Ze stoickim spokojem
Relacja z codziennej praktyki stoickiej. Podcast omawia stoicyzm w kontekście współczesnego życia, oferując refleksje i porady inspirowane filozofią stoicką.
Odcinki
#154 Zobacz, co się stanie cz. 2
Zobacz, co się stanie, jeśli przez trzydzieści dni z rzędu będziesz wykonywać codziennie pięć prostych czynności. W dzisiejszym odcinku podaję, jakie to są czynności. Zapraszam do słuchania.
#153 Zobacz, co się stanie
Stoicyzm to teoria filozoficzna, ale to także zestaw ćwiczeń. Czy można uzyskać efekt praktyki stoickiej bez znajomości zasad stoicyzmu? Co i jak trzeba by wtedy trenować? Zapraszam do pierwszej części dwuodcinkowego cyklu, w którym poszukuję nieoczywistej odpowiedzi na to pytanie. Domyślam się też, że sam tytuł wydaje się zaskakujący. Sprawdźcie, co się za nim kryje. W pierwszej części cyklu wyj
#152 Po co nam estetyka?
Wydaje się, że dla stoików estetyka to mało istotny dział filozofii. Czy warto się nią współcześnie interesować? W dzisiejszym odcinku proponuję oryginalną interpretację roli estetyki w praktyce stoickiej. Wynika z niej, że znajomość różnych jej historycznych odsłon może się w skutecznym praktykowaniu stoicyzmu okazać niezmiernie przydatna. Zapraszam do słuchania.
#151 Dialektyka troski
Po ponad miesięcznej przerwie wracam z odcinkiem na temat troski. Antyczny stoicyzm wyrasta z Sokratejskiego wezwania do troski o siebie. Jednocześnie wydaje się, że w postawie stoickiej jest sporo beztroski. Jak więc troszczyć się po stoicku? Zapraszam do słuchania.
#150 Jak nie zbaczać z kursu?
Zapraszam do wysłuchania drugiej części dwuczęściowego cyklu, w którym prezentuję Zasadę jednego procenta. Jest to inspirowana jedną z kluczowych stoickich idei metoda odróżniania tego, co człowiek istotnie musi, czy potrzebuje, od tego, co mu się jedynie takie wydaje. Zapraszam do słuchania i praktykowania.
#149 Zasada jednego procenta, cz. 2
Zapraszam do wysłuchania drugiej części dwuczęściowego cyklu, w którym prezentuję Zasadę jednego procenta. Jest to inspirowana jedną z kluczowych stoickich idei metoda odróżniania tego, co człowiek istotnie musi, czy potrzebuje, od tego, co mu się jedynie takie wydaje. Zapraszam do słuchania i praktykowania.
#148 Zasada jednego procenta, cz. 1
Zapraszam do wysłuchania pierwszej z dwóch części, w której prezentuję Zasadę jednego procenta. Jest to inspirowana jedną z kluczowych stoickich idei metoda odróżniania tego, co człowiek istotnie musi, czy potrzebuje, od tego, co mu się jedynie takie wydaje. Zapraszam do słuchania.
#147 Losu petentem nie bądź
Z okazji Nowego Roku 2026 podejmuję temat rozliczeń i życzeń. Ten bowiem moment roku skłania większość ludzi, żeby podjąć się tych dwu specyficznych aktywności. Wykonuje się to jednak raczej bezwiednie i nawykowo, bez pogłębionej refleksji. Po prostu z pewną zadumą, nierzadko z rozczarowaniem patrzymy na miniony kolejny rok naszego życia oraz z nadzieją składamy sobie i innym rozmaite życzenia.
#146 Pamiętaj o perspektywie kosmicznej
W dzisiejszym odcinku przypominam znaczenie ćwiczenia perspektywy kosmicznej. Wyjaśniam kontekst teoretyczny tego ćwiczenia, podaję warunki sukcesu w jego praktykowaniu oraz pełną procedurę. Zapraszam do słuchania.
#145 Jak pogodzić trwałość ze zmiennością w naszym życiu?
W dzisiejszym odcinku odpowiadam obszernie na pytanie słuchacza Szymona. Pytanie da się wyrazić w postaci następującej: Jak ma się stoicki postulat wytrwałości w realizowanych przedsięwzięciach z postulatem łatwości w zmianie sposobów samorealizacji? Czy nia zachodz sprzeczność między tymi dwoma postulatami? Jak je pogodzić? Na najprostszym poziomie chodzi tu o pytanie: Kiedy wytrwać, a kiedy sob
#144 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 2.
Jedną z najważniejszych antycznych inspiracji filozofii stoickiej był cynicym. Załozyciel stoicyzmy, Zenon z Kition, zanim zaczął nauczać na własną rękę, należał do szkoły filozofii cynickiej. Rola i radykalność rozumienia podziału na rzeczy od człowieka zależne i niezależne ma wyraźnie cynicki rodowód. Jednak całkowite odrzucenie rzeczy zewnętrznych charakteryzujące cynicyzm, nie występuje w stoi
#143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1.
Jedną z najważniejszych antycznych inspiracji filozofii stoickiej był cynicym. Załozyciel stoicyzmy, Zenon z Kition, zanim zaczął nauczać na własną rękę, należał do szkoły filozofii cynickiej. Rola i radykalność rozumienia podziału na rzeczy od człowieka zależne i niezależne ma wyraźnie cynicki rodowód. Jednak całkowite odrzucenie rzeczy zewnętrznych charakteryzujące stoicyzm, nie występuje w stoi
#142 Pamiętaj o porannym przeglądzie siebie
Jedną z najważniejszych jeśli nie najważniejszą techniką stoicką jest poranny przegląd siebie. W dzisiejszym odcinku przypominam i aktualizuję jej procedurę. Zapraszam do jej wspólnego przeprowadzenia. Miłego słuchania.
#141 Rozmówki ludzko-stoickie
Język, za pomocą którego się komunikujemy wciąż ewoluuje. Sformułowania zmieniają znaczenia. Ludzie zaczynają nagminnie używać pewnych określeń w oderwaniu od ich pierwotnego kontekstu i w innych celach. W dzisiejszym odcinku satyrycznie i prowokacyjne tropię takie nadużycia, co przyjmuje postać Rozmówek ludzko-stoickich. Zapraszam do słuchania.
#140 Polityka po stoicku?
W poprzednich dwóch odcinkach krytycznie, z punktu widzenia stoicyzmu, diagnozowałem kondycję współczesnej kultury politycznej i tego konsekwencję dla kolejnych wydarzeń politycznych. W tym odcinku przechodzę do części pozytywnej, przedstawiając stoicką koncepcję uprawiania polityki. Czy mogłaby powstać Polska Partia Stoików? Jeśli tak, to co by głosiła? Jaki by miała program polityczny? Jak by wy
#139 Smutek i polityka cz. 2
To kontynuacja mojego komentarza do kondycji współczesnej kultury politycznej. W poprzednim odcinku przedstawiłem trzy możliwe znaczenia tego, co polityczny oraz przypomniałem antyczny rodowód pojęcia cnota. W dzisiejszej części wyjaśniam jak stoik nie powinien reagować na zdarzenia polityczne, wskazuję, jak powinien oraz przedstawiam pięć tez na temat kondycji współczesnej kultury politycznej. Tr
#138 Smutek i polityka
Ostatnio rzadko zajmuję stanowisko w aktualnych sprawach. W natłoku problemów, afer, newsów, komentarzy i komentarzy do komentarzy nie chciałem dokładać słuchaczom kolejnej warstwy, kolejnego głosu w tym rozedrganym wielogłosie. Założyłem, że stoicyzm powinien być raczej wytchnieniem i dystansem względem codzienności, która robi wokół siebie zbyt dużo szumu. Po ostatnich wyborach prezydenckich w P
#137 Kwestia formy
Stoicyzm jest filozofią, a filozofia to dyskurs, rozumowanie, analiza. Ale czy tylko to? Już starożytni filozofowie sięgali do innych niż wykładowa czy eseistyczna forma prezentacji doktryny. Forma, którą mam na myśli to poezja. Dlaczego to czynili, dlaczego nowożytni filozofowie także korzystają z literackich form wyrazu? Może zamiast zadawać filozoficzne pytania trzeba tego po prostu doświadczyć
#136 U Marka Aureliusza, cz. 2
W tym dwuczęściowym odcinku kontynuuję badania rozpoczęte w odcinku poprzednim tj. 134. Śledzę obecność pewnego pojęcia u Marka Aureliusza, objaśniam dwa fragmenty z jego Rozmyślań, sięgając przy tej okazji do Seneki i Chryzypa (przytaczanego przez Sekstusa Empiryka). Wszystko to w celu pokazania języka antycznych stoików, który na poziomie używanych źródłowych pojęć ujawnia przekonanie o głębokim
#135 U Marka Aureliusza, cz. 1
W tym dwuczęściowym odcinku kontynuuję badania rozpoczęte w poprzednim. Śledzę obecność pewnego pojęcia u Marka Aureliusza, objaśniam dwa fragmenty z jego Rozmyślań, sięgając przy tej okazji do Seneki i Chryzypa. Wszystko to w celu pokazania języka antycznych stoików, który wyraża przekonanie o głębokim zakorzenieniu struktur naszego umysłu w naturze rzeczywistości, czyli w kosmosie.
#134 Parakolouthetike
W tytule tego odcinka, znajduje się zagadkowy grecki termin, na który natknąłem się próbując lepiej zrozumieć pewien interesujący fragment z Epikteta. Czytając zarówno polskie, jak i angielskie tłumaczenia tego fragmentu spodziewałem się innego terminu w tym miejscu, mianowicie logos (rozum) lub nous (umysł), tymczasem napotkałem parakolouthetike. Odkrycie, co ten termin oznacza sprawiło mi wielką
#133 – Komentarz do Listu XIII Seneki
Zapraszam do wysłuchania mojego osobistego komentarza do XIII listu z „Listów moralnych do Lucyliusza” Seneki. W mojej ocenie jest to list bardzo mocno nasycony interesującymi, ważnymi, a nawet zaskakującymi wątkami. Zalecane jest zapoznanie się z listem przed odsłuchaniem odcinka, ale bez tego słuchanie też jest możliwe – list w całości odczytują, robiąc stosowne przerwy na komentarze w trakcie.
#132 – Zależne-niezależne – pogłębienie
W samym sercu praktyki stoickiej znajduje się podział rzeczy na zależne i niezależne. Podział ten wydaje się prosty, a jednak nastręcza poważnych problemów interpretacyjnych, a na przestrzeni wieków rozmaicie go interpretowana. W dzisiejszym odcinku prezentuję trzy różne ujęcia tego rozróżnienia. Przy tej okazji objaśniam też koncepcję stoicyzmu pojęcie stoicyzmu pozytywnego. Zapraszam do słuchani
#131 – David Hume i stoicyzm, cz. 2.
Zapraszam do wysłuchania drugiej części spotkania z Davidem Hume’m. W tej części doprecyzuję wyjaśnienie istoty jego odkrycia filozoficznego. Podaję też przykład osobistego stoickiego zastosowania wymogu Hume’a. Wspominam też oryginalną teorię moralną tego filozofa. Zapraszam do słuchania.
#130 – David Hume i stoicyzm, cz. 1.
Co głosił David Hume? Dlaczego jest to jeden z najważniejszych nowożytnych filozofów? Co zawdzięczamy temu brytyjskiemu myślicielowi? Komu bliżej do stoików: Hume'owi czy Kartezjuszowi? Czy osoba praktykująca stoicyzm może czerpać z filozofii Hume'a? To tylko niektóre pytania, na które odpowiadam w dwuczęściowym cyklu poświęconym Hume'owi. Zapraszam do wysłuchania części pierwszej.
#129 – Kartezjusz i stoicyzm cz. 2
Zapraszam do wysłuchania drugiej części stoickiego spotkania z francuskim filozofem Rene Descartem. Kontynuuję moją odpowiedź na istotne pytania, takie jak: Co właściwie głosił? Dlaczego historia obeszła się z nimi niesprawiedliwie? Jakie ważne i wciąż aktualne pytania postawił? Czego możemy się dzisiaj od niego nauczyć? Co łączy go ze stoicyzmem? I wreszcie: dlaczego przyczynił się poważnie do pr
#128 – Kartezjusz i stoicyzm cz. 1
Zapraszam do wysłuchania pierwszego odcinka poświęconego francuskiemu filozofowi Kartezjuszowi. Co właściwie głosił? Dlaczego historia obeszła się z nimi niesprawiedliwie? Jakie ważne i wciąż aktualne pytania postawił? Czego możemy się dzisiaj od niego nauczyć? Co łączy go ze stoicyzmem? I wreszcie: dlaczego przyczynił się poważnie do problemów ze współczesną recepcją stoicyzmu? To tylko niektóre
#127 – Jak utrzymywać bliższe stosunki?
W poprzednim odcinku podjąłem problematykę relacji w stoicyzmie. Zwróciłem wówczas uwagę, że teoria stoicka być może w kwestii relacji z innymi ludźmi zawiera w sobie pewną intrygującą sprzeczność. Zaproponowałem wówczas kilka sposobów na jej przezwyciężenie. W dzisiejszym odcinku kontynuuję tę tematykę, pogłębiając rozumienie jednej z propozycji przezwyciężenia omówionej poprzednio sprzeczności.
#126 – Duchowość a relacyjność
W poprzednim odcinku podjąłem problematykę relacji w stoicyzmie. Zwróciłem wówczas uwagę, że teoria stoicka być może w kwestii relacji z innymi ludźmi zawiera w sobie pewną intrygującą sprzeczność. Zaproponowałem wówczas kilka sposobów na jej przezwyciężenie. W dzisiejszym odcinku kontynuuję tę tematykę, pogłębiając rozumienie jednej z propozycji przezwyciężenia omówionej poprzednio sprzeczności.
#125 – Problem relacji międzyludzkich
Stoicyzm obiecuje spełnienie, które uzyskuje się całkowicie autonomicznie względem wszelkich okoliczności zewnętrznych. Jednocześnie stoicyzm głosi, że człowiek jest z natury istotą społeczną – dąży do relacji. Jednak relacje międzyludzkie są okolicznością zewnętrzną. Jaki model relacji międzyludzkich proponuje zatem stoicyzm?
#124 – Historia sukcesu stoickiego
W dzisiejszym odcinku zaprosiłem do rozmowy jednego ze słuchaczy podcastu, który dzięki zastosowaniu konkretnych technik stoickich odniósł w swoim życiu osobistym znaczący sukces. W odpowiedzi na moje zaproszenie Mateusz zgodził się o swoim sukcesie opowiedzieć. Zapraszam wysłuchania jego opowieści
#123 – Stoik w (K)osmosie
Co widzi współczesny człowiek patrząc w rozgwieżdżone niebo? Dający otuchy ład, rozum, bezpieczeństwo, czy raczej wzbudzający uczucie niepokoju i zagubienia nieskończony, zimny, pusty ogrom? Stoicy mówią o logosie i opatrzności. Perspektywa kosmiczna ma nas na to doświadczenie naprowadzić. Ale czy współczesny człowiek potrafi pójść tym tropem? Czy ten trop wciąż jest jeszcze dla nas możliwy? Zapra
#122 – Nowe ćwiczenie: preameditatio bonum
W tym odcinku kontynuuję poszerzanie pakietu dostępnych ćwiczeń stoickich. Proponuję ćwiczenie preameditatio bonum. Jak sama nazwa wskazuje konstrukcja tego ćwiczenia wyraźnie nawiązuje do innego bardzo znanego ćwiczenia, mianowicie preameditatio malorum. To ćwiczenie zaproponował mi jeden ze słuchaczy Pan Mateusz – rozwinąłem nieco jego propozycję i przetestowałem na warsztatach, a teraz przedsta
#121 – Nowe ćwiczenie: horme katharu
Zgodnie z obietnicami z poprzednich odcinków kontynuuję ofertę nowych ćwiczeń stoickich. Tym razem jest to ćwiczenie o nazwie mojego autorstwa: horme kataru. Nazwa i pewne elementy struktury są nowe, jednak sama idea jest mocno osadzona w tradycji antycznej. Zapraszam do zapoznania się z tym ćwiczenie i oczywiście do przetestowania go.
#120 – Nowe ćwiczenie: Pokój Pytań
Stoicyzm znany jest z ćwiczeń duchowych. Wiele z nich powstało w starożytności, niektóre później. Wiele innych w starożytności praktykowano, choć nie doczekały się ani osobnej nazwy, ani osobnego ujęcia. Zapraszam do zapoznania się z jednym z takich ćwiczeń, nieznanych współcześnie, choć prawdopodobnie powszechnie praktykowanych w starożytności. Jego wciąż robocza nazwy jest autorstwa jednej z ucz
#119 – Stoicyzm dla początkujących?
Z różnych stron wciąż powraca do mnie pytanie o stoicyzm dla początkujących? Od czego zacząć? Jakie zasady wdrażać w pierwszej kolejności? Jak ewentualnie rozmawiać o stoicyzmie z nie stoikami, żeby ich nie zanudzić, ale w krótki sposób wprowadzić i może zaintrygować? W dzisiejszym odcinku wracam do tej tematyki. Zapraszam do słuchania.
#118 – Czy z emocjami się nie dyskutuje?
W dzisiejszym odcinku kontynuuję stoickie rozważania na temat roli silnych emocji w naszym codziennym doświadczeniu, a w szczególności w komunikacji międzyludzkiej. Podejmuję się przy tym odpowiedzi na ważne pytanie, co jest też formą rozprawienia się z uporczywym współczesnym pytaniem. To pytanie o to, czy z emocjami się dyskutuje. Zapraszam do słuchania.
#117 – Stoicka teoria emocji
Komunikacja międzyludzka często odbywa się podług schematów i stereotypów. Część z nich dotyczy emocji i ich roli w naszym życiu. W dzisiejszym odcinku podejmuję się zbadania stereotypu, zgodnie z którym z emocjami się nie dyskutuje. Co to znaczy? Czy zawsze i ze wszystkimi emocjami się nie dyskutuje? Przy tej okazji przypominam stoicką teorię emocji i naświetlam ją z nowej perspektywy. Zapraszam
#116 – Nie ustawaj w wysiłku
Co to znaczy wysilać się? Czy wysiłek, sam w sobie, bez względu na to do czego prowadzi, jest czymś dobrym, złym, czy neutralnym? Czy jeżeli moglibyście do jakiegoś ważnego celu w waszym życiu dotrzeć na dwa sposoby, przy czym tylko jeden z nich wymagałby wysiłku, to czy racjonalne jest wybranie tego drugiego? Zapraszam do wysłuchania odcinka podcastu, który podejmuje te pytania.
#115 – Bardzo nudny odcinek
Zapraszam do wysłuchania odcinka poświęconego nudzie. Co to jest nuda? Ile jest jej rodzajów? Czy nuda jest czymś złym czy dobrym? Czy stoik może doświadczać nudy? Na te pytania odpowiadam w dzisiejszym odcinku podcastu. Zapraszam do słuchania.
#114 – Choroba niedoczasu
Współczesność często opisana jest z perspektywy deficytu czasu. Z jednej strony mamy coraz więcej narzędzi oszczędzających czas, z drugiej zaś strony coraz więcej ludzi narzeka na brak czasu, używając tego osobliwego neologizmu „niedoczas”, a nawet wulgaryzmu „kultura zap***dolu”. Skąd się to bierze? Jak sobie z tym radzić po stoicku? Czy brak czasu zawsze jest czymś złym? Zapraszam do wysłuchania
#113 – Na co nam potrzeby?
Wszyscy odczuwamy…, ale co właściwie? Pragnienia? Potrzeby? Chęci? Jak odróżnić jedne od drugich. Współczesność nauczyła nas myśleć o sobie w kategoriach pewnego zbioru potrzeb, od zaspokojenia których zależy uczucie spełnienia i dobrostanu. Pod tym względem bardzo się różnimy od stoickiego sposobu myślenia od świecie. W dzisiejszym odcinku wyjaśniam tę różnicę.
#112 – Platon, miłość i stoicy, cz.2
Zapraszam do kontynuacji stoickiej podróży po świecie Platona. W tym odcinku poznacie moją wykładnię platońskiej koncepcji miłości, owoc mojego wieloletniego obcowania z tym filozofem i jego „Ucztą”. Na pewno znajdziecie tu wiele zaskakujących was twierdzeń, bo prawdziwy Platon odbiega od wielu podręcznikowych wykładni. Zapraszam do słuchania.
#111 – Platon, miłość i stoicy, cz. 1
W dzisiejszym odcinku zapraszam słuchaczy i słuchaczki w podróż. Wyruszamy poza obszar filozofii stoickiej, po której się zazwyczaj poruszam i odwiedzamy świat Platona, a w tym świecie region o nazwie miłość. Na wyprawę zabieramy oczywiście ze sobą mistrzów stoickich, którzy nam będą po drodze objaśniać podobieństwa i różnice między filozofią Platona a stoicyzmem. Zapraszam do słuchania.
#110 – O dwóch uchwytach
W dzisiejszym odcinku powracam do omówienia ćwiczenia „Dwa uchwyty”. Przedstawiam więc pogłębioną analizę i procedurę przeprowadzania tego ćwiczenia, omawiam je na konkretnym przykładzie i wyjaśniam jak praktykować je w ramach codziennej stoickiej rutyny. Zapraszam do słuchania.
#109 – Nowe ćwiczenie stoickie
Zazwyczaj opowiadam o technikach stoickich powstałych w zamierzchłych czasach. Ale przecież stoicyzm to wciąż żywa, a nawet coraz bardziej żywa filozofia. Dlatego dzisiaj przedstawiam nowe ćwiczenie stoickie – prosząc słuchaczki i słuchaczy o zaproponowanie chwytliwej nazwy. Prezentację tę poprzedzam refleksją na temat sukcesów i niepowodzeń we wdrażaniu zadania stoickiego przedstawionego przeze m
#108 – Pięć stopni stoicyzmu
W dzisiejszym odcinku kontynuuję koncepcję codziennego elementarnego systemu praktyki stoickiej. W szczególności wyjaśniam, odnosząc się w ten sposób do dyskusji miedzy słuchaczami, jak można połączyć jego wprowadzanie z modelem stopniowego pogłębiania praktyki stoickiej. Zapraszam do słuchania.
#107 – Zadanie stoickie
W dzisiejszym odcinku zapraszam do zmierzenia się z zadaniem stoickim. Czym jest to zadanie? Stanowi ono odpowiedź na pytanie, jaki minimalny zestaw czynności (praktyki wewnętrznej), w moim przekonaniu, powinna codziennie wykonywać osoba współcześnie praktykująca stoicyzm. Jako taki odcinek ten skierowany jest zarówno do osób początkujących, jak i zaawansowanych. Te pierwsze w łatwy sposób przyswo
#106 – Heraklit z Efezu i stoicyzm
W dzisiejszym odcinku wrażam do cyklu nagrań mających intencję poszerzenia perspektywy. Zapraszam was na wyprawę w głąb tajemniczego świata Heraklita z Efezu. Przytaczam i analizuję liczne aforyzmy tego greckiego filozofa oraz wyjaśniam jego powiązania z filozofią stoicką. Zapraszam do słuchania.
#105 – O kotwicach człowieka
O tym, jak reagujemy na różne sytuacje i jak się w związku z nimi czujemy decydują nasze różne zakotwiczenia w życiu. Różne rzeczy są dla różnych ludzi ważne. O tym co i do jakiego stopnia jest dla nas ważne przekonujemy się często dopiero w obliczu jakichś przeciwności życiowych, które ujawniają nasze czułe struny czy zakotwiczenia, których wcześniej mogliśmy się nawet nie domyślać. Które z tych
#104 – O stawianiu granic – po stoicku
Cechą współczesnej kultury terapeutycznej jest, że wiele określeń charakterystycznych dla procesu terapeutycznego przenikneło do powszechnego obiegu. Należy do nich określenie „stawianie granic” i to, co się za nim kryje. Zarówno z tym pojęciem, jak i towarzyszącymi mu zachowanimi ludzi stykamy się niemal codziennie w mediach, w życiu prywatnym i zawodowym. W dzisiejszym odcinku podejmuję się odpo
#103 – Stoicyzm i narodziny filozofii, cz. 2
Witam w kontynuacji odcinka na temat narodzin filozofii. Nie zmieściłem się ze wszystkim poprzednio, w szczególności z wyjaśnieniem tego, co to znaczy, że ja jestem filozofem stoickim, z naciskiem, tym razem, na filozofa, a nie na stoika. W trakcie poszukiwania odpowiedzi na to pytanie dokonałem ciekawego odkrycia, z którym na koniec tego odcinka się dzielę. Zapraszam do słuchania, także dogrywki
#102 – Stoicyzm i narodziny filozofii, cz. 1
Witam w pierwszym odcinku, w którym trochę rozszerzam perspektywę. Stoicyzm powstał w III w. p. n. e., ale wcześniej powstała filozofia. Kiedy jednak powstała? Czy da się wskazać moment jej narodzin? A może takich momentów było więcej niż jeden? Wreszcie ostatnie pytanie: co to znaczy, że stoicyzm jest filozofią? W dzisiejszym odcinku udzielam odpowiedzi na te pytania, a także na jedno interesując
#101 – Metafizyka słabości
Witam w 101 odcinku podcastu Ze stoickim spokojem, w nowej prawie graficznej i muzycznej. Wracam dzisiaj do tematu z odcinka 99, który zdecydowałem się jeszcze pociągnąć. Moje dalsze refleksje w tym zakresie przybrały nieco zaskakującą postać - stąd ten tajemniczy tytuł. Zapraszam do słuchania.
#100 – Sto stoika
„Sto stoika” to odcinek jubileuszowy. Patrzę wstecz i trochę trudno mi uwierzyć, że właśnie nagrywam setny odcinek. W tym odcinku proponuję nietypowe podsumowanie. Setka stoika to sto moich powodów, żeby być stoikiem. Jest trochę osobiście, trochę subiektywnie, ale też sporo merytorycznie. Serdecznie zapraszam do słuchania.
#99 – O słabości
Doświadczenie słabości w szczególny sposób przyciąga współcześnie zainteresowanie. Po pierwsze dlatego, że zmienił się sposób mówienia o nim - już nie jest postrzegane wyłącznie pejoratywnie. Po drugie dlatego, że słabość, w tym kryzys w tej czy innej postaci, stała się dość powszechnym współcześnie zjawiskiem. Zapraszam do wysłuchania 99 odcinka podcastu Ze stoickim Spokojem, w którym podejmuję t
#98 – Przepuść to najpierw przez spokój
Zapraszam do wysłuchania odcinka, w którym dzielę się moimi najnowszymi odkryciami z obszaru praktyki stoickiej. Tym razem skupiam się na specyfice treningu stoickiej instynktownej reakcji na różne życiowe sytuacje, gdzie spokój nie jest celem, ale punktem wyjścia. Miłego słuchania.
#97 – O poczuciu sensu
Tym razem zapraszam Was do wspólnego poszukiwania odpowiedzi na pytanie o poczucie sensu życia. Skąd to poczucie się bierze? Co sprawia, że je tracimy? Jak je odzyskać? Ten temat często na przestrzeni pojawiał się w moich rozważaniach. Powracam do niego przyglądając się jednocześnie temu, jak zmieniło się moje własne do niego podejście. Prezentacja ma nieco nietypową formę. Zapraszam do słuchania.
#96 – Rower, czyli świat
Po sezonie wakacyjnym, czas na kolejny sezon podcastowy. Zapraszam do wysłuchania odcinka 96, w którym przedstawiam wzbogaconą refleksjami stoickimi relację z mojej wielkiej wakacyjnej wyprawy rowerowej.
#95 – O czasie, cz. 2
Zapraszam do słuchania drugiej części rozważań nad naturą czasu. W dzisiejszym odcinku wyjaśniam, jakie praktyczne zastosowanie ma doświadczenie czasu w stoicyzmie.
#94 – O czasie, cz. 1
Zdaniem Seneki czas to nasz jedyny rzeczywisty kapitał. Tylko nim naprawdę dysponujemy. Czy jednak, z drugiej strony patrząc, nie jest czymś najbardziej nieuchwytnym? Zapraszam do wysłuchania pierwszego z dwuodcinkowego cyklu o naturze czasu, gdzie najpierw filozofuję bardziej teoretycznie, a potem bardziej praktycznie.
#93 – O czynieniu postępów, cz. 3
Stoicyzm, jako filozofia i praktyka duchowa, opiera się na kilku prostych założeniach. Jednak ich sposób realizacji zawsze jest bardzo indywidualny. Zapraszam do wysłuchania trzeciej z cyklu trzech rozmów, w której staram się pokazać indywidualną drogę współczesnego praktykującego stoika lub stoiczki. Moim trzecim rozmówcą jest Szymon.
#92 – O czynieniu postępów, cz. 2
Stoicyzm, jako filozofia i praktyka duchowa, opiera się na kilku prostych założeniach. Jednak ich sposób realizacji zawsze jest bardzo indywidualny. Zapraszam do wysłuchania drugiej z cyklu trzech rozmów, w której staram się pokazać indywidualną drogę współczesnego praktykującego stoika lub stoiczki. Moją drugą rozmówczynią jest Anna.
#91 – O czynieniu postępów, cz. 1
Stoicyzm, jako filozofia i praktyka duchowa, opiera się na kilku prostych założeniach. Jednak ich sposób realizacji zawsze jest bardzo indywidualny. Zapraszam do wysłuchania pierwszej z cyklu trzech rozmów, w której staram się pokazać indywidualną drogę współczesnego praktykującego stoika lub stoiczki. Moim pierwszym rozmówcą jest Maciej.
#90 – Pokora a rezygnacja cz. 2
Zapraszam do słuchania kontynuacji moich rozważań na temat natury wyrzeczenia i rezygnacji w stoicyzmie. Co daje nam wyrzeczenie i na ile jest dostępne dla współczesnego człowieka? Jakie są jego rodzaje? W dodatku dla patronów i patronek wyjaśniam też w jaki sposób w zrozumieniu natury wyrzeczenia w stoicyzmie może nam pomóc francuski XVII wieczny filozof Blaise Pascal.
#89 – Pokora a rezygnacja
Podstawowym tematem stoicyzmu jest pokora i wyrzeczenie. Często używają też terminu rezygnacja. Tymczasem bycie człowiekiem zrezygnowanym posiada w naszej kulturze negatywne konotacje. Z tego też powodu stoicyzm często mylnie jest kojarzony z przesadnym sceptycyzmem czy nawet defetyzmem. W dzisiejszym odcinku mówię o rezygnacji i wyrzeczeniu stoickim, o ich związku z pokorą i radością.
#88 – Czuć się dobrze a dobrostan cz. 2
Zapraszam do wysłuchania drugiego odcinka podcastu poświęconego doświadczeniu dobrostanu. Tym razem udzielam głosu słuchaczom i słuchaczkom - komentując listy, jakie w tej sprawie do przysłali.
#87 – Czuć się dobrze a dobrostan
Kiedy po długiej chorobie zaczynamy się czuć dobrze, nie kwestionujemy tego stanu - po prostu go przyjmujemy. Czym jednak różni się takie dobre samopoczucie od dobrostanu, który jest celem długofalowej praktyki stoickiej? W dzisiejszym odcinku stawiamy pytania o relacje między dobrym samopoczuciem, dobrostanem i szczęściem.
#86 Fenomenologia spokoju
Za nami już 85 odcinków podcastu “Ze stoickim spokojem”. Przy nagrywaniu ostatniego odcinka uzmysłowiłem sobie, że nigdy nie wyjaśniłem znaczenia terminu “spokój”. A przecież to słowo może być tak rozmaicie rozumiane. Najwyższy czas zmierzyć się z definicyjnym wyzwaniem: czym jest stoicki spokój. Do sprawy podchodzę fenomenologicznie, to znaczy od strony analizy różnych postaci spokoju, jakie się
#85 Jeszcze o dwóch poziomach sądu
Czym różni się technika dwóch poziomów sądu od techniki dwóch uchwytów? Do czego się przydają i jak je efektywnie praktykować? Wyjaśniam to w dzisiejszym odcinku podcastu. Zapraszam do słuchania. → Stoicy stosowali wiele technik mentalnych. Niekiedy trudno uchwycić, jakie dokładnie zachodzą miedzy nimi różnice i do czego je stosować. Czym na przykład różni się technika dwóch poziomów sądu od tech
#84 Łaskawość swobodnych przebiegów
Cechą stoika jest następnie to, że nie realizuje żadnych zadań zewnętrznych, jeśli nie realizuje przy tym żadnego zadania wewnętrznego. Z kolei zadania wewnętrzne może realizować tylko na drodze zadań zewnętrznych. Cecha realizacji każdego zadania stoika jest taka, że rezultat zewnętrzny ma znaczenie na poziomie 1 (wziąwszy przyjętą tu wcześniej skalę), podczas gdy kategoria 4 (kondycja duchowa),
#83 Uzależnienia i stoicyzm: analiza pogłębiona
W dzisiejszym odcinku wracam do tematu stoickiej pracy nad uzależnieniami. Analizując konkretny przypadek wskazuję jakich technik stoickich i jak dokładnie można w takiej sytuacji użyć. Strategię tą można zastosować do wszystkich postaci uzależnienia, zarówno behawioralnych jak i substancjalnych. → W tym odcinku wracam do tematu stoickiej pracy nad uzależnieniami. Analizując konkretny przypadek, w
#82 O przemijaniu
Przemijanie przypomina nam o sobie w różnych okolicznościach. Jedną z nich jest tak zwana okrągła rocznica naszych urodzin. I mnie się to ostatnio przydarzyło. Od moich narodzin minęło już pół wieku. Obejrzałem czas z bliska i opowiadam o tym w najnowszym odcinku podcastu. Zapraszam do słuchania.
#81 Uzależnienia i stoicyzm
Stoicy podkreślają, że człowiek ma wpływ wyłącznie na to, co jest od niego zależne, to znaczy na jego myśli, uczucia, nastroje, przeświadczenia i postanowienia. Co jednak jeśli mamy jednocześnie skłonność do samooszukiwania się i automanipulacji? Wtedy może nam się wydawać, że nasze myśli nie do końca są nasze. Niedawno pewien słuchacz zwrócił mi uwagę, że sytuacja taka zachodzi w przypadku osób u
#80 O dzieleniu się
Na relacje międzyludzkie, w tym te związane z przekazywaniem wiedzy, często patrzymy w kategoriach dawania i brania. Bardzo często jednak nie są to osobne procesy, ale ściśle jednoczesne - dając dostajemy, przekazując otrzymujemy. Ani więc dajemy, ani bierzemy, po prostu dzielimy się. O tym jest dzisiejszy odcinek. Zapraszam do słuchania. → Na relacje międzyludzkie, w tym te związane z przekazywa
#79 Konflikty rodzinne
Proza życia rodzinnego przeplatana jest lepszymi i gorszymi okresami. Niekiedy jednak sytuacja ulga zaognieniu, przybiera postać ostrych kryzysów, których ceną jest cierpienie, frustracja i uczucie bezradności. Prawda jest taka, że takim scenariuszom niekiedy nie sposób skutecznie przeciwdziałać - generuje je dynamika relacji międzyludzkich. W dzisiejszym odcinku wyjaśniam jak w tej sytuacji po st
#78 Stoicyzm rodzicielski
Przy każdym uczynku rozważ dokładnie, co go poprzedza, jak również, co z niego wynika, a dopiero wtedy przystępuj do dzieła. W przeciwnym bowiem razie z początku z zapałem brać się będziesz do dzieła, ponieważ nie rozważyłeś w duchu żadnego z następstw, wszelako później, kiedy niektóre z nich zaczną wychodzić na jaw jako przykre i uciążliwe, z hańbą odstąpisz od niego. (…) A następnie w czasie zap
#77 Przezwyciężanie impasu komunikacyjnego
W dzisiejszym podcaście wracam do tematu z odcinka 74. Jest nim impas komunikacyjny – wielu ludzi doświadcza dzisiaj nadmiaru komunikacji, w której się gubi. Proponuję narzędzie, za pomocą którego można sobie po stoicku uporządkować ten obszar. W szczególności niezwykle ważne jest, żeby być w dobrej komunikacji ze sobą, a następnie, na tej podstawie poukładać relacje z wszystkimi innymi. Zapraszam
#76 Ból nie jest cierpieniem
Każdemu z nas zdarzają się w życiu choroby i kontuzje, niekiedy dość dotkliwe. Jako że i mi ostatnio coś takiego się przytrafiło, postanowiłem poświęcić temu doświadczeniu odcinek podcastu. W szczególności, po filozoficznym zbadaniu specyfiki tego egzystencjalnego stanu przedstawiam tu stoicką strategię dobrego radzenia sobie z nim. Zapraszam do słuchania. → Każdemu z nas zdarzają się w życiu chor
#75 – Stoickie ćwiczenia na bycie w zgodzie ze sobą
Często dostaje pytania o stoicki przepis na pozostawanie w dobrym kontakcie z sobą samym, jak postępować w zgodzie z sobą. Podobnie dostaję pytania o to jak nie dać się zwieść wewnętrznemu krytykowi, co stanowi specjalny przypadek zdrady siebie. W dzisiejszym odcinku prezentuję cztery stoickie ćwiczenia, ale ujęte specjalnie od tej szczególnej strony zadbania o dobry kontakt z samym lub samą sobą,
