyük
Subskrybuj archiwalne odcinki:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiW siódmym tysiącleciu p.n.e. pierwsi neolityczni rolnicy i pasterze z Bliskiego Wschodu zaczynają opuszczać swoje siedziby i kolonizować peryferia swojego świata. 8,700 lat temu pojawiają się pier
Róże Heliogabala, najgorszego cesarza Rzymu (218-222 n.e.)
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiAwitus nie miał dobrej prasy. W pamięci historyków tak starożytnych jak tych nam współczesnych zapisał się jako ten cesarz, który najmniej chyba licował z powagą sprawowanego przezeń urzędu. Wyuzdane ekstrawagancje Gajus
Jak powstała Szwecja? Epoka wikingów (ok. 750 – 1050)
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiSzwecja jest jednym z tych regionów Europy, dla których rekonstrukcja pierwszych tysięcy lat historii może odbywać się niemal jedynie za pomocą archeologii. Nie dysponujemy żadnymi wiarygodnymi przekazami pisanymi o ziem
Jak powstała Norwegia? Harald Pięknowłosy (850-933)
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiAlfred Wielki, najwybitniejszy król Wesseksu zapisał się w pamięci potomnych głównie dzięki zatrzymaniu nawałnicy wikińskich najeźdźców jaka spadła na Wyspy Brytyjskie w drugiej połowie IX wieku. Na tym jednak nie kończy
Kim byli Macedończycy? Starożytna Macedonia przed Filipem i Aleksandrem
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiStarożytne królestwo Macedonii jest jednym z fenomenów antycznej historii. Łączy ich wiele wspólnego z współczesną im Kartaginą, która mogła pochwalić się historią o porównywalnej długości, olbrzymim wpływem na starożytn
![Chrzest Pomorza 1124-1128 [Słowiańskie Demony]](https://d3t3ozftmdmh3i.cloudfront.net/staging/podcast_uploaded_episode/43165081/5ab3bc318a7bdb2a.jpg)
Chrzest Pomorza 1124-1128 [Słowiańskie Demony]
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiW dzisiejszym odcinku ponownie będziemy poznawać losy Słowian z rejonu bliskiego Rugii, mianowicie Pomorza po obu stronach Odry. Historia którą opowiem dzisiaj rozgrywa się w latach 20. XII wieku, a więc jakieś czterdzie
Nordycka epoka brązu – Hiperborea
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiMapa kontynentu europejskiego widziana oczami starożytnych, nawet tych najlepiej wykształconych i obytych ze światem zewnętrznym pełna była białych plam. W zasadzie przez dużą część starożytności tych plam było nieraz wi
Starożytna Skandynawia. Epoka żelaza i Fimbulvetr
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiFimbulvetr w dosłownym tłumaczeniu oznacza “wielką zimę”, termin ten odnosił się najpierw jedynie do okrutnej, trzyletniej śnieżnej zawiei jaka miała poprzedzić koniec świata Ragnarok. Z czasem jednak termin fimbulvetr z
![Rugia Słowian i upadek Arkony [Słowiańskie Demony]](https://d3t3ozftmdmh3i.cloudfront.net/staging/podcast_uploaded_episode/43165081/2dd8fddb5da03bc1.jpg)
Rugia Słowian i upadek Arkony [Słowiańskie Demony]
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiLosy Arkony i dzieje słowiańskiej Rugii najlepiej podsumowuje tytuł wspomnianej przeze mnie książki Ruchhöfta - Arkona. Glaube, Macht und Krieg im Ostseeraum czyli Arkona. Wiara, Władza i Wojna na Bałtyku. Historia ostat
Dlaczego “The Northman” jest najlepszym filmem o epoce wikingów?
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiEpoka tzw. wikingów, morskich kupców i piratów rodem z mroźnej Skandynawii doczekała się licznych przedstawień na dużym i mniejszym ekranie. Szczególnie ostatnia dekada zaowocowała licznymi produkcjami, w większości seri
Jarosław Mądry. Początki Rusi 4/4
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiWłodzimierz wyzionął ducha żegnany rzekomo szczerym żalem swoich bojarów, drużynników oraz zwyczajnego pospólstwa. Nie jesteśmy w stanie ustalić z całą pewnością na ile jest to prawdziwa informacja, tak czy inaczej w rus
Włodzimierz Wielki. Początki Rusi 3/4
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiWiosną 972 roku historia zatoczyła pewnego rodzaju koło. Tak jak dwadzieścia siedem lat wcześniej gwałtowna śmierć Igora tak teraz podobny zgon Światosława zatrzęsły posadami gmachu budowanego od pokoleń przez kolejnych
Olga i Światosław. Początki Rusi 2/4
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiW poprzednim epizodzie poświęconym Rusi, który był również pierwszym odcinkiem na tym kanale starałem się wytłumaczyć genezę państwa ruskiego. Poznaliśmy jego założycieli od półlegendarnego Ruryka poprzez nieco bardziej
Troja – historia legendarnego miasta
Subskrybuj:https://creators.spotify.com/pod/show/michal-kuzniar/subscribeWesprzyj na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiTroja i spowijająca ją legenda jest w mniejszym lub większym stopniu znajoma niemal każdemu. Mit o dziesięcioletnich bojach, które skończyły się ostateczną zagładą całego miasta i jego mieszkańców od niemal trzech tysięc
