Ratio viva | Stan umysłu
Stan umysłu to przestrzeń, w której zaczynamy zadawać pytania tam, gdzie inni stawiają kropkę. Podcast prowadzony przez Nikodema Lewandowskiego, który eksploruje tematy związane z umysłem, psychologią i filozofią. Zachęca słuchaczy do krytycznego myślenia i kwestionowania utartych schematów.
Odcinki
Wszystko, co kochasz, przeminie. | Stan umysłu #22
Przemijanie jest stanem naturalnym. Zmieniają się pory roku, odhaczamy pewne etapy naszego życia, a także tracimy bliskich. Często przemijaniu towarzyszy żal, często też obarczamy się tym, że zrobiliśmy za mało.Czy przemijanie ma sens? Co człowiek może zrobić wobec przemijania? O tych wątkach opowiem w tym odcinku Stanu umysłu. Gorąco zapraszam do wysłuchania.Całość prowadzi zawodowy filozof, Niko
Myślisz, że chodzi o pieniądze? | Stan umysłu #21
"Pieniądze szczęścia nie dają." To frazes, pieniądze są w życiu potrzebne. Problemem jest jednak traktowanie pomnażania kapitału materialnego jako celu samego w sobie, a nie narzędzia do osiągania celów.W tym odcinku analizujemy rolę pieniędzy w naszym życiu oraz przyglądamy się rozróżnieniu na 4 rodzaje kapitału stworzonym przez Pierra Bourdieu: kapitał materialny, kapitał kulturowy, kapitał społ
Chcesz znaleźć siebie? Luz, nigdy nie znajdziesz. (filozof o autentyczności) | Stan umysłu #20
"Muszę odkryć, kim naprawdę jestem." "Szukam siebie." "To nie ja." Znasz te zdania? Całe życie próbujesz znaleźć swoje prawdziwe ja, być sobą, żyć autentycznie - i ciągle ci nie wychodzi. W tym odcinku Stan umysłu #20 tłumaczę, dlaczego nigdy nie znajdziesz siebie przez szukanie w środku - bo tam nie ma gotowego "prawdziwego ja" do odkrycia. Autentyczność to nie odkrywanie siebie. To coś zupełnie
Tak nie osiągnięsz szczęścia. | Stan umysłu #19
Traktujemy szczęście jak pogodę: przyjdzie albo nie przyjdzie. Wmawiamy sobie "będę szczęśliwy, kiedy..." - kiedy zarobię, kiedy znajdę partnera, kiedy skończę studia. A gdy to "kiedy" nadchodzi, szczęścia nie ma, bo od razu pojawia się kolejne. Ale jest w tym pułapka głębsza, niż się wydaje - bo szczęścia, jak pokazuje Viktor Frankl, w ogóle nie da się ścigać wprost.Z tego odc
Nie wiesz, czego naprawdę chcesz. (te pragnienia nie są Twoje) | Stan umysłu #18
Ktoś pyta Cię "czego właściwie chcesz od życia?" i czujesz pustkę. Albo zdobywasz cel, o którym marzyłeś - pracę, mieszkanie, związek - i po tygodniu czujesz to samo co przedtem. Znasz to? W tym odcinku Stan umysłu #18 tłumaczę, dlaczego nie wiesz, czego naprawdę chcesz - i dlaczego to nie jest Twoja słabość, tylko problem, którego większość ludzi nawet nie potrafi nazwać.Wyjdziemy od me
Twoi "przyjaciele" już się z Tobą nie widują? (o przyjaźni w XXI wieku) | Stan umysłu #17
Znajomi z pracy to nie przyjaciele, starzy kumple się rozjechali, a nowych jakoś nie da się zawiązać. To nie twoja wina, że nie masz przyjaciół, w dużej mierze jest to wynik problemu społecznego. Odsetek ludzi bez ani jednego bliskiego przyjaciela wzrósł czterokrotnie od 1990 roku. Czas spędzany z przyjaciółmi spadł z 6,5 do czterech godzin tygodniowo. Nastolatki socjalizują się dziś jedną trzecią
Podróże Cię nie zmienią. (obejrzyj przed wyjazdem na urlop) | Stan umysłu #16
Podróże kształcą i rozwijają. Tak przynajmniej zwykło się mawiać. Jednak czy każdy nasz wyjazd wypoczynkowy nosi znamiona podróży? Jaka podróż jest w stanie nas zmienić, a jaka jest tylko ucieczką od tego, co tak naprawdę jest dla nas istotne, a co tymczasowo nas przerasta?W tych rozmyślaniach towarzyszy nam cytat z Seneki: „animum debes mutare, non caelum", masz zmienić duszę, nie niebo.Cało
Mylisz STOICYZM z byciem zimnym. (stoicyzm i pseudostoicyzm) | Stan umysłu #15
Stoicyzm to filozofia, którą tworzyli zarówno dręczony niewolnik, jak i rzymski cesarz. Dzisiaj trwa moda na popstoicyzm - jednak często taki stoicyzm pozostaje niezrozumiały dla osób, które go głoszą. W tym odcinku pomówimy o tym, czym stoicyzm jest dzisiaj, czym jest naprawdę, jak powstał i jak ty możesz go praktykować.Prowadzi zawodowy filozof, Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:22 Stoicy
Samorozwój wciska Ci kit. (ale nie z tego powodu co myślisz) | Stan umysłu #14
Bądź lepszą wersją siebie! Ale co to w ogóle znaczy? Biznes samorozwojowy ma na to wiele odpowiedzi, każda dobrana dokładnie tak, aby móc Ci coś sprzedać: książkę, kurs przemiany, coaching itd. W tym odcinku bierzemy na warsztat pytania, czym samorozwój jest, jaką wypaczoną wizję samorozwoju wciskają Ci internetowi guru oraz skąd się bierze potrzeba rozwoju i jak rozpoznać odpowiedni kierunek.Cały
Czy masz obowiązek zginąć za Polskę? | Stan umysłu #13
Dyskurs, który możemy obserwować, traktujący o wielkiej strategii, strategii czy racji stanu, w swoim założeniu bazuje na obowiązku dbania o interes państwa. Na czym jednak obowiązek ten ma bazować? Czy jest to wymóg moralny? Dlaczego ludzie czują potrzebę troszczenia się o państwo, a kiedy czują, że państwo jest ich wrogiem? U podstaw tego stoi opozycja kolektywizmu oraz indywidualizmu.Chapters:0
Nie. Nie pogodzisz pracy z życiem. (work-life balance) | Stan umysłu #12
Na pracę poświęcamy dużą część naszego życia i niemniej energii oraz uwagi. Tymczasem wielu postrzega pracę jako przykry obowiązek umożliwiający przetrwanie, inni integralną część ich życia, praca dla nich nierzadko jest pasją. Problem zaczyna się, gdy sfera której nie uważamy za najważniejszą zaczyna przeciekać do tego co nazywamy właściwym życiem.-------------Chapters:0:00 Intro1:30 Work-life ba
Twoje życie to kopiuj-wklej, i co z tego? (filozof o absurdyzmie) | Stan umysłu #11
Albert Camus uważał, że istnieje tylko jedno naprawdę poważne pytanie filozoficzne: czy warto żyć dalej, skoro życie nie ma obiektywnego sensu. Jego odpowiedź - mit Syzyfa, absurd i bunt - to jeden z najciekawszych systemów filozoficznych XX wieku. I co ważne: nie jest to filozofia rozpaczy. Jest to filozofia świadomego, dorosłego istnienia.Z tego odcinka dowiesz się:▸ Czym jest absurd w sensie fi
Wstajesz rano i nie wiesz po co? (filozof tłumaczy sens życia) | Stan umysłu #10
Pytanie "po co żyję?" wraca w piątkowe wieczory, niedzielne popołudnia, nocą gdy nie możesz zasnąć. Większość ludzi powie Ci, że to brak wdzięczności, kryzys ćwierćwiecza albo że "potrzebujesz terapii". Ja Ci powiem coś innego. To pytanie jest źle zadane — i dlatego nie znajdziesz odpowiedzi, nawet jeśli będziesz szukał całe życie.W tym odcinku Stan umysłu pokazuję:✓ dlaczego p
Ufasz nauce, właściwie dlaczego? | Stan umysłu #9
Po co ufać nauce, skoro tylekroć się myliła? Po co słuchać "niezależnych ekspertów", skoro większość z nich coś sprzedaje? W tym odcinku Stanu Umysłu pokazuję - co jest dla nas najbardziej racjonalne.Konsensus naukowy nie jest dowodem prawdy. Margaryny i tłuszcze trans, lobotomia, kryzys opioidowy, helicobacter pylori — historia nauki to ciąg konsensusów, które okazały się katastrofą. Ale "niezale
Tak Cię robią COACHOWIE biznesu (5 mechanizmów manipulacji) | Stan umysłu #8
Coachowie biznesu w Polsce zarabiają miliony na 5 mechanizmach, które wyłączają Twój zdrowy rozsądek. Rozkładam je na czynniki pierwsze.W tym filmie pokazuję jak rozpoznać szarlatana coachingu w 5 minut — zanim wpłacisz 10, 20 albo 30 tysięcy złotych za "kurs, który zmieni Ci życie". Każdy mechanizm to konkretna technika manipulacji, której używają polscy "mentorzy biznesu", coachowie sukcesu i gu
Nie ma "dobrego" wyboru | Stan umysłu #7
Dlaczego nie potrafisz podjąć decyzji? (Paradoks Wyboru i Zmęczenie Decyzyjne) 🤯 Przebodźcowanie opcjami nas wykańcza, a strach przed podjęciem "złej" decyzji paraliżuje nasze działania. W tym odcinku bierzemy pod lupę psychologię podejmowania decyzji. Omawiamy słynny Paradoks Wyboru (Barry Schwartz), sprawdzamy, dlaczego ewolucyjnie Twój mózg nie jest przystosowany do wybierania spośród 30 rodzaj
Piszecie zamiast się spotkać?: Textationship | Stan umysłu #6
W tym odcinku bierzemy na warsztat fenomen relacji opartych wyłącznie na wiadomościach. Zadamy pytanie czy są to relacje parasocjalne. Z perspektywy filozofii sprawdzimy, czy po drugiej stronie ekranu wciąż jest prawdziwy człowiek, czy już tylko nasze idealne wyobrażenie o nim. Porozmawiamy o tym, dlaczego Messenger stał się dla nas bezpieczną kryjówką i jak odróżnić prawdziwą bliskość od cyfroweg
Nie masz komu opowiedzieć, jak Ci minął dzień?: Pragnienie świadka | Stan umysłu #5
Dlaczego samotność i nagłe poczucie pustki uderzają najmocniej, gdy nie masz komu opowiedzieć o swoim dniu? To nie jest potrzeba atencji, uzależnienie od telefonu ani narcyzm. Psychologia tłumaczy ten brak sensu jako lęk przed nicością. Zobacz, dlaczego ewolucyjnie potrzebujemy "świadka" naszego życia, skąd bierze się to dziwne uczucie i dlaczego w erze social mediów czujemy się jeszcze
Nigdy nie "znajdziesz" miłości: Utowarowienie relacji | Stan umysłu #4
Wychowano nas na disnejowskich bajkach, w których drugą połówkę po prostu się "znajduje". Prawda jest jednak znacznie bardziej brutalna: w XXI wieku aplikacje randkowe zamieniły nas w towary na wirtualnej półce. Skrolujemy twarze jak asortyment w supermarkecie i dziwimy się, że cierpimy na chroniczną samotność.W czwartym odcinku podcastu "Stan Umysłu" bezlitośnie rozbijamy roma
Myślisz, że jesteś mądrzejszy od innych? Efekt Dunninga-Krugera | Stan umysłu #3
Jeśli kiedykolwiek w internetowej dyskusji zarzuciłeś komuś, że jest ofiarą Efektu Dunninga-Krugera... najprawdopodobniej sam wpadłeś w jego pułapkę. Internet wmówił nam, że słynna "Góra Głupoty" to naukowy fakt, a ignoranci zawsze są pewni siebie. Prawda jest jednak znacznie bardziej mroczna i dotyczy również Ciebie.W trzecim odcinku podcastu "Stan Umysłu" bierzemy pod lupę jedno z najczęściej cy
Skrolujesz, a miałeś spać?: Odwetowe odkładanie snu | Stan umysłu #2
Jest 23:30. Padasz ze zmęczenia, jutro rano musisz wstać do pracy, ale zamiast zamknąć oczy... bez celu scrollujesz telefon. Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego z własnej woli niszczysz swój odpoczynek?Zjawisko "Revenge Bedtime Procrastination" (odwetowe unikanie snu) to nie jest zwykłe lenistwo czy uzależnienie od social mediów. To desperacki, nocny bunt Twojego przebodźcowanego mózgu, który walcz
Nie. Nowa rutyna nie rozwiąże twoich problemów: Toksyczna produktywność | Stan umysłu #1
Czy czujesz, że mimo odhaczania kolejnych zadań z listy, w środku czujesz coraz większą pustkę? W pierwszym odcinku podcastu "Stan Umysłu" rozkładam na czynniki pierwsze zjawisko toksycznej produktywności.Zaczęło się od optymalizacji procesów, a skończyło na nowej religii – kulcie "zapierdolu". Dlaczego daliśmy się przekonać, że nasza wartość zależy wyłącznie od liczby dowiezionych tasków? W tym o
