Podcasty Krytyki Politycznej
Podcasty Krytyki Politycznej to seria audycji wydawanych przez lewicowe wydawnictwo i think tank. Poruszają tematy społeczne, polityczne i kulturalne z perspektywy otwartej, zielonej i solidarnej Polski. W ramach kanału znajdziesz m.in. podcasty o książkach oraz o Europie Wschodniej. Materiały dostępne są na platformach takich jak Spreaker i Apple Podcasts.
Odcinki
#6 Polska i Ukraina wobec historii Wołynia. Czy możliwa jest wspólna pamięć?| Z akcentem
Polityka historyczna Polski i Ukrainy nie musi diametralnie się różnić. O potrzebie wypracowania wspólnej wizji historii rozmawiamy z jednym z najbardziej znanych ukraińskich historyków. W ostatnim odcinku tego sezonu podcastu Z akcentem o roli polityki pamięci w relacjach polsko-ukraińskich rozmawiam z dr Andrijem Portnowem, historykiem z Ukrainy mieszkającym w Berlinie. Jak przekonuje mój rozmów
#16 „Nowa Jerozolima” i „Ukropolin”: kto nas straszy wrogą kolonizacją? | dr Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz
Autorka raportu na temat „Ukropolin”, czyli spisku bliżej nieokreślonych „elit” wymierzonego w polską suwerenność, w rozmowie z Michałem Sutowskim przybliża ewolucję tej narracji i jej przeniknięcie do mainstreamu. Skąd przyszli Chazarowie i dokąd pójdą? Kto czyha na Świętą Ruś? Czy prokuratorzy RP to agentura banderyzmu? Ciekawsze od tych pytań są inne: kto wykreował i kto promuje teorie spiskowe
#5 Polski biznes w Ukrainie: czy polityka zjadła współpracę gospodarczą?| Z akcentem
Od 2023 roku polityczne relacje między Warszawą a Kijowem są napięte.Czy przekłada się to na wzajemne kontakty gospodarcze? Z Sylwią Krasoń-Kopaniarz z Grupy Impel i Marcinem Nowackim z Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego zastanawiamy się, czy największym problemem dla zagranicznego biznesu nad Dnieprem jest rzeczywiście korupcja, co zyskała Polska, organizując u siebie w tym roku Ukrai
#5 Czy Europa potrzebuje własnego ChatGPT? | Jest inba!
W kolejnym odcinku „Jest Inba” rozmawiamy o tym, co właściwie oznacza technologiczna suwerenność. Czy uzależnienie od amerykańskich modeli, chmury i infrastruktury AI jest problemem? Czy Europa powinna próbować budować własne modele, czy raczej skupić się na ich zastosowaniach? Rozmawiamy też o tym, kto powinien finansować europejską AI – państwo czy prywatny kapitał – dlaczego europejskie startup
#16 Prawa natury, tryby chaosu i uścisk tajnych służb, czyli kto robił Polakom transformację | dr. Michał Przeperski
Lata 90. – życie udane czy udawane? Skąd przyleciały do Polski „brygady Marriotta”? Czego było trzeba, by utrzymać się na powierzchni, i kim, obok wygranych i przegranych polskiej transformacji, byli „średniacy”? Czy przemianami rządził chaos, siły natury, a może jednak służby specjalne? Gościem pierwszej po wakacjach Rozmowy Sutowskiego jest badacz z Instytutu Historii PAN, rzecznik Muzeum Histor
#4 Mobilizacja w Ukrainie: porażka państwa czy inaczej się nie dało? | Z akcentem
Ukraińska armia obecnie liczy ok. 950 tys. osób (w tym 75 tys. kobiet) i skutecznie odpiera ataki Rosjan. Jednak nie sposób nie czuć zażenowania, oglądając filmy, jak wojsko wciąga do busów starszych i młodszych mężczyzn w akompaniamencie krzyków kobiet i lamentów babuszek. Czy ukraińska mobilizacja jest skuteczna? Czy da się w ogóle przeprowadzić etyczną i sprawiedliwą mobilizację? Co z równością
#4 Kupą w płot – wandalizm czy obywatelska niezgoda? | Jest inba!
Czy oblanie sztuczną kupą sklepu celebrytki to obywatelskie nieposłuszeństwo czy zwykły wandalizm? W najnowszym odcinku „Jest inba” zastanawiamy się, kiedy łamanie prawa może być uzasadnione.Punktem wyjścia są głośne akcje Ruchu Klimatycznego JAZDA!. Rozmawiamy o odpowiedzialności za kryzys klimatyczny, skuteczności radykalnych protestów i o tym, dlaczego jedne akty obywatelskiego nieposłuszeństwa
#3 Für die Ukraine! Czy Kijów z Berlinem zmierzają do partnerstwa strategicznego? | Z akcentem
Relacje polsko-ukraińskie w ostatnim czasie nie są pasmem sukcesów, więc tym lepiej na ich tle wyglądają relacje niemiecko-ukraińskie: wspólna produkcja broni, kolejne kontrakty biznesowe. Czy ukraińska polityka zagraniczna jest proniemiecka? Z czego składa się niemiecki soft power w Kijowie? Co Niemcy sądzą o ukraińskiej polityce pamięci? O tym w 3. odcinku "Z akcentem" Olena Babakova rozmawia z
#5 Rozmowy Majmurka: Startuję dla Krakowa, nie w prawyborach lewicy | Daria Gosek-Popiołek
Czy wybory prezydenta Krakowa posłużą jako prawybory lewicy, próba sił między lewicą rządową a partią Razem? Czy lewica w Polsce ma swoją politykę miejską? Jakie były problemy z rządami Jacka Majchrowskiego i Aleksandra Miszalskiego? Co dalej z krakowską SCT, czy Kraków powinien ograniczać turystykę, co powinno być silnikiem jego gospodarki i jak miasto ma poradzić sobie z długami? O tym wszystkim
#15 Po co chińskim komunistom marksizm? | dr Michał Bogusz
Polityka zagraniczna Komunistycznej Partii Chin to nieoczywista mikstura marksizmu-leninizmu z nacjonalizmem. Diagnoza kapitalistycznego imperializmu to instrukcja działania, zaś historia ZSRR - przestroga przed błędami, które mogą pozbawić elitę jej władzy. Czy Róża Luksemburg przewraca się w grobie, gdy czytają ją chińscy aparatczycy? Dlaczego przeszłość Sowietów jest w Chinach bardziej zmienna
#2 Czy ukraińskie elity są postsowieckie? | Z akcentem
W kontekście ostatnich napięć w polsko-ukraińskich relacjach często mówi się, że ukraińskie elity nie są w stanie zrozumieć polskiej wrażliwości historycznej i delikatnych zabiegów dyplomatycznych, bo są postsowieckie. Czy tak jest w istocie? I co w 2026 roku właściwie znaczy – postsowieckie?Goście: dr Oleksandra Iwaniuk – politolożka i wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego i Tadeusz Iwański –
#14 Polska ochrona zdrowia: dziurawe wiadro czy dziurawy dach? | dr Maria Libura
Czy polscy lekarze to naprawdę krezusi – i którzy niekoniecznie? Po co Polkom tak dużo porodówek, skoro rodzą tak mało dzieci? Co robi profesor medycyny na głuchej prowincji i skąd się tam wziął? Dlaczego dyrektorzy szpitali tak lubią długie kolejki, a pacjenci – chodzić do specjalisty? I przede wszystkim: kto za to zapłaci, żebyśmy zdrowi byli, opowiada dr Maria Libura z Klubu Jagiellońskiego i P
#3 Kryzys męskości – realny problem czy reakcja na emancypację kobiet? | Jest inba!
W najnowszym odcinku „Jest inba” rozkładamy na czynniki pierwsze debatę o kryzysie męskości. Czy współczesny świat rzeczywiście zostawił część mężczyzn z tyłu? A może problemy mężczyzn są wykorzystywane do budowania antyfeministycznej narracji? Rozmawiamy o edukacji chłopców, samotności, alienacji rodzicielskiej, służbie wojskowej i wieku emerytalnym. Sprawdzamy, gdzie konflikt interesów kobiet i
#13 Czy geopolitycy zawrócili nam w głowach? | prof. Anna Wojciuk
Komu kiedyś służyły idee "Heartlandu" i "przestrzeni życiowej", a dzisiaj - "pomostu bałtycko-czarnomorskiego"? Którędy przybyły do Polski idee starych Brytyjczyków, Niemców i Amerykanów? Co jest nie tak z nowym-starym językiem opisu świata wokół? I dlaczego polscy geopolitycy zawsze mają rację, a jak nie mają, to: patrz punkt pierwszy? Czy "geopolityka oddolna" to głos prawicowego ludu w twoim do
#1 Czy Ukrainiec może zostać Polakiem? | Z akcentem
W 2025 roku 19 tysięcy cudzoziemców, w tym ok. 10 tysięcy Ukraińców, zostało obywatelami Polski. Nie jest to duża liczba, lecz MSWiA, śladem za PiS i Konfederacją, zapowiada zaostrzenie ustawy o obywatelstwie. Czy ma sens zwiększać wymagania językowe i wprowadzać deklaracje lojalności wobec państwa? Co musi wiedzieć o Polsce migrant, aby mógł zostać uznany za Polaka? I co mają do tego pączki? Gośc
#2 Megaprojekty - szansa na modernizację Polski czy betonowa megalomania? | Jest inba!
W kolejnym odcinku „Jest inba” rozkładamy na czynniki pierwsze spór o megaprojekty. Po co Polsce gigantyczne inwestycje infrastrukturalne? Kto skorzysta na budowie CPK, elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalni czy portu kontenerowego w Świnoujściu? Czy wielkie projekty napędzają rozwój, czy raczej utrwalają model gospodarki oparty na nieograniczonym wzroście i zużyciu zasobów? 🎙️ Dyskutują: Marta
#12 Rozmowy Sutowskiego: Czy czeka nas demograficzna apokalipsa? | dr Janina Petelczyc
Kto jest dziś stary, a kto był kiedyś? Dlaczego system emerytalny za kajzera generował nadwyżki, a dzisiaj w Polsce – deficyt? Kto pracuje za krótko, a kto żyje niewystarczająco długo? Dlaczego ludzie starsi to nie „obciążenie” dla społeczeństwa, lecz jego integralna część? Czy powinniśmy się bać, że będzie nas mniej, Polaków – a może czego innego? O tym wszystkim, oraz dlaczego składka na NFZ jes
#1 Strefy czystego transportu – zielony postęp czy klasowa opresja? | Jest inba!
Czy strefy czystego transportu to sposób na czystsze i zdrowsze miasta, czy raczej polityka, która karze biednych? W pierwszym odcinku „Jest inba” rozkładamy na czynniki pierwsze spór o SCT. Skąd biorą się emocje wokół tych regulacji? Kto na nich zyskuje, a kto traci? Czy da się pogodzić ochronę zdrowia publicznego ze sprawiedliwością społeczną?Rozmawiają: Jakub Majmurek i Artur TroostProwadzenie:
#11 Rozmowy Sutowskiego: Skąd brać nadzieję, gdy świat wali nam się na głowę? | Agnieszka Lichnerowicz
Czy kagiebiści są szarmanccy? Kogo Polacy uczą demokracji i z jakim skutkiem? Jak się przeżywa końce, a potem nowe początki historii? Czy dzisiejsze dzieje Ukrainy to przyszłe dzieje Polski? Skąd bierze się zło, kto jest mu winien i co to jest nadzieja? Skąd ma to wszystko wiedzieć reporter i korespondent wojenny – i kto za tę wiedzę zapłaci? W kolejnej rozmowie Sutowskiego z bardzo ciekawym człow
#10 Rozmowy Sutowskiego: Iran po rewolucji i przed, czyli: komu to przeszkadzało? | dr Ludwika Włodek
Czy w Iranie za czasów szacha było nowocześnie i postępowo? Które ze swych dzieci pożarła rewolucja 1979 roku? Jakie są szanse, by reżim szyickich teologów zreformować? Za co i kiedy ludzie wychodzą w Iranie na ulice? I czy zachodnie bomby i rakiety przyspieszają, czy raczej odwlekają kres dyktatury? W kolejnym odcinku Rozmów Sutowskiego o kraju, w którym wojna wstrząsa całym światem, opowiada bar
#4 Rozmowy Majmurka: Czeka nas polaryzacja wokół przyszłości Polski w Europie. | Paweł Kowal
Z Pawłem Kowalem rozmawiamy o tym czy konsensus w polskiej polityce zagranicznej jest już martwy, czy wraz z Trumpem wkroczyliśmy w post-atlantycką erę i czy polska klasa polityczna zaczyna dostrzegać konieczność „suwerennej autonomii” Europy. Rozmawiamy też o tym, jakie ryzyka niesie dla Polski wojna z Iranem i jak po roku prezydentury Trumpa z polskiej perspektywy wygląda sytuacja w Ukrainie.ROZ
#9 Rozmowy Sutowskiego: Z getta do prokuratury wojskowej: czy stalinistką można zostać z wdzięczności? | dr Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewic
Stygmat to niesamowita, monumentalna biografia dwójki partnerów życiowych: Heleny Wolińskiej i Włodzimierza Brusa. Działaczki komunistycznego podziemia, która stała się uosobieniem zbrodni stalinizmu, oraz marksistowskiego ekonomisty, który z oficera politycznego i propagandysty stawał się przenikliwym krytykiem gospodarki centralnie planowanej oraz inspiratorem rynkowych reform w Chinach. W kolej
#8 Rozmowy Sutowskiego: Prawie jak na Zachodzie, czyli Polska porucznika Borewicza | Rafał Dajbor
Propagandę czego właściwie glosili tworcy milicyjnego serialu wszech czasów? Dlaczego porucznik Zubek jest poczciwy, a porucznik Jaszczuk wyłącznie żalosny? Ile dziewczyn na odcinek może spotkać oficer MO i czy telewizja Gierka promowala feminizm? Pół wieku po emisji pierwszego odcinka rozmawiamy z Rafalem Dajborem, autorem najnowszej ksiażki o 07 zgłoś się.Książka w przedsprzedaży jest dostępna n
#3 Rozmowy Majmurka: Gdybyśmy wyszli z rządu, ten kraj byłby w dupie | Włodzimierz Czarzasty
Jako przewodniczący Nowej Lewicy i marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty jest dziś jednym z najważniejszych liderów lewicy w Polsce, politykiem szczególnie odpowiedzialnym za to, jak będzie wyglądała druga połowa obecnej kadencji tej formacji i jej perspektywy przed wyborami parlamentarnymi. Z przewodniczącym Czarzastym rozmawiamy o tym, dlaczego lewica od 2019 roku traci wyborców, co udało się je
#7 Rozmowy Sutowskiego: Czy Europa się wprosi na koncert mocarstw? | dr Agnieszka Bryc
Czy prezydent Trump bywa stały w uczuciach i czy po ostatnich wyborach w USA zostaliśmy już z Rosją sam na sam? Jak się ma ideologia do amerykańskich interesów – geopolitycznych i tych jak najbardziej rodzinnych? Czy jesteśmy skazani na globalny koncert kilku mocarstw, pod jakimi warunkami Europie uda się na niego wprosić, a może warto jeszcze zawalczyć o świat zbudowany na instytucjach, prawie mi
#6 Rozmowy Sutowskiego: Wyjdą czy nie wyjdą - o strategii USA w Europie | Justyna Gotkowska
Czy nowa Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA to przełom w historii Europy i świata? Dlaczego tak mało mamy amerykanistów w Polsce? Kto w otoczeniu Trumpa popycha politykę amerykańską w którym kierunku? Czy Berlin wróci na kurs resetu z Moskwą pod wpływem… Waszyngtonu? I oczywiście: co z tego wszystkiego wynika dla naszego kraju.Odpowiada Justyna Gotkowska, wicedyrektorka Ośrodka Studiów Wschod
#2 Rozmowy Majmurka: Jak wyrzucano mnie z Razem | Paulina Matysiak
Od momentu, gdy wspólnie z Marcinem Horałą z PiS Paulina Matysiak założyła stowarzyszenie „Tak dla Rozwoju”, posłanka z Kutna budzi skrajne emocje. Dla jednych jej działalność jest przykładem wychodzenia lewicy z bańki i walki o nowych wyborców, dla innych – skrajną polityczną naiwnością lub drogą na listy PiS.Z Matysiak rozmawiamy o powodach jej usunięcia z Razem i kulisach działań partii. Pytamy
#5 Rozmowy Sutowskiego: Chińczycy albo Bóg techy – czy wybór należy do nas? | Sylwia Czubkowska
Czy to prawda, że Chińczycy planują politykę na sto lat do przodu i wiedzą o nas wszystko? A może jednak Europa Środkowa myli im się ze środkową, ale Afryką? Czy plany ich ekspansji w naszym regionie umarły śmiercią naturalną, zablokowali je Amerykanie, a może trwają nadal, tylko w nowej postaci? Czy Google i Xiaomi to takie same zbrojne ramiona imperiów i czy jesteśmy w Polsce skazani na wybór mi
#4 Rozmowy Sutowskiego: Niemuzyczna historia Konkursów Chopinowskich| dr Kornelia Sobczak
Przez niemal stulecie Fryderyk Chopin zdążył zaświadczyć o kulturalnej potędze sanacyjnej RP i o słuszności walki klasowej ludu wiejskiego. Za Bieruta pielęgnował przyjaźń polsko- radziecką, za Gierka umacniał wiarę, że „Polak potrafi”. Genialni wykonawcy szerzyli dziejowy optymizm lub podżegali do buntu - a muzyczni krytycy w ramach „azjatyckiej paniki” snuli wizję przenosin Konkursu z Warszawy d
#3 Rozmowy Sutowskiego: Co ma komuna do narodowej prawicy? | prof. Paweł Machcewicz
Jak iść po władzę w czasach, gdy nie ma demokratycznych wyborów? Czy jest spadkobiercą ONR-u partia – a może to nacjonaliści są dziećmi MSW i PZPR? W jaki sposób społeczna frustracja, zablokowany awans, poczucie marazmu i marne widoki na lepszy los tworzą grunt pod faszyzm? Jak wokół historii – trochę prawdziwej, trochę zakłamanej, ale żywo obecnej w pamięci ludzi – skutecznie budować polityczną o
#1 Rozmowy Majmurka: Walczymy, by bez Razem nie dało się stworzyć rządu | Adrian Zandberg
Minęło 10 lat, odkąd dzięki debacie przed wyborami parlamentarnymi w 2015 roku cała Polska poznała Adrianem Zandberga. Rozmawiamy z liderem Razem o tym, jak w tym czasie zmieniła się polska polityka. Czy Razem osiągnęło swoje cele? A może kręci się w kółko? Czy wyszło poza studencko-wielkomiejską bańkę? Jaki ma pomysł na pozyskanie nowych wyborców? Czy poszło w „alt-left”, antyliberalną lewicowość
#2 Rozmowy Sutowskiego: Czy PKP może wygrać dla kogoś wybory? | Karol Trammer
Kto robił sobie jaja ze stacji kolejowej Włoszczowa Północ, a kto się potem śmiał ostatni? Czy CPK to „pomysł na dzisiejsze czasy kompletnie porąbany”, a może odważny projekt służący ludziom, ważny dla bezpieczeństwa Polski? Kto lepiej przywraca pociągu miastu i wsi – samorządowcy czy ministrowie, koledzy Tuska czy Morawieckiego? Czy rozkład jazdy ma poglądy polityczne, czy warto budować dworce (b
#1 Rozmowy Sutowskiego: Czy Polakom zabraknie prądu? | Jakub Wiech
Czy w Polsce zabraknie prądu, kiedy może to nastąpić i czyja to wina? Kto i za czyje pieniądze budować nam będzie kolejne bloki jądrowe? Czy wiatraki na polskim Bałtyku mają przyszłość i czy prezydent Nawrocki faktycznie pragnie zatrzymać wiatr na polskim lądzie? A może tylko chce pomóc PiS-owi lub Konfederacji wygrać wybory? Usłyszycie też, co w tej sprawie robić, a czego w żadnym razie nie warto
Słuchowisko z Polską w tle
Dzień z życia ukraińskiej aktorki.Warszawa uszami migrantki.Scenariusz, montaż, reżyseria:Oksana CherkashynaMarcin LenarczykWojtek Zrałek-KossakowskiOrganizator/ka: Krytyka Polityczna*Słuchowisko zdobyło wyróżnienie w organizowanym przez Fundację Fonorama KONKURSIE NA NAJLEPSZE SŁUCHOWISKO 2024 ROKU**Słuchowisko powstało jako część projektu „Warszawo, moja Warszawa” prowadzonego przez Jasną 10: Sp
#4 Energia: niechby i tanio, byle sprawiedliwie | Michał Sutowski, dr Agata Stasik
To nie przypadek, że w Anglii grodzeniu dóbr ziemskich i lasów towarzyszyła rozbudowa kopalń węgla. Energia, żywność i praca od zawsze były ze sobą splecione: tanie paliwo pozwalało wdrażać do pracy maszyny i ścigać się na technologiczną produktywność; tania żywność z kolei pozwalała obniżać płacę. O tym, czy tania – i na czyj koszt – energia jest warunkiem rozwoju, czy węgiel przyniósł robotnikom
#3 Tania opieka: czy za miłość należy się wypłata? | Michał Sutowski, dr Elżbieta Korolczuk
Czy Polska Ludowa wyzwoliła Polki z okowów patriarchatu? Jakie wynagrodzenie należy się za pracę w domu? Jak - i od kiedy - kapitalizm kręci się dzięki bezpłatnej i niewidocznej pracy zwanej „obowiązkami domowymi”? I wreszcie co zrobić, by praca opiekuńcza przestała być „tania” - kosztem drugiego etatu babć, matek i córek, opowiada socjolożka, prof. Elżbieta Korolczuk z Uniwersytetu Södertörn w Sz
#2 Tania praca, czyli gdzie jest Polska | Michał Sutowski, dr Maciej Grodzicki
Czy kapitalizm z niewolnictwem daje się pogodzić? Po której stronie była Polska, gdy Portugalczycy wycinali drzewa na Maderze, a Krzysztof Kolumb podbijał rdzenne ludy Ameryk? Czy praca i natura w PRL były tak samo tanie jak po drugiej stronie żelaznej kurtyny? W kolejnym odcinku Kilku tanich rzeczy dr Maciej Grodzicki, ekonomista z UJ i Polskiej Sieci Ekonomii, opowiada o „taniej pracy”: tej nad
#1 Tania natura, czyli introdukcja | Michał Sutowski, prof. Ewa Bińczyk
Dlaczego to dzięki Kartezjuszowi możemy jeść nuggetsy z kurczaka? Czy kapitalizm zaczął się od maszyny parowej – a może od apetytu na słodycze? Kto płaci za wszystkie tanie rzeczy, które system nam oferuje? Jak ludzie zaczęli pochłaniać całą planetę – i którzy ludzie konkretnie? W pierwszym odcinku podcastu o świeżo wydanej książce Raja Patela i Jasona Moore’a „Historia świata w 7 tanich rzeczach”
#16 Zwierzęta i wojna w Ukrainie
W dwa lata od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę Dariusz Gzyra wraca do tematu pozaludzkiego wymiaru wojny. Niemal od początku w doniesieniach o niej, jak i spowodowanym nią masowym uchodźstwie, były obecne zwierzęta. Stopniowo jednak ich wizerunki i historie znikały z mediów. Dziś pojawiają się rzadko. W szesnastym – i ostatnim dla Krytyki Politycznej – odcinku podcastu „Ważne n
#15 Rysowanie wykluczeń. O komiksie wrażliwym społecznie | Edyta Bystroń
Tym razem rozmówczynią Dariusza Gzyry jest Edyta Bystroń, ilustratorka, rysowniczka, autorka komiksów, organizatorka warsztatów. W swojej twórczości porusza zagadnienia z dziedziny szeroko pojętej problematyki społecznej, kwestie związane z niesprawiedliwością systemu władzy czy eksploatacją zwierząt. Aktywnie uczestniczy oraz współtworzy wydarzenia promujące sztukę komiksową w Polsce. Dowiemy
#14 Z kogo wolno robić sztukę?
Kolejny odcinek podcastu Dariusza Gzyry „Ważne nieważne” to zbiór (niedomkniętych) myśli na temat dopuszczalności wykorzystywania zwłok lub fragmentów zwierząt, w tym ludzi, w ramach sztuki, szczególnie sztuki krytycznej. Czy sztuce wolno w tym względzie więcej niż to ma miejsce w sferach poza nią? A może mniej? Jakie są przykłady wykorzystywania ciał zwierząt w sztuce? Jak artystki motywują sięg
#21 Sektor hodowlany powoduje antybiotykooporność groźną dla życia i zdrowia ludzi | PRAWO SPUREK
Antybiotykooporność może pojawiać się naturalnie, jednak niewłaściwe i nadmierne stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w ochronie zdrowia i w weterynarii powoduje wzrost skali tego problemu. Tak, antybiotyki stosowane są w hodowlach zwierząt, szczególnie w tych przemysłowych. Środki te stosowane są nie tylko w przypadkach chorób zwierząt, lecz także w celach profilaktycznych i jako stymula
#12 Czy obwarzanek można uzbroić w narrację? | Matyja, Budziszewska
Jak przekonywać do politycznych rozwiązań kryzysu, którego obywatele się boją lub wprost nie przyjmują do wiadomości? Czy widmo katastrofy mobilizuje do działania, a może zamyka nas w gorsecie bezpiecznych, choć błędnych odruchów i przekonań? Kto może opowiedzieć wizję "obwarzanka uzbrojonego" i czy można ją ludziom sprzedać niczym robota kuchennego, polityka lub proszek do prania? O niełatwych w
#3 Regenesis: sielanki precz, niech żyją liczby | Sutowski
Trzeci odcinek to próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego za miliardami dotacji do szkodliwej produkcji żywności stoją klasyczni poeci z ich naiwnymi wizjami wiejskiej sielanki i czy liczby i prawa biologii wystarczą do przekonania świata o potrzebie zmiany. Słuchajcie podcastu, czytajcie Monbiota – a kotlet, sojowe latte, a nawet lokalny pomidor nigdy nie będą tym samym, co niegdyś. *** Georges M
#1 Regenesis: wołowina od szczęśliwych krów to nie jest rozwiązanie | Sutowski
W odcinku pierwszym Michał Sutowski opowiada o tym, czym jest „rozrost agrarny”, dlaczego hodowla zwierząt na mięso i nabiał oznacza zagładę rzek, a także czemu od przemysłu ciężkiego i rolnictwa intensywnego gorsze jest tylko… rolnictwo „ekologiczne”. *** Georges Monbiot domaga się rewolucji w dziedzinie, o której myślimy dużo, ale nieczęsto systemowo, a już z pewnością nie politycznie. A przec
#2 Regenesis: mięso – dopalacz katastrofy klimatycznej | Szadkowska, Januszewska
W drugim odcinku Paulina Januszewska rozmawia z prezeską Compassion in World Farming Polska. Małgorzata Szadkowska opowiada o działaniach, które ta organizacja – założona w 1967 r. przez brytyjskiego rolnika, Petera Robertsa, podejmuje w walce o przebudowę obecnego systemu żywności, poprawę dobrostanu zwierząt hodowlanych i odejście od przemysłowej produkcji mięsa. *** Georges Monbiot domaga się
#20 Niedoceniana herstoria, czyli o trudnej walce z przemocą wobec kobiet w Polsce | PRAWO SPUREK
Walka o prawa kobiet w Polsce trwa od lat mimo braku wsparcia ze strony większości polityków i polityczek, rosnącej siły przeciwników równości i wielu rozczarowań. Bo wiele kobiet, wiele osób i organizacji nie składa broni. Z dumą nazywają siebie feministkami i feministami, niestrudzenie działają na rzecz wszystkich kobiet w Polsce. Naszym obowiązkiem jest pamięć o ogromie pracy, która kiedyś zost
#11 Po prostu Wiech, czyli energetyka nie tylko dla początkujących
Gdyby PO przed 2015 rokiem i PiS po 2008 roku uznały tę diagnozę rzeczywistości, żylibyśmy już w innym kraju. „Energetyka po prostu” Jakuba Wiecha to książka dość zachowawcza, ale na tle prawicowej publicystyki rozpiętej dziś między pseudowizjami „geopolityków” i fantazjami „suwerennistów” wydaje się ożywczo przyziemna i trzeźwa. Dla lewaków i centrystów czytających – poręczna jako bryk z energi
#13 Czas zwierząt się kończy. Nadchodzą sentienci
Powiedzieć, że słowa współtworzą rzeczywistość i mają wpływ na sposób, w jaki myślą ludzie, to powtórzyć truizmy. Modyfikacje języka, porzucanie słów, poszerzanie znaczenia pojęć, neologizmy, to część procesu zmiany społecznej. Jest to także jedno z narzędzi różnych ruchów społecznych. Kontekst ruchu prozwierzęcego daje tu wiele materiału do przemyśleń. Kolejny odcinek podcastu „Ważne nieważne"
#11 Wydanie specjalne: wybory mieszkaniowe. Przegląd programów | Mielczarek, Sitnicka
Mieszkanie dotyczy każdej i każdego. Dlaczego więc niektóre partie postanowiły potraktować kwestię mieszkaniową w swych programach marginalnie? Red. Mielczarek i Sitnicka zapraszają na przedwyborczy przegląd postulatów mieszkaniowych. Czy deregulacja prawa budowlanego pomoże obniżyć ceny mieszkań? Czy Donald Tusk raz na zawsze rozstrzygnął spór: prawem, czy towarem? A może prawem do własności? Kt
#19 Prawda o Konwencji Stambulskiej: Obalamy mity i przekłamania | PRAWO SPUREK
Jako prawniczka i obrończyni praw kobiet od lat tłumaczę, dlaczego Konwencja Stambulska jest ważna i czemu jej przeciwnicy nie mają racji, a często nawet cynicznie manipulują, by podburzać przeciwko niej. Z wieloma argumentami trudno jest dyskutować – są zwyczajnie nieracjonalne lub nieprawdziwe. Dopóki jednak wiem, że wciąż wiele osób wierzy w chochoły w rodzaju „ideologii gender”, warto rozmaw
#18 Unia wreszcie po stronie kobiet | PRAWO SPUREK
Sześć lat po podpisaniu Konwencji Stambulskiej w 2017 roku Unia Europejska wreszcie ratyfikowała tę międzynarodową umowę w czerwcu 2023 roku. To ogromny sukces wszystkich zaangażowanych w działania na rzecz ratyfikacji osób: posłów i posłanek do Parlamentu Europejskiego; polityczek i polityków potępiających brak zdecydowanych działań w tym kierunku; organizacji pozarządowych alarmujących o skali p
#10 Mainstreamowe narracje o mieszkaniówce | Januszewska
Czy małe mieszkanie to efekt kryzysu, a może świetny pomysł na jego rozwiązanie? Przykra konieczność, czy fajny, lifestyle’owy wybór w duchu minimalizmu? Czy prawa roszczeniowych lokatorów są nadmiernie chronione względem pokrzywdzonych właścicieli mieszkań? Jak przedstawiają to dziennikarze? I dlaczego w ogóle dopuszczają Krzysztofa Bosaka do dyskusji o polityce mieszkaniowej? Wspólnie z Pauliną
#10 Udało się raz i to był cud, czyli węgiel i nasza cywilizacja
Zastąpienie drewna węglem przyniosło rewolucję, której skutki odczuwamy do dziś - spora część świata żyje w dobrobycie nie znanym w historii, niestety przy okazji przegrzaliśmy planetę Zastąpienie drewna węglem przyniosło rewolucję, której skutki odczuwamy do dziś – spora część świata żyje w dobrobycie nie znanym w historii, niestety przy okazji przegrzaliśmy planetę. O historykach, którzy prześl
#12 Pokazać przeoczone. O artywizmie i zwierzętach | Elwira Sztetner
Odcinek wypełnia rozmowa Dariusza Gzyry z Elwirą Sztetner, artystką wizualną i aktywistką, od kilku lat intensywnie dokumentującą i komentującą nasze relacje z innymi zwierzętami. Kanwę rozmowy stanowią kolejne cykle jej prac, a więc misternie haftowane mózgi różnych istot („Anatomia świadomości”), fotograficzne portrety świń („Ćwiczenia z empatii”), układy dziecięcych zabawek, które przyuczają
#9 Czy studenci mają gdzie mieszkać? Spoiler: akademiki to za mało | Koło Młodych IP
Rozmowa z Kasią Pogorzelską i Adamem Ochwatem z Koła Młodych Inicjatywy Pracowniczej. W Polsce studiuje aktualnie 1,2 mln osób. Tymczasem osiem największych ośrodków akademickich oferuje łącznie jedynie 82 tysiące miejsc w domach studenckich. Kto może zdobyć miejsce w akademiku i ile to kosztuje? Gdy już się uda to jak tam przetrwać? A jakie są alternatywy? Z młodymi aktywistami Inicjatywy Praco
#9 Degrowth w Polsce Edwarda Gierka | dr Weronika Parfianowicz
Podcast Michała Sutowskiego. Legendarne "Granice wzrostu" przestrzegające przed planetarną katastrofą ekologiczną ukazały się w Polsce na początku lat 70., niedługo po amerykańskiej premierze. W tym samym czasie, gdy Klub Rzymski wzywał do powściągnięcia niepohamowanego wzrostu produkcji i konsumpcji, władze PRL obiecywały obywatelom wolne soboty, ale przede wszystkim małego fiata i szynkę na sto
#17 Czy Parlament Europejski stanie po stronie osób mieszkających w sąsiedztwie ferm? | PRAWO SPUREK
Funkcjonowanie ferm wpływa na życie ludzi na wiele sposobów. Jednym z podstawowych problemów jest zanieczyszczenie środowiska naturalnego, co ma bezpośredni wpływ na codzienne życie lokalnych - choć nie tylko - społeczności. Fermy zamieniają w piekło życie tysięcy Europejek i Europejczyków żyjących w ich sąsiedztwie. Z powodu uciążliwości odorowych ludzie nie mogą wyjść na spacer z dzieckiem, otwo
#11 Zajrzeć w paszczę chrześcijan: o raporcie „Katolicy i boże zwierzęta”
Kiedy powiedziałem znajomej, że chcę nagrać odcinek „Ważne nieważne” o opublikowanym w tym roku raporcie „Katolicy i boże zwierzęta”, usłyszałem, że mnie podziwia. Że też mam siłę i cierpliwość się tym zajmować. Owszem, miałem i mam, w końcu w mojej książce „Dziękuję za świńskie oczy” poświęciłem kwestiom religii sześć rozdziałów. Pisałem o niej również wielokrotnie w ramach publicystyki. Robię t
#8 TBS – nierynkowe mieszkalnictwo przełomu mileniów | dr Irena Herbst
Podcast Zuzanny Mielczarek i Kamila Trepki Co to są TBS-y? Kto je stworzył? A kto próbował zlikwidować? Towarzystwa Budownictwa Społecznego stanowiły wyróżniającą się innowację wśród prorynkowych reform „konstytucji mieszkaniowej” połowy lat 90. Program wzorowano na francuskich HLM-ach, niderlandzkich woningcorporaties, czy brytyjskich housing associations. Czy najem w TBS-ie był dobrą alternaty
#16 O gazach cieplarnianych. Dlaczego apetyt na mięso powoduje, że planeta płonie? | PRAWO SPUREK
Rozmawiając na temat funkcjonowania sektora hodowlanego, jego skutków i wpływu na planetę i środowisko, często porusza się problem emisji gazów cieplarnianych. Bo funkcjonowanie przemysłu hodowlanego jest odpowiedzialne za 14,5% globalnych emisji gazów cieplarnianych pochodzenia antropogenicznego. Inicjatorzy i inicjatorki Plan Based Treaty, czyli tzw. traktatu roślinnego, wzorowanego na słynnym
#8 Górnicy za wiatrakami? Warto spróbować | Sutowski, Piotrowski
O tym, czy pracownicy sektora węglowego muszą być wrogami dekarbonizacji gospodarki, czy samorządowcy i społeczności lokalne mają wspólne interesy oraz co zrobić, żeby zielona transformacja nie powtórzyła błędów tej po 1989 roku - rozmawiam z drem Mateuszem Piotrowskim z "Pacjenta Europa". A także opowiadam o tym, czy historia może być nauczycielką ekologów i wszystkich obywateli po lekturze "Hi
#15 Czy Parlament Europejski boi się feminatywów? | PRAWO SPUREK
Język nie tylko opisuje rzeczywistość. Język kształtuje rzeczywistość. Język może być także narzędziem przeciwdziałania dyskryminacji kobiet. Dlatego ważne jest używanie języka, który włącza, języka wrażliwego na płeć. A Unia Europejska i jej organy powinny dawać przykład. Niestety, takiego języka nadal nie używa się w dokumentach funkcjonujących w Parlamencie Europejskim, regulujących jego dzia
#10 Opisywać krzywdę, dopóki starczy sił | Bartek Sabela
„Wędrówka tusz” jest jak punk, ma walić prosto w ryj – mówi o swojej nowej książce Bartek Sabela, reporter, podróżnik i fotograf. Na swoje wierne grono czytelnicze zapracował poprzednimi książkami i reportażami publikowanymi w magazynie „Pismo”. Na pytanie, czy jest ryzyko, że „Wędrówka” to grono uszczupli, odpowiada, że w brutalnej weryfikacji nie ma nic złego. Bartek jest gościem dziesiątego od
#7 Żarnowiec niedokonany, czyli atomowy sen na jawie | Sutowski
Czy Elektrownia Jądrowa Żarnowiec miała w ogóle szanse postać i czemu zabrakło jej dziejowego szczęścia? Dlaczego schyłek PRL zaszkodził jej bardziej niż Czarnobyl i co jest takiego romantycznego w wylewaniu betonu pod reaktor? Jak zbudować wyspę nowoczesności na morzu fuszerki (i czy się w ogóle da)? O tym wszystkim w odcinku specjalnym poświęconym książce „Żarnowiec. Sen o elektrowni jądrowej” P
14# Polityka żywnościowa | PRAWO SPUREK
Czy można uważać, że sprawą prywatną są wydatki publiczne, legalność wydatkowania środków publicznych, gospodarność, rzetelność i celowość? Czy za sprawę prywatną możemy uznawać: zdrowie publiczne, ochronę praw i wolności obywatelskich, ochronę środowiska naturalnego, czy politykę klimatyczną? Czy za sprawę prywatną możemy uznać przestrzeganie praw zwierząt? Polityka żywnościowa, całe rolnictwo
#6 Jak zazielenić cywilizację i (przy okazji) nie dobić planety? | Sutowski
Ratowanie klimatu i ludzkich warunków życia na Ziemi wymaga wielkich zmian - w energetyce, transporcie, przemyśle i nie tylko. Bez nowych źródeł energii i materiałów nie zazielenimy ani naszej gospodarki, ani nie uratujemy cywilizacji przed katastrofą. Kłopot w tym, że krytycznych surowców do wielkiej transformacji potrzeba naprawdę mnóstwo. A ich pozyskanie to niekoniecznie zielony i czysty bizne
#7 Z wizytą u Bercika i Magdy M. | Łukasz Łachecki
Rodowy dworek w Złotopolicach, willa mamy Mamy ginekolog, katowickie mieszkanie nr 6 przy Korfantego 13, „awans” z Przyczółku Grochowskiego do Villi Monaco, milenijne aspiracje z widokiem na plac Trzech Krzyży… Zapraszamy na serialowe tournée po wnętrzach mieszkalnych seriali III RP z Łukaszem Łacheckim. *** Podcast mieszkaniowy Większość życia człowiek spędza w mieszkaniu. W Podcaście Mieszkaniow
#13 Przemoc wobec zwierząt | PRAWO SPUREK
Czy wiecie, co to przemoc zastępcza? Już wyjaśniam. To przemoc polegająca na znęcaniu się nad ofiarą poprzez zadawanie bólu komuś dla niej ważnemu. A zwierzęta tzw. towarzyszące, domowe często służą sprawcom do sprawowania kontroli nad ofiarą. Przemoc wobec zwierząt może także stanowić narzędzie przemocy psychicznej wobec ofiar-ludzi, w tym dzieci, kiedy sprawca krzywdzi ich „przyjaciela”. Osoby
#12 List do Ursuli von der Leyen | PRAWO SPUREK
9 grudnia 2022 roku, w przeddzień zakończenia 16 Dni Przeciw Przemocy wobec Kobiet i Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka, wysłałam mój trzeci list do Przewodniczącej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen, dotyczący przemocy ze względu na płeć i koniecznej ratyfikacji przez Unię Europejską Konwencji Antyprzemocowej. List wysłałam w tysiąc sto piątym dniu pracy obecnej kadencji Komisji Europe
#9 Co się wydaje o zwierzętach? | Adam Pluszka
Rozmowa Dariusza Gzyry, autora podcastu „Ważne nieważne”, z Adamem Pluszką, poetą i prozaikiem, tłumaczem i redaktorem odpowiedzialnym za wydanie w Polsce kilkudziesięciu książek okołozwierzęcych. Jeśli pamiętacie serię wydawniczą „Biosfera” w wydawnictwie W.A.B. lub śledzicie nowości z serii „Eko” Wydawnictwa Marginesy – to właśnie robota gościa dziewiątego odcinka podcastu „Ważne nieważne”. Pap
#5 Куди потрапили? | Іван Косов
Що музика має спільного з архітектурою? Чи Варшаву вдасться сконденсувати в плейліст? Як почати все спочатку: раз, ще раз і ще багато разів раз? Чи можна бути трішки мігрантом, а трішки біженцем - на шість, на десять, на сто десять відсотків? У останньому епізоді Карти Варшавяка розмовляємо з Іваном Косовим - музикантом, композитором та музичним продюсером. Говоримо про те, що слухаємо, що відчу
#4 Що відчували? | Олеся Троян, Віктор Троян
Хто такий біженець? Як (не) робити мігрантський театр? Навіщо писати вірші? Чому ми споживаємо меми? На ці та інші питання шукаємо відповіді разом з Олесею Троян – драматургинею, поеткою, активісткою, перекладачкою, тренеркою жіночої самооборони Вендо, а також Віктором Трояном – активістом, драматургом, перформером, працівником Польського Міграційного Форуму. Обов'язково підпишіться на поетични
#11 Podatek od mięsa | PRAWO SPUREK
Papierosy, mocny alkohol i benzyna od lat objęte są akcyzą. I jest to traktowane jak norma. Nie słychać głosów oburzenia czy wulgarnych komentarzy. Dlaczego by więc nie opodatkować mięsa, które również jest szkodliwe dla zdrowia i środowiska, które zamienia w piekło życie ludzi mieszkających w sąsiedztwie ferm przemysłowych, które powoduje cierpienie i śmierć miliardów zwierząt? Dlaczego nie opoda
#8 Polityka seksualna mięsa | Darek Gzyra
Ósmy odcinek podcastu „Ważne nieważne” Dariusza Gzyry poświęcony jest wydanej w roku 2022 przez Wydawnictwo Oficyna 21 książce Carol J. Adams Polityka seksualna mięsa. Feministyczno-wegetariańska teoria krytyczna. Oprócz jej krótkiego omówienia i przedstawienia wydawcy oraz tłumacza, poznamy wcześniejsze i nieco zapomniane teksty autorki, upominając się o pamięć o herstorii myśli prozwierzęcej. D
#3 Як заробляли? | Марина Сілякова, Павло Луговий
Їсти, спати, кохати, кохатися. Щось забули? Так – працювати. Тяжко-важко, на кілька змін, на кількох роботах, за договором чи й без нього, працювати не за освітою, тільки там, де більше (або взагалі щось) платять. Цього разу говоримо про роботу. Шукаємо відповідних слів та асоціацій. Пригадуємо, де починали та як і чи взагалі "к успєху шлі". У нас в гостях Марина Сілякова – колажистка, мистки
#4 First, we need weapons. And then - investment insurance | Maria Repko
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
#3 Ukraina zielony kurs obrała już przed rosyjską inwazją | Dominika Jędrzejczak
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
#2 Green Deal in Ukraine, if taken seriously, can show, what our future is | Anna Ackermann
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
#1 Amerykanie oferują Ukrainie bezpieczeństwo, Europa rozwój gospodarczy | dr Sebastian Płóciennik
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
