Tłoczone z danych
Podcast GRAPE. Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi ekonomistkami i ekonomistami. Rozmawiamy o tym, czy w Polsce skończyło się bezrobocie. Przyglądamy się, komu źle zrobiło 500+. Szukamy cudownej broni do walki z długiem państwa. Ujawniamy prawdę o nierównościach w Polsce. Zdradzamy kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? I dużo, dużo więcej. Nową porcję wiedzy ekonomicznej dostarczamy co tydzień w piątkowe poranki. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Patrycja Maciejewicz.
Odcinki
Ekonometria, czyli kto ma rację
Wyższa cena zmniejsza popyt, edukacja podnosi zarobki, stopy procentowe wpływają na inflację, a dobre instytucje sprzyjają rozwojowi. Skąd ekonomiści wiedzą, że to prawda? I jak sprawdzają, czy jeden czynnik rzeczywiście wpływa na drugi, a nie tylko występuje obok?Tym razem na warsztat bierzemy ekonometrię jako jedno z najważniejszych narzędzi współczesnej ekonomii. To dzięki niej ekonomiści próbu
Majchrowska | Dyplom się już nie opłaca?
Ile dziś wartjest dyplom wyższej uczelni? Czy studia w Polsce wciąż zwiększają zarobki, czypremia za wykształcenie systematycznie maleje? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz(Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Aleksandrą Majchrowską analizujemy,jak zmienia się wycena dyplomu na polskim rynku pracy, dlaczego różnice płacmiędzy absolwentami a osobami bez studiów maleją oraz jak
Nierówności, czyli jak dzieli się dobrobyt
Nie każda nierówność jest widoczna na pierwszy rzut oka. Czasem kryje się w nieopłaconym rachunku, braku własnego pokoju do nauki albo w tym, że jedna osoba dziedziczy mieszkanie, a druga zaczyna dorosłość od czynszu, kredytu i dużej dozy niepewności.Dlatego dziś przyglądamy się temu, jak naprawdę dzieli się dobrobyt. Wyjaśniamy, czym różnią się nierówności od ubóstwa, dlaczego dochód nie jest toż
Kubicki | Więźniowie czwartego piętra
Polska szybko się starzeje. Czy nasz system opiekidługoterminowej jest gotowy na rosnącą liczbę osób w wieku 80 i 90 lat? I czy w przyszłości godną starość będzie można sobie po prostu kupić? Zaprasza: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza). Kim są więźniowie czwartegopiętra? W rozmowie z Pawłem Kubickim analizujemy skutki kryzysu demograficznegodla rynku pracy, systemu emerytalnego oraz opieki
Handel. Cena otwartego świata.
Handel jest tak oczywistą częścią naszego życia, że prawie go nie zauważamy. Poranna kawa, telefon w kieszeni, samochód, ubrania, elektronika - za każdym z tych produktów stoi sieć wymiany, która łączy ludzi, firmy i państwa z różnych części świata.W nowym odcinku „Ceteris Paribus. Prosto o ekonomii” opowiadamy o tym, dlaczego ludzie i państwa w ogóle handlują. Wracamy do Adama Smitha i podziału p
Mazurek | Czego legalizacja aborcji może nauczyć o sprzedaży?
Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).Punktem wyjścia jest jedna z najbardziej kontrowersyjnych hipotez w ekonomii: że spadek przestępczości w USA może mieć związek z decyzja o legalizacji aborcji podjęt
Praca. Cena czasu człowieka.
Dlaczego jedni wysyłają dziesiątki CV i nie dostają odpowiedzi, a inni prowadzą firmy i mówią, że nie ma ludzi do pracy? Rynek pracy pełen jest takich pozornych sprzeczności. Tu nie wystarczy, że popyt spotka się z podażą. Praca nie jest zwykłym towarem, a do powstania zatrudnienia potrzebujemy czegoś więcej.W nowym odcinku sprawdzamy, jak naprawdę działa rynek pracy. Wyjaśniamy, czym jest bezrobo
Myck | Dane kontra intuicja, czyli jak bada się skutki reform?
Czy reforma emerytalna, płaca minimalna albo tania herbata naprawdęzmieniają życie ludzi, czy tylko dobrze wyglądają w danych? O przyczynowości,ekonomii i pułapkach interpretacji opowiada Michał Myck. Zapraszają: JoannaTyrowicz i Marcin Bojanowski.Rozmawiamy o tym, dlaczego samo„tłoczenie z danych” nie wystarcza, jeśli chcemy zrozumieć świat. Bierzemy nawarsztat jeden konkretny przykład, gdy dane
Budżet. Rachunek za państwo.
Budżet państwa to nie tylko arkusz z liczbami. To opowieść o tym, jakie państwo budujemy w krótkiej i długiej perspektywie. Bo za każdą pozycją w ustawie budżetowej kryje się decyzja, czy więcej stawiamy na zdrowie czy może obronność, obniżamy podatki czy zwiększamy wydatki, stawiamy inwestycje już dziś czy wolimy mniejsze zadłużenie jutro. Budżet pokazuje, gdzie kończą się polityczne obietnice, a
Wójcik | Finansowe centra świata
Gdzie znajduje się finansowe centrum świata? Londyn?Nowy Jork? A może Chiny? Kto naprawdę rządzi globalnymi finansami i czy dominacja dolara jest zagrożona? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Dariuszem Wójcikiem analizujemy historię pieniądza, ewolucję centrów finansowych orazgeopolitykę globalnych rynków – od Antwerpii i Potosí po światłowod
Pieniądz. Jedna waluta, wiele gospodarek.
W trzeciej części serii o pieniądzu przyglądamy się euro - projektowi, który miał być czymś więcej niż wygodną walutą na wakacje. Euro to obietnica stabilności, głębszej integracji i większego zaufania między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Ale też historyczny eksperyment, w którym jedna polityka pieniężna musi pasować do gospodarek o różnej produktywności, poziomie zadłużenia, historii
Bukowski | Nierówności w geografii: czemu jedne miasta bogacą się szybciej?
Nie każda mapa nierówności pokazujeprawdziwe granice gospodarki. W tym odcinku pytamy, dlaczego jedne miasta iregiony przyciągają płace, ludzi i usługi, a inne zostają w tyle. Zapraszają:Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).Paweł Bukowskipokazuje, że nierówności to nie tylko różnice między bogatymi i biednymiosobami. To także pytanie o miejsce: czy twoje zarobki, szanse
Pieniądz. Cena zaufania
Skoro pieniądz nie opiera się już na złocie ani srebrze, to co właściwie sprawia, że nadal mu ufamy? Odpowiedzi na to pytanie szukamy pośród współczesnych instytucji, które stoją na straży jego stabilności: banku centralnego, Rady Polityki Pieniężnej i narzędzi polityki pieniężnej. To odcinek, w którym jasno wskazujemy, że decyzje o stopach procentowych, celu inflacyjnym czy płynności systemu fina
Javorcik | Wypadek przy pracy? Bezpieczeństwo, a globalizacja
Jaka jest prawdziwa skala wypadków przy pracy? Co naprawdę mówią dane i kto poprawia bezpieczeństwo? Z danych tłoczy Beata Javorcik (Oxford & EBRD).W rozmowie z Beatą Javorcik analizujemy, jak mierzy się bezpieczeństwo pracy, dlaczego dane międzynarodowebywają niespójne i skąd biorą się ogromne różnice w raportowaniu między krajami.Czy kapitał zagraniczny poprawia standardy BHP? Czy przejęcie
Pieniądz. Historia wartości.
Co łączy starożytną Lidię, Grecję i Rzym, a także rody Medyceuszy, Fuggerów i Mikołaja Kopernika? Odpowiedź brzmi: pieniądz. A dokładniej historia tego, jak ludzie nauczyli się nadawać wartość metalowi, papierowi i dobrze nam dziś znanemu czystemu zapisowi. W tym odcinku cofamy się do świata pierwszych monet, pierwszych wielkich wymian i bankierów, żeby opowiedzieć, skąd właściwie wziął się pienią
Złakowski | Pobawmy się w sklep
Jak jeden mały paragon zmienia produkcję w dziesiątkach zakładów? Jak działają i przenikają się decyzje w retailu? Czy dane faktycznie zmieniają biznes – czy tylko tworzą kolejne raporty? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W tym odcinku zaglądamy za kulisy retailu i sprawdzamy, jak w praktyce wykorzystywane są dane: od pojedynczegoparagonu po decyzje obej
Kryzysy. Kiedy gospodarka przestaje wierzyć w przyszłość
Kryzysy gospodarcze nie spadają z nieba. One dojrzewają. W nowym odcinku bierzemy pod lupę momenty, w których gospodarka przestaje wierzyć w przyszłość, a wraz z nią przestają wierzyć banki, firmy, inwestorzy i konsumenci.To odcinek o tym, że kryzysy nie są tylko sprawą rynków finansowych i czerwonych wykresów. Za każdym wielkim załamaniem stoją też ludzkie emocje, nadmierny optymizm, dług, pękają
Pyrć | Ile wydajemy na naukę i dlaczego tak mało?
Dlaczego Polska wydaje na badania tylko 1,5% PKB? Czy problemem jest brak pieniędzy, czy brak zaufania do nauki? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Krzysztofem Pyrciem analizujemy finansowanie nauki w Polsce, rolę grantów, prywatnych inwestycji oraz to, dlaczego polski biznes rzadko inwestuje we własne badania. Zastanawiamy się, czy rozsmaro
Giełda. Historia pieniędzy, ryzyka i nadziei.
Giełda to jedyne miejsce, gdzie handluje się… przyszłością. Nie kupujemy tam tego, czym firma jest dziś. Kupujemy to, czym w naszym przekonaniu może być jutro. I właśnie dlatego na giełdzie obok liczb zawsze są emocje: nadzieja, strach, euforia, panika. W nowym odcinku zgłębiamy historię tej niezwykłej instytucji: od kupców spotykających się w Brugii, przez narodziny nowoczesnej giełdy w Amsterdam
Borowski | Koszt euro (nie, żeby nie było korzyści)
Czy po przyjęciu euro ceny w Polsce gwałtownie wzrosną? Czy własna waluta naprawdę chroni nas przed kryzysami? Ile naprawdę może nas kosztować przyjęcie euro, a ile odkładanie tego w czasie?? Odpowiedzi szukamy z Jakubem Borowskim. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Jakubem Borowskim analizujemy koszty i korzyści wejścia Polski do strefy eur
Rynek. Więcej niż tysiąc słów.
Każdego dnia podejmujemy dziesiątki decyzji: kupujemy, sprzedajemy, rezygnujemy, czekamy, zmieniamy zdanie. I robią to także miliony innych ludzi - często nie znając się nawzajem, mając różne potrzeby, dochody i oczekiwania.Brzmi chaotycznie, ale działa. I to całkiem sprawnie. A mowa o rynku. W nowym odcinku zaglądamy „pod maskę” rynku i analizujemy, co tak naprawdę stoi za tym mechanizmem. Czym
Piątkowski | Polska mistrzem Polski
Czy Polska właśnie przeżywa swój najlepszy okres gospodarczy w historii? A jeśli tak – to dlaczego tak trudnonam w to uwierzyć? W rozmowie z Marcinem Piątkowskim – ekonomistą i autorem książki „Złoty Wiek” – przyglądamy się ostatnim 30–35 latom rozwoju Polski. To historia, która według wielu danych stawia nas wśród największych sukcesów gospodarczych świata.Ale czy to naprawdę „złoty wiek”? A moż
Skąd się bierze dobrobyt?
Przez tysiące lat historia gospodarki była historią… stagnacji. Ludzie pracowali więcej, ale nie żyli lepiej. Gdy pojawiał się postęp, znikał w tłumie wraz ze wzrostem liczby ludności.I nagle, mniej więcej 200 lat temu, coś się zmieniło. Świat przyspieszył. Maciej zagłębia się w przyczyny wzrostu gospodarczego. Od świata Malthusa, w którym rozwój „zjadała” demografia, przez cichą rewolucję rolną,
Szczurek | Czy banki siedzą na pieniądzach?
Czy w polskim systemie finansowym jest „za dużo pieniędzy”? I jeśli tak – to dlaczego firmy wciąż narzekają na brak kredytu? W rozmowie z Mateuszem Szczurkiem rozbieramy na części pierwsze pojęcie nadpłynności sektora bankowego. Okazuje się, że setki miliardów złotych „leżących” w Narodowym Banku Polskim nie są niewykorzystanym potencjałem, który można po prostu skierować do gospodarki.Wyjaśniamy
Reguły gry
Gospodarka nie działa dlatego, że ludzie są doskonali – to już wiemy. Działa, ponieważ istnieją reguły, które pozwalają nam sobie ufać. Codziennie zawieramy dziesiątki umów i porozumień. Często z ludźmi, których nigdy nie spotkamy. Kupujemy, sprzedajemy, inwestujemy. I zakładamy, że druga strona dotrzyma słowa. To założenie nie bierze się znikąd. Maciej zagłębia się w instytucje, które stanowią fu
Petka-Zagajewska | Kredyt Schroedingera: firmy bez kredytu?
Czy naprawdę banki siedzą na kasie, a firmy nie chcą zniej korzystać? Dlaczego ponad połowa polskich średnich i dużych przedsiębiorstw nie korzysta z żadnego kredytu? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Martą Petką Zagajewską analizujemy polski rynek kredytowy, relację kredytów dla firm do PKB oraz to, dlaczego Polska znajduje się w ogonie Eu
Czy człowiek to chłodny kalkulator zysku?
Czy człowiek w ekonomii to chłodny kalkulator zysku? A może istota pełna emocji, skrótów myślowych i społecznych norm? Bierzemy pod lupę jeden z najważniejszych mitów nowoczesnej ekonomii, czyli mit racjonalności. Od Adama Smitha, przez Herberta Simona, aż po Kahnemana i Tversky’ego. To historia o tym, jak ekonomia najpierw uprościła człowieka, by zbudować teorię, a dziś próbuje go odzyskać. Macie
Wolski | Cztery na pięć firm w Polsce inwestuje!
Czy polskie firmy naprawdę nie inwestują? A może problem leży w tym, jak mierzymy inwestycje?W rozmowie z Marcinem Wolskim z Europejskiego Banku Inwestycyjnego analizujemy wyniki najnowszej ankiety inwestycyjnej EBI. Z danych wynika, że aż 4 na 5 firm w Polsce deklaruje inwestycje. Dlaczego więc w statystykach makro wciąż widać relatywnie niską relację inwestycji do PKB?Rozmawiamy o tym:czym różni
Co wybrać, gdy nie możemy mieć wszystkiego?
Czy ekonomia naprawdę zaczyna się od inflacji, stóp procentowych i skomplikowanych wykresów? A może od dużo prostszego pytania: co wybrać, gdy nie możemy mieć wszystkiego? Wyruszamy w podróż od ogniska pierwszych wspólnot, przez narodziny własności i pierwsze długi, aż po idee, które ukształtowały współczesny system gospodarczy. Maciej przedstawia historię ekonomii, zanim stała się „ekonomią”, i z
Paczos | Czy państwo może zbankrutować? Granice długu
Czy państwo może zadłużać się w nieskończoność? Czy kraj może zbankrutować we własnej walucie? I kiedy dług publiczny przestaje być bezpieczny? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji,
Gdzie te kobiety? – Podcast GRAPE | Tłoczone z danych
Gdzie te kobiety? Ile z nich naprawdę zasiada w zarządach i radach nadzorczych firm? Sprawdzimy na przykładzie 2 milionów europejskich przedsiębiorstw!Czy więcej kobiet to lepsze wyniki finansowe? Wyższe zyski? Co z płacami? Jedna kobieta na kierowniczym stanowisku robi różnicę, czy potrzeba więcej, żeby coś się zmieniło? I na koniec, czy dyskryminowane w firmach kobiety uciekają w samozatrudnieni
Złotówka od rządu, trzy od biznesu: jak zrobić efekt kuli śniegowej w nauce w Polsce?
Jak zrobić efekt kuli śniegowej w nauce w Polsce? Odpowiedzi szukają Joanną Tyrowicz (GRAPE) i Łukasz Woźny (SGH) w rozmowie z Anna Korzekwą-Józefowicz z Narodowego Centrum Nauki. Zapraszamy do posłuchania!Dlaczego w Polsce prywatne finansowanie badań podstawowych niemal nie istnieje? Jak pod tym względem wyglądamy na tle innych krajów o podobnym poziomie rozwoju? W jaki sposób efekt ciepłego blas
Małżeństwo dla opornych
Małżeństwo z miłości czy z rozsądku? Na chwilę czy na całe życie? Decyduje przypadek czy przeznaczenie? Kto zyskuje, a kto traci? Państwo zachęca, czy raczej zniechęca do małżeństwa? Któremu z małżonków dobrze robią ulgi podatkowe? Jaką rolę w związku odgrywa pralka automatyczna? I co ma z tym wszystkim wspólnego gaz łupkowy? Jak to widzą ekonomistki? Co mówią dane? Jaki jest klucz do małżeństwa?
Dlaczego rzucamy palenie dopiero od jutra?
Dlaczego odkładamy obowiązki na później? Palenie rzucamy od jutra, a nie od dziś, choć wiemy, że nam szkodzi. Smacznie czy zdrowo – co jemy, a co innym dajemy? Dlaczego nie chodzimy na siłownie tak często jakbyśmy chcieli i ile nas to kosztuje? Lepiej być naiwnym czy wyrafinowanym? Jakie to wszystko ma znaczenie dla polityki gospodarczej? I po co nam system emerytalny? A na deser, jak to jest z ci
Bankructwo to koniec czy nowy początek?
Upadłość konsumencka – to koniec czy nowy początek? Sprawdzamy na przykładzie reformy prawa upadłościowego w Stanach Zjednoczonych. Kto bankrutuje i dlaczego? Lekkoduchy? A może przyczynami są choroba, utrata pracy, czy po prostu pech? Czy droższa upadłość zachęca zadłużonych do terminowej spłaty zobowiązań? A może pozbawiła szansy na nowy start tych, którzy nie z własnej winy popadli w finansowe
W kilka lat za 3-5 mln można mieć przełom naukowy
Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Odpowiedzi szukamy z Joanną Tyrowicz i Szymonem Glonkiem z Dziennika Gazety Prawnej w podcaście GRAPE | Tłoczone z danych. Do posłuchania!Jak prywatne wsparcie pomaga budować zespoły badawcze i przyciągać najlepszych naukowców, którzy inaczej wyjeżdżają np. do Silicon Valley? Ile kosztuje zbu
Gospodarka wolna od szaf
Dlaczego ekonomiści badają coming-outy? Jak dane z mediów społecznościowych pomagają zrozumieć ten proces? I co oznaczają dla gospodarki tzw. strefy wolne od LGBT? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Janem Gromadzkim (Uniwersytet Ekonomiczny w Wiedniu) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania! Czy
Przedsiębiorcy: wyzyskiwacze czy dobroczyńcy? Podcast GRAPE | Tłoczone z danych
Kapitał walczy z pracą, a praca z kapitałem? Jaką część urobku firm trafia do pracowników? Czy cała reszta to zysk przedsiębiorcy? Jak to wygląda w przemyśle, a jak w usługach, jak w małych, a jak w dużych firmach? Jaki wpływ na wyniki ma wysoki poziom samozatrudnienia w Polsce? Udział wynagrodzeń rośnie czy maleje i dlaczego tak się dzieje? Jaki wpływ ma na to płaca minimalna? Czy płace nadążają
Powrót do Złotego Wieku
Z Marcinem Wrońskim z SGH odkrywamy historię gospodarczą Polski. Na najnowszy odcinek podcastu GRAPE | Tłoczone z danych zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania! Czym jest historia gospodarcza? Jak można badać dawne dzieje w ekonomii? Czy współczesne miary gospodarcze, jak PKB, mają zastosowanie do przeszłości? Skąd ekonomiście czerpią dane do rekon
Czy da się przewidzieć rewolucję?
Koniec roku to czas podsumowań i planów na przyszłość, dlatego w tym odcinku pytamy: Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy? Jak prognozuje się przyszłość? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? A także: Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd możemy wiedzieć, jak nowa technologia wpłynie na naszą rzeczywistość? Czy liderzy kształtują naszą przys
Po co nam podatki?
Pewna jest tylko śmierć i podatki? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Wojciechem Kopczukiem (Uniwersytet Columbia) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania! Po co nam podatki? Czy chodzi tylko o finansowanie potrzeb państwa, czy może ich celem powinna być również redystrybucja i wyrównywanie
Czy da się osiągnąć zysk bez ryzyka?* [REBROADCAST]
Czy obligacje to bezpieczna inwestycja? Na jaki zysk możemy liczyć w przyszłości? Co nam mówi ich cena i skąd się bierze? Wybrać obligacje na rok, dwa czy pięć lat? Ile wynosi premia za ryzyko? Czy rynek ma zawsze rację? Jak czytać oczekiwania rynkowe? I czy krzywa może się wyprostować? O swoich badaniach (i nie tylko) opowiada ekonomista dr Marcin Dec w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczon
Ile stracisz na loterii?
Jaka jest szansa trafienia głównej nagrody w europejskich loteriach? Loterie to podatek od marzeń czy od głupoty? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Michałem Krawczykiem (Uniwersytet Warszawski) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania! Jak działają loterie? Co naprawdę kupujemy grając w lott
Komu grozi ubóstwo energetyczne? [REBROADCAST]
Co to jest ubóstwo energetyczne? Czy to tylko kwestia niskich dochodów i wysokich kosztów energii? Co ma do tego efektywność energetyczna? Można mieć zamek w Prowansji i być ubogim energetycznie? Jaki jest Twój komfort cieplny i jak to się ma do ubóstwa? Przy jakiej temperaturze w mieszkaniu zaczyna się ubóstwo energetyczne? Ile wiemy o ubóstwie energetycznym w Polsce? Co mówią oficjalne statystyk
Podatek liniowy dla samozatrudnionych: hit czy kit?
Samozatrudnieni to prawdziwi przedsiębiorcy czy spryciarze korzystający z luki podatkowej? Czy Polskę zalała wielka fala przedsiębiorczości po wprowadzeniu podatku liniowego dla przedsiębiorców? Gdzie leży granica między faktyczną przedsiębiorczością a fikcyjnym samozatrudnieniem? Jak wygląda skala tego zjawiska w Polsce na tle innych krajów? Ile społeczeństwo faktycznie traci na optymalizacji pod
Zielona przyszłość bankowości [REBROADCAST]
Co decyduje o tym, czy firmy są ekologiczne? Czym są zielone inwestycje? Jak rozpoznać greenwashing? Ile może zyskać biznes na przejściu z brunatnej na zielona stronę mocy? Czy banki grają w zielone? Jak mogą przyspieszyć transformację energetyczną? Co ma kredyt do klimatu? Tańszy pieniądz na zielone inwestycje? Droższe finansowanie dla nieekologicznych przedsiębiorstw albo twarda odmowa kredytowa
Czy zabraknie nam planety?
Wiele osób wierzy, że nowa technologia uratuje środowisko, ale czy nasza planeta ma wystarczająco dużo zasobów, aby sprostać temu rozwojowi? Czy przekroczyliśmy już tę granicę? Odpowiedzi szukamy z Karoliną Safarzyńską z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).
Tajemnice prywatyzacji. Liberałowie rozkradli, wolny rynek dobił? [REBROADCAST]
Prywatyzacja państwowych przedsiębiorstw wyszła nam bokiem czy na dobre? Ratowano co się da czy wyprzedawano jak leci? Kto na niej zyskał, kto stracił? Czy wiemy co, komu i za ile sprzedaliśmy? Jak potoczyły się losy sprywatyzowanych firm? Czy błędy centralnego planisty w PRL miały wpływ na rozwój firm, a nawet całych regionów w wolnej Polsce? Ile prawdy jest w spiskowych teoriach, że liberałowie
Od socjalizmu do kapitalizmu: jak pamiętamy prywatyzację?
Jak zapamiętaliśmy okres polskiej transformacji gospodarczej po 1989 roku? Czy był to powrót do normalności? Szansa na rozwinięcie skrzydeł? Jak byli pracownicy prywatyzowanych przedsiębiorstw zapamiętali ten czas? Uważają, że żyje im się dziś lepiej? A może oceniają prywatyzację jako wielką katastrofę? Ktokolwiek w ogóle wspomina transformację pozytywnie?Czy w naszej opinii transformacja gospodar
Czy grozi nam bezrobocie technologiczne? [REBROADCAST]
Automatyzacja, robotyzacja, sztuczna inteligencja – jak zmieniają rynek pracy? Czy rewolucja technologiczna dokonuje się na naszych oczach? Powinniśmy pytać, nie czy, ale kiedy w pracy zastąpi nas sztuczna inteligencja? Grozi nam bezrobocie technologiczne? Czeka nas obniżka płac? Co to wszystko oznacza dla biznesu? Zmiany dotkną tylko niektóre branże czy całe sektory gospodarki? Znikną firmy, któr
AI: grozi czy wspomaga?
Ile i jakie miejsca pracy może zastąpić AI? A może jedynie wykona za nas te zadania, które są rutynowe, nudne i nieatrakcyjne, zostawiając więcej przestrzeni na rozwój i kreatywność? Czy sztuczna inteligencja "zabierze nam pracę"? Czeka nas "AI rewolucja", czy raczej ewolucja? Co ekonomiści wiedzą o AI i jej potencjalnym wpływie na gospodarkę? Jak w ogóle bada się przyszłość AI
Najbardziej produktywne miejsce na świecie? [REBROADCAST]
Co decyduje o tym, jak się nam żyje? Czym jest dobrobyt i jak go mierzymy? Czy jakość powietrza i ochrony zdrowia mają znaczenie? Co dobrobyt ma wspólnego z produktywnością? Dlaczego Niemcy są bardziej produktywne od Polski? Czy rządy prawa robią różnicę? Czy podwyżka płacy minimalnej może coś zmienić? Dlaczego bankructw firm powinno być jak najwięcej? Oraz jakie jest najbardziej produktywne miejs
Gdzie tworzymy wartość?
Czy wszyscy pracujemy w „globalnej wiosce”? Co nam daje, a co odbiera globalizacja? Czy kraje mogą jeszcze być samowystarczalne? Jak globalizacja wpływa na miejsca pracy? Czy nasza wypłata może zależeć od decyzji po drugiej stronie świata? Odpowiedzi szukamy z Aleksandrą Parteką z Politechniki Gdańskiej w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: PatrycjaMaciejewicz (Gazet
Zbrojenia napędzają gospodarkę? [REBROADCAST]
Czy wydatki rządowe pomagają gospodarce? Jak przekładają się na wzrost gospodarczy? Jak szybko widzimy efekty? Szykowanie się państwa na wojnę rozpędza gospodarkę?Wzrost publicznych wydatków pozwala przezwyciężyć kryzys? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Piotrem Żochem w tym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski. 🔗 STRONAODCINKA:http
Podatek katastralny to katastrofa?
Podatek katastralny – wielki nieobecny polityki mieszkaniowej w Polsce? Jakie nadzieje karmi, jakie lęki podsyca? Czy jego wprowadzenie to atak na święte prawo właśności? Odpowiedzi szukamy z Adamem Czerniakiem z SGH w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych.Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Co w ogóle wiemy o rynku miesz
Koniec bezrobocia w Polsce? [REBROADCAST]
Historycznie niskie bezrobocie, rekordowe zatrudnienie – jest tak dobrze, jak pokazują oficjalne statystyki? Możemy ogłaszać koniec bezrobocia w Polsce? Ile zajmuje znalezienie pracy i dlaczego wciąż tak długo? Co się zmieniło na rynku pracy przez ostatnie 30 lat? Odpowiedzi szukamy z prof. Igą Magdą w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin
Bezsenność w szkole: czy brak snu szkodzi uczniom? [REBROADCAST]
Zmęczeni, przeciążeni, niedospani – czy uczniowie śpią jakoś inaczej? Dłuższy sen robi różnicę? A jeśli tak, to jaką? Przekłada się na wyniki w szkole? Poprawia samopoczucie? Chodzi tylko o długość, czy też o jakość spania? Co zmienia przesunięcie pierwszego dzwonka o godzinę? O to wszystko pytamynaszego gościa Jana Lutyńskiego. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski. 🔗 STRONA ODCINK
Prawda o nierównościach w Polsce [REBROADCAST]
Jak długa droga dzieli ubogich od bogatych? Co pokazują oficjalne statystyki i dlaczego nie pokazują wszystkiego? Jak duże są różnice i z czego wynikają? Prywatyzacja, liberalizacja, deregulacja i globalizacja – czy to one stały za rosnącymi nierównościami? Co zmieniła pandemia i inflacja? Jak wypada Polska na tle innych państw naszego regionu? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą prof. Michałem Brzezi
Chciwość napędza inflację?
Czym jest inflacja chciwości? Czy za wzrost cen odpowiadają przedsiębiorcy? A jeśli nie chciwość, to co, albo kto, odpowiada za wzrost inflacji? Jak z nią walczyć, żeby wygrać? Czy podwyżka stóp procentowych oznacza wzrost bezrobocia, recesję i piekło dla przedsiębiorców? Oraz czym się różni inflacja w Polsce i w Czechach? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Piotrem Żochem. Zapraszają: Jakub Bodziony
(Nie)męski świat. Czy kobiety pomagają kobietom? [REBROADCAST]
Czy kobiety pomagają kobietom… w męskim świecie? 🤔Płeć w biznesie ma znaczenie? Kobiety ostro rywalizują czy wzajemnie się wspierają? Budują swoją sieć kontaktów? Co hamuje rozwój ich karier? Kto rzuca im kłody pod nogi? Blokady pojawiają się na etapie rekrutacji, ścieżek awansu, szans rozwoju? A gdy już kobiety dotrą na sam szczyt… pozostają sobą czy przejmują męski styl zarządzania? Jak zmieniaj
Czy żyjemy w merytokracji?
Czy trzeba wierzyć w sprawiedliwość społeczną, żeby miała ona sens ekonomiczny? Na jakich przesłankach opiera się równość? Czy równo znaczy sprawiedliwie? Czy nauka dochodzi do tych samych wniosków co agenda ONZ? Jak budować sprawiedliwość i równość w zglobalizowanym świecie? O tym rozmawiamy z Kamilem Wyszkowskim z UN Global Compact Network Poland. Zapraszają red. Patrycja Maciejewicz, Wyborcza.b
Szybcy i wściekli. Czy da się jeździć samochodem zgodnie z przepisami? [REBROADCAST]
Co działa lepiej – kij czy marchewka? Wysokie mandaty? Fotoradar za każdym zakrętem? Może opcja atomowa: odbieranie praw jazdy? Czy kary na kierowców w ogóle działają? A jeśli tak, to na kogo bardziej – na kobiety czy na mężczyzn? Co by się stało, gdybyśmy ograniczyli patroledrogówki? Odpowiedzi tłoczymy z danych wspólnie z naszym gościem Stanisławem Cichockim. Zapraszają Joanna Tyrowicz & Mar
Czy Polsce grozi blackout?
Czy system energetyczny działa jak mózg, czy raczej jak domino? Co decyduje o jego stabilności? Jak ogranicza się ryzyka? Odpowiedzi szukamy z Anną Czarczyńską z Akademii Leona Koźmińskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).Jakie to doświadczenie nie mieć prądu w XXI wieku? Czy mus
Praca szkodzi zdrowiu?
Jaka praca jest dla nas najlepsza? Pasuje nam pracowanie na nocki, w weekendy, w trybie zmianowym? Preferujemy pracę hybrydową czy tradycyjny modelu w biurze? Co by się stało, gdybyśmy wszyscy pracowali tak samo, np. tylko od 8:00 do 16:00? Stalibyśmy się szczęśliwsi? Czy niestandardowe godziny pracy przekładają się na nieuzasadnioną różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn? Jak z wiekiem zmieniają s
Geografia nierówności
Czym są nierówności przestrzenne? Co mają wspólnego ze zróżnicowaniem wysokości wynagrodzeń? W jakim stopniu nasze dochody zależą od tego, gdzie mieszkamy? Co ma do tego metropolizacja? Czy nierówności w miastach rosną? Tworzymy enklawy bogactwa i getta biedy? Bogaci wypychają z miast ubogich? Jaki wpływ ma na to polityka mieszkaniowa?Gdzie nierówności przestrzenne są najwyższe, a gdzie najniższe?
Polacy są przedsiębiorczy?
Nasze narodowe cechy to przedsiębiorczość i zaradność? Czy da się to zbadać? Jak to robią ekonomiści? Czym się różnią przedsiębiorcy od samozatrudnionych? Ilu Polaków pracuje na samozatrudnieniu?Jak wypadamy na tle innych państw? Gdzie jest najwyższy poziom samozatrudnienia (spoiler: Etiopia i Burkina Faso) i dlaczego nic nam to nie mówi o poziomie przedsiębiorczości? Skąd się w ogóle bierze samoz
Ile państwa w gospodarce?
Po co państwu własne przedsiębiorstwa? Jakie ma z tego zyski, a jakie straty? Jak duży jest sektor przedsiębiorstw państwowych w Polsce? Jak to wygląda w innych państwach postsocjalistycznych, a jak w krajach Europy Zachodniej? Ile powinno być państwa w gospodarce? Jak zmieniały się nasze przekonania w tej sprawie na przestrzeni ostatnich dekad? Nacjonalizacja czy prywatyzacja firmy to decyzja eko
Szara strefa jest legalna?
Co wiemy o szarej strefie? Ile wynosi w Polsce? Jest duża czy mała? Rośnie czy się kurczy? Wlicza się do PKB? Jak to wygląda na świecie? Szara strefa jest legalna? Jak się ją bada? Co ma do tego zużycie prądu?Barter to też szara strefa? Czym są płace kopertowe? Państwo przymyka na to oko? Jak walczy z szarą strefą? Cyfryzacja robi różnicę? Innowację technologiczne pomagają czy przeszkadzają walczy
Piractwo internetowe jest moralne?
Dlaczego ktokolwiek płaci za treści, które są dostępne za darmo w internecie? Co odróżnia tych, którzy chcą płacić od niepłacących? Dlaczego za jedne treści gotowi jesteśmy zapłacić, a za inne nie? Czy chętnie przyznajemy się do piracenia treści? Jak oceniamy piractwo? Uważamy, że jest nieuczciwe, nieetyczne, niemoralne? Co wpływa na naszą ocenę piractwa? Czy stosunek do niego zmienia się z wiekie
Co ma demografia do polityki pieniężnej?
Jakie siły determinują wysokość stóp procentowych? Co ma z tym wspólnego dzietność i starzenie się społeczeństwa? Jaki wpływ na politykę banku centralnego ma wysokość ustawowego wieku emerytalnego czy kształt systemu emerytalnego? Czy starzenie się społeczeństwa oznacza trwałą obniżkę stóp procentowych? Co może zmienić sztuczna inteligencja albo imigracja? Co się stanie, gdy bank centralny zlekcew
Grozi nam wojna handlowa?
Światowa architektura wolnego handlu się sypie? Mamy już wojnę handlową? Osiągnęliśmy granicę liberalizacji handlu? Światowa Organizacja Handlu nie działa? Kto jest nowym chłopcem do bicia w światowym handlu? Co może zrobić Unia Europejska? Protekcjonizm to ślepy zaułek? Czy są państwa, które na nim zyskały? Jak cła odbijają się na gospodarce? Mogą pomóc odbudować krajowy przemysł? Świat wróci jes
Nierówności są dobre czy złe?
Nierówności są dobre czy złe? Jakie są ich przyczyny? Przypływ podnosi wszystkie łodzie? Jesteśmy bardzo rozwarstwionym społeczeństwem? Nierówności w Polsce rosną czy maleją? Są wyższe niż podają oficjalne statystyki? Przedsiębiorcy odpowiadają za wzrost nierówności? Walka z nierównościami to tęsknota za PRL? Co może zrobić państwo, żeby zmniejszyć nierówności? Jak system podatkowy może je wyrówny
Komu grozi ubóstwo energetyczne?
Co to jest ubóstwo energetyczne? Czy to tylko kwestia niskich dochodów i wysokich kosztów energii? Co ma do tego efektywność energetyczna? Można mieć zamek w Prowansji i być ubogim energetycznie? Jaki jest Twój komfort cieplny i jak to się ma do ubóstwa? Przy jakiej temperaturze w mieszkaniu zaczyna się ubóstwo energetyczne?Ile wiemy o ubóstwie energetycznym w Polsce? Co mówią oficjalne statystyki
Przedsiębiorcy: wyzyskiwacze czy dobroczyńcy?
Kapitał walczy z pracą, a praca z kapitałem? Jaką część urobku firm trafia do pracowników? Czy cała reszta to zysk przedsiębiorcy? Jak to wygląda w przemyśle, a jak w usługach, jak w małych, a jak w dużych firmach? Jaki wpływ na wyniki ma wysoki poziom samozatrudnienia w Polsce?
Udział wynagrodzeń rośnie czy maleje i dlaczego tak się dzieje? Jaki wpływ ma na to płaca minimalna? Czy płace nadążają
Mieszkanie prawem czy towarem?
Mamy w Polsce kryzys mieszkaniowy? Czy Polakom brakuje mieszkań? Ile nowych lokali potrzebujemy? Ile zbudowano w ostatnich latach? Jakie są różnice między aglomeracjami a miasteczkami? Dlaczego boom mieszkaniowy mamy nad morzem i w górach? Czemu drożeją mieszkania przy torach? Rozwój kolei może obniżyć ceny mieszkań?
Mieszkanie traktujemy jak inwestycje – akcje, obligacje, oszczędności – czy racze
Skazane na emerytury minimalne?
Dlaczego na starość wcale nie dostaniemy tyle emerytury, ile na nią odłożyliśmy? I ile naprawdę otrzymamy? Czy jest już za późno na podnoszenie kobietom wieku emerytalnego? Dlaczego jego podwyżka o rok-dwa nie zwiększy kobiecych emerytur? Jak bardzo musiałby wzrosnąć wiek emerytalny, żeby realnie podnieść świadczenia? O ile należałoby podnieść podatki, żeby zasypać deficyt w ZUS powodowany przez e
Co zmienia dyrektywa UE w płacach kobiet i mężczyzn?
Dyrektywa równościowa – co zmienia, u kogo i kiedy? Jakie nowe obowiązki nakłada Komisja Europejska na przedsiębiorców i po co? Ile czasu zostało firmom na wdrożenie zmian? Co nowego będą musiały ujawnić przedsiębiorstwa w swoich raportach? Jak bardzo różnią się wynagrodzenia kobiet i mężczyzn wykonujących tę samą pracę w tym samym miejscu pracy? Z czego biorą się te różnice? Jak liczy się lukę pł
Komu szkodzi płaca minimalna?
Płaca minimalna… Pomaga pracownikom? Szkodzi przedsiębiorcom? Zwiększa bezrobocie? Zmniejsza zatrudnienie? Hamuje gospodarkę? Ile powinna wynosić? Kiedy może rosnąć szybciej, a kiedy lepiej by nie rosła wcale? Oraz co to jest monopson? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą rynku pracy Piotrem Lewandowskim. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.
🔗 Strona odcinka
⏱ CZASÓWKA:
0:00 Początek
Czy w Polsce brakuje rąk do pracy?
Rynek pracy potrzebuje imigrantów? Czy odbiorą pracę Polakom? Zahamują wzrost płac? A może pomogą szybciej rosnąć polskiej gospodarce? Potrafimy wykorzystać ich kompetencje? Oraz czy polityka migracyjna może zastąpić rodzinną? Gościem podcastu GRAPE | Tłoczone z danych jest ekonomista i badacz migracji Paweł Kaczmarczyk. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.
🔗 Strona odcinka
⏱ CZAS
Zbrojenia napędzają gospodarkę?
Czy wydatki rządowe pomagają gospodarce? Jak przekładają się na wzrost gospodarczy? Jak szybko widzimy efekty? Szykowanie się państwa na wojnę rozpędza gospodarkę? Wzrost publicznych wydatków pozwala przezwyciężyć kryzys? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Piotrem Żochem w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski.🔗 Strona odci
