Podcasty Krytyki Politycznej
Podcasty Krytyki Politycznej to seria audycji wydawanych przez lewicowe wydawnictwo i think tank. Poruszają tematy społeczne, polityczne i kulturalne z perspektywy otwartej, zielonej i solidarnej Polski. W ramach kanału znajdziesz m.in. podcasty o książkach oraz o Europie Wschodniej. Materiały dostępne są na platformach takich jak Spreaker i Apple Podcasts.
Odcinki
#4 Mobilizacja w Ukrainie: porażka państwa czy inaczej się nie dało? | Z akcentem
Ukraińska armia obecnie liczy ok. 950 tys. osób (w tym 75 tys. kobiet) i skutecznie odpiera ataki Rosjan. Jednak nie sposób nie czuć zażenowania, oglądając filmy, jak wojsko wciąga do busów starszych i młodszych mężczyzn w akompaniamencie krzyków kobiet i lamentów babuszek. Czy ukraińska mobilizacja jest skuteczna? Czy da się w ogóle przeprowadzić etyczną i sprawiedliwą mobilizację? Co z równością
#4 Kupą w płot – wandalizm czy obywatelska niezgoda? | Jest inba!
Czy oblanie sztuczną kupą sklepu celebrytki to obywatelskie nieposłuszeństwo czy zwykły wandalizm? W najnowszym odcinku „Jest inba” zastanawiamy się, kiedy łamanie prawa może być uzasadnione.Punktem wyjścia są głośne akcje Ruchu Klimatycznego JAZDA!. Rozmawiamy o odpowiedzialności za kryzys klimatyczny, skuteczności radykalnych protestów i o tym, dlaczego jedne akty obywatelskiego nieposłuszeństwa
#3 Für die Ukraine! Czy Kijów z Berlinem zmierzają do partnerstwa strategicznego? | Z akcentem
Relacje polsko-ukraińskie w ostatnim czasie nie są pasmem sukcesów, więc tym lepiej na ich tle wyglądają relacje niemiecko-ukraińskie: wspólna produkcja broni, kolejne kontrakty biznesowe. Czy ukraińska polityka zagraniczna jest proniemiecka? Z czego składa się niemiecki soft power w Kijowie? Co Niemcy sądzą o ukraińskiej polityce pamięci? O tym w 3. odcinku "Z akcentem" Olena Babakova rozmawia z
#5 Rozmowy Majmurka: Startuję dla Krakowa, nie w prawyborach lewicy | Daria Gosek-Popiołek
Czy wybory prezydenta Krakowa posłużą jako prawybory lewicy, próba sił między lewicą rządową a partią Razem? Czy lewica w Polsce ma swoją politykę miejską? Jakie były problemy z rządami Jacka Majchrowskiego i Aleksandra Miszalskiego? Co dalej z krakowską SCT, czy Kraków powinien ograniczać turystykę, co powinno być silnikiem jego gospodarki i jak miasto ma poradzić sobie z długami? O tym wszystkim
#15 Po co chińskim komunistom marksizm? | dr Michał Bogusz
Polityka zagraniczna Komunistycznej Partii Chin to nieoczywista mikstura marksizmu-leninizmu z nacjonalizmem. Diagnoza kapitalistycznego imperializmu to instrukcja działania, zaś historia ZSRR - przestroga przed błędami, które mogą pozbawić elitę jej władzy. Czy Róża Luksemburg przewraca się w grobie, gdy czytają ją chińscy aparatczycy? Dlaczego przeszłość Sowietów jest w Chinach bardziej zmienna
#2 Czy ukraińskie elity są postsowieckie? | Z akcentem
W kontekście ostatnich napięć w polsko-ukraińskich relacjach często mówi się, że ukraińskie elity nie są w stanie zrozumieć polskiej wrażliwości historycznej i delikatnych zabiegów dyplomatycznych, bo są postsowieckie. Czy tak jest w istocie? I co w 2026 roku właściwie znaczy – postsowieckie?Goście: dr Oleksandra Iwaniuk – politolożka i wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego i Tadeusz Iwański –
#14 Polska ochrona zdrowia: dziurawe wiadro czy dziurawy dach? | dr Maria Libura
Czy polscy lekarze to naprawdę krezusi – i którzy niekoniecznie? Po co Polkom tak dużo porodówek, skoro rodzą tak mało dzieci? Co robi profesor medycyny na głuchej prowincji i skąd się tam wziął? Dlaczego dyrektorzy szpitali tak lubią długie kolejki, a pacjenci – chodzić do specjalisty? I przede wszystkim: kto za to zapłaci, żebyśmy zdrowi byli, opowiada dr Maria Libura z Klubu Jagiellońskiego i P
#3 Kryzys męskości – realny problem czy reakcja na emancypację kobiet? | Jest inba!
W najnowszym odcinku „Jest inba” rozkładamy na czynniki pierwsze debatę o kryzysie męskości. Czy współczesny świat rzeczywiście zostawił część mężczyzn z tyłu? A może problemy mężczyzn są wykorzystywane do budowania antyfeministycznej narracji? Rozmawiamy o edukacji chłopców, samotności, alienacji rodzicielskiej, służbie wojskowej i wieku emerytalnym. Sprawdzamy, gdzie konflikt interesów kobiet i
#13 Czy geopolitycy zawrócili nam w głowach? | prof. Anna Wojciuk
Komu kiedyś służyły idee "Heartlandu" i "przestrzeni życiowej", a dzisiaj - "pomostu bałtycko-czarnomorskiego"? Którędy przybyły do Polski idee starych Brytyjczyków, Niemców i Amerykanów? Co jest nie tak z nowym-starym językiem opisu świata wokół? I dlaczego polscy geopolitycy zawsze mają rację, a jak nie mają, to: patrz punkt pierwszy? Czy "geopolityka oddolna" to głos prawicowego ludu w twoim do
#1 Czy Ukrainiec może zostać Polakiem? | Z akcentem
W 2025 roku 19 tysięcy cudzoziemców, w tym ok. 10 tysięcy Ukraińców, zostało obywatelami Polski. Nie jest to duża liczba, lecz MSWiA, śladem za PiS i Konfederacją, zapowiada zaostrzenie ustawy o obywatelstwie. Czy ma sens zwiększać wymagania językowe i wprowadzać deklaracje lojalności wobec państwa? Co musi wiedzieć o Polsce migrant, aby mógł zostać uznany za Polaka? I co mają do tego pączki? Gośc
#2 Megaprojekty - szansa na modernizację Polski czy betonowa megalomania? | Jest inba!
W kolejnym odcinku „Jest inba” rozkładamy na czynniki pierwsze spór o megaprojekty. Po co Polsce gigantyczne inwestycje infrastrukturalne? Kto skorzysta na budowie CPK, elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalni czy portu kontenerowego w Świnoujściu? Czy wielkie projekty napędzają rozwój, czy raczej utrwalają model gospodarki oparty na nieograniczonym wzroście i zużyciu zasobów? 🎙️ Dyskutują: Marta
#12 Rozmowy Sutowskiego: Czy czeka nas demograficzna apokalipsa? | dr Janina Petelczyc
Kto jest dziś stary, a kto był kiedyś? Dlaczego system emerytalny za kajzera generował nadwyżki, a dzisiaj w Polsce – deficyt? Kto pracuje za krótko, a kto żyje niewystarczająco długo? Dlaczego ludzie starsi to nie „obciążenie” dla społeczeństwa, lecz jego integralna część? Czy powinniśmy się bać, że będzie nas mniej, Polaków – a może czego innego? O tym wszystkim, oraz dlaczego składka na NFZ jes
#1 Strefy czystego transportu – zielony postęp czy klasowa opresja? | Jest inba!
Czy strefy czystego transportu to sposób na czystsze i zdrowsze miasta, czy raczej polityka, która karze biednych? W pierwszym odcinku „Jest inba” rozkładamy na czynniki pierwsze spór o SCT. Skąd biorą się emocje wokół tych regulacji? Kto na nich zyskuje, a kto traci? Czy da się pogodzić ochronę zdrowia publicznego ze sprawiedliwością społeczną?Rozmawiają: Jakub Majmurek i Artur TroostProwadzenie:
#11 Rozmowy Sutowskiego: Skąd brać nadzieję, gdy świat wali nam się na głowę? | Agnieszka Lichnerowicz
Czy kagiebiści są szarmanccy? Kogo Polacy uczą demokracji i z jakim skutkiem? Jak się przeżywa końce, a potem nowe początki historii? Czy dzisiejsze dzieje Ukrainy to przyszłe dzieje Polski? Skąd bierze się zło, kto jest mu winien i co to jest nadzieja? Skąd ma to wszystko wiedzieć reporter i korespondent wojenny – i kto za tę wiedzę zapłaci? W kolejnej rozmowie Sutowskiego z bardzo ciekawym człow
#10 Rozmowy Sutowskiego: Iran po rewolucji i przed, czyli: komu to przeszkadzało? | dr Ludwika Włodek
Czy w Iranie za czasów szacha było nowocześnie i postępowo? Które ze swych dzieci pożarła rewolucja 1979 roku? Jakie są szanse, by reżim szyickich teologów zreformować? Za co i kiedy ludzie wychodzą w Iranie na ulice? I czy zachodnie bomby i rakiety przyspieszają, czy raczej odwlekają kres dyktatury? W kolejnym odcinku Rozmów Sutowskiego o kraju, w którym wojna wstrząsa całym światem, opowiada bar
#4 Rozmowy Majmurka: Czeka nas polaryzacja wokół przyszłości Polski w Europie. | Paweł Kowal
Z Pawłem Kowalem rozmawiamy o tym czy konsensus w polskiej polityce zagranicznej jest już martwy, czy wraz z Trumpem wkroczyliśmy w post-atlantycką erę i czy polska klasa polityczna zaczyna dostrzegać konieczność „suwerennej autonomii” Europy. Rozmawiamy też o tym, jakie ryzyka niesie dla Polski wojna z Iranem i jak po roku prezydentury Trumpa z polskiej perspektywy wygląda sytuacja w Ukrainie.ROZ
#9 Rozmowy Sutowskiego: Z getta do prokuratury wojskowej: czy stalinistką można zostać z wdzięczności? | dr Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewic
Stygmat to niesamowita, monumentalna biografia dwójki partnerów życiowych: Heleny Wolińskiej i Włodzimierza Brusa. Działaczki komunistycznego podziemia, która stała się uosobieniem zbrodni stalinizmu, oraz marksistowskiego ekonomisty, który z oficera politycznego i propagandysty stawał się przenikliwym krytykiem gospodarki centralnie planowanej oraz inspiratorem rynkowych reform w Chinach. W kolej
#8 Rozmowy Sutowskiego: Prawie jak na Zachodzie, czyli Polska porucznika Borewicza | Rafał Dajbor
Propagandę czego właściwie glosili tworcy milicyjnego serialu wszech czasów? Dlaczego porucznik Zubek jest poczciwy, a porucznik Jaszczuk wyłącznie żalosny? Ile dziewczyn na odcinek może spotkać oficer MO i czy telewizja Gierka promowala feminizm? Pół wieku po emisji pierwszego odcinka rozmawiamy z Rafalem Dajborem, autorem najnowszej ksiażki o 07 zgłoś się.Książka w przedsprzedaży jest dostępna n
#3 Rozmowy Majmurka: Gdybyśmy wyszli z rządu, ten kraj byłby w dupie | Włodzimierz Czarzasty
Jako przewodniczący Nowej Lewicy i marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty jest dziś jednym z najważniejszych liderów lewicy w Polsce, politykiem szczególnie odpowiedzialnym za to, jak będzie wyglądała druga połowa obecnej kadencji tej formacji i jej perspektywy przed wyborami parlamentarnymi. Z przewodniczącym Czarzastym rozmawiamy o tym, dlaczego lewica od 2019 roku traci wyborców, co udało się je
#7 Rozmowy Sutowskiego: Czy Europa się wprosi na koncert mocarstw? | dr Agnieszka Bryc
Czy prezydent Trump bywa stały w uczuciach i czy po ostatnich wyborach w USA zostaliśmy już z Rosją sam na sam? Jak się ma ideologia do amerykańskich interesów – geopolitycznych i tych jak najbardziej rodzinnych? Czy jesteśmy skazani na globalny koncert kilku mocarstw, pod jakimi warunkami Europie uda się na niego wprosić, a może warto jeszcze zawalczyć o świat zbudowany na instytucjach, prawie mi
#6 Rozmowy Sutowskiego: Wyjdą czy nie wyjdą - o strategii USA w Europie | Justyna Gotkowska
Czy nowa Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA to przełom w historii Europy i świata? Dlaczego tak mało mamy amerykanistów w Polsce? Kto w otoczeniu Trumpa popycha politykę amerykańską w którym kierunku? Czy Berlin wróci na kurs resetu z Moskwą pod wpływem… Waszyngtonu? I oczywiście: co z tego wszystkiego wynika dla naszego kraju.Odpowiada Justyna Gotkowska, wicedyrektorka Ośrodka Studiów Wschod
#2 Rozmowy Majmurka: Jak wyrzucano mnie z Razem | Paulina Matysiak
Od momentu, gdy wspólnie z Marcinem Horałą z PiS Paulina Matysiak założyła stowarzyszenie „Tak dla Rozwoju”, posłanka z Kutna budzi skrajne emocje. Dla jednych jej działalność jest przykładem wychodzenia lewicy z bańki i walki o nowych wyborców, dla innych – skrajną polityczną naiwnością lub drogą na listy PiS.Z Matysiak rozmawiamy o powodach jej usunięcia z Razem i kulisach działań partii. Pytamy
#5 Rozmowy Sutowskiego: Chińczycy albo Bóg techy – czy wybór należy do nas? | Sylwia Czubkowska
Czy to prawda, że Chińczycy planują politykę na sto lat do przodu i wiedzą o nas wszystko? A może jednak Europa Środkowa myli im się ze środkową, ale Afryką? Czy plany ich ekspansji w naszym regionie umarły śmiercią naturalną, zablokowali je Amerykanie, a może trwają nadal, tylko w nowej postaci? Czy Google i Xiaomi to takie same zbrojne ramiona imperiów i czy jesteśmy w Polsce skazani na wybór mi
#4 Rozmowy Sutowskiego: Niemuzyczna historia Konkursów Chopinowskich| dr Kornelia Sobczak
Przez niemal stulecie Fryderyk Chopin zdążył zaświadczyć o kulturalnej potędze sanacyjnej RP i o słuszności walki klasowej ludu wiejskiego. Za Bieruta pielęgnował przyjaźń polsko- radziecką, za Gierka umacniał wiarę, że „Polak potrafi”. Genialni wykonawcy szerzyli dziejowy optymizm lub podżegali do buntu - a muzyczni krytycy w ramach „azjatyckiej paniki” snuli wizję przenosin Konkursu z Warszawy d
#3 Rozmowy Sutowskiego: Co ma komuna do narodowej prawicy? | prof. Paweł Machcewicz
Jak iść po władzę w czasach, gdy nie ma demokratycznych wyborów? Czy jest spadkobiercą ONR-u partia – a może to nacjonaliści są dziećmi MSW i PZPR? W jaki sposób społeczna frustracja, zablokowany awans, poczucie marazmu i marne widoki na lepszy los tworzą grunt pod faszyzm? Jak wokół historii – trochę prawdziwej, trochę zakłamanej, ale żywo obecnej w pamięci ludzi – skutecznie budować polityczną o
#1 Rozmowy Majmurka: Walczymy, by bez Razem nie dało się stworzyć rządu | Adrian Zandberg
Minęło 10 lat, odkąd dzięki debacie przed wyborami parlamentarnymi w 2015 roku cała Polska poznała Adrianem Zandberga. Rozmawiamy z liderem Razem o tym, jak w tym czasie zmieniła się polska polityka. Czy Razem osiągnęło swoje cele? A może kręci się w kółko? Czy wyszło poza studencko-wielkomiejską bańkę? Jaki ma pomysł na pozyskanie nowych wyborców? Czy poszło w „alt-left”, antyliberalną lewicowość
#2 Rozmowy Sutowskiego: Czy PKP może wygrać dla kogoś wybory? | Karol Trammer
Kto robił sobie jaja ze stacji kolejowej Włoszczowa Północ, a kto się potem śmiał ostatni? Czy CPK to „pomysł na dzisiejsze czasy kompletnie porąbany”, a może odważny projekt służący ludziom, ważny dla bezpieczeństwa Polski? Kto lepiej przywraca pociągu miastu i wsi – samorządowcy czy ministrowie, koledzy Tuska czy Morawieckiego? Czy rozkład jazdy ma poglądy polityczne, czy warto budować dworce (b
#1 Rozmowy Sutowskiego: Czy Polakom zabraknie prądu? | Jakub Wiech
Czy w Polsce zabraknie prądu, kiedy może to nastąpić i czyja to wina? Kto i za czyje pieniądze budować nam będzie kolejne bloki jądrowe? Czy wiatraki na polskim Bałtyku mają przyszłość i czy prezydent Nawrocki faktycznie pragnie zatrzymać wiatr na polskim lądzie? A może tylko chce pomóc PiS-owi lub Konfederacji wygrać wybory? Usłyszycie też, co w tej sprawie robić, a czego w żadnym razie nie warto
Słuchowisko z Polską w tle
Dzień z życia ukraińskiej aktorki.Warszawa uszami migrantki.Scenariusz, montaż, reżyseria:Oksana CherkashynaMarcin LenarczykWojtek Zrałek-KossakowskiOrganizator/ka: Krytyka Polityczna*Słuchowisko zdobyło wyróżnienie w organizowanym przez Fundację Fonorama KONKURSIE NA NAJLEPSZE SŁUCHOWISKO 2024 ROKU**Słuchowisko powstało jako część projektu „Warszawo, moja Warszawa” prowadzonego przez Jasną 10: Sp
#4 Energia: niechby i tanio, byle sprawiedliwie | Michał Sutowski, dr Agata Stasik
To nie przypadek, że w Anglii grodzeniu dóbr ziemskich i lasów towarzyszyła rozbudowa kopalń węgla. Energia, żywność i praca od zawsze były ze sobą splecione: tanie paliwo pozwalało wdrażać do pracy maszyny i ścigać się na technologiczną produktywność; tania żywność z kolei pozwalała obniżać płacę. O tym, czy tania – i na czyj koszt – energia jest warunkiem rozwoju, czy węgiel przyniósł robotnikom
#3 Tania opieka: czy za miłość należy się wypłata? | Michał Sutowski, dr Elżbieta Korolczuk
Czy Polska Ludowa wyzwoliła Polki z okowów patriarchatu? Jakie wynagrodzenie należy się za pracę w domu? Jak - i od kiedy - kapitalizm kręci się dzięki bezpłatnej i niewidocznej pracy zwanej „obowiązkami domowymi”? I wreszcie co zrobić, by praca opiekuńcza przestała być „tania” - kosztem drugiego etatu babć, matek i córek, opowiada socjolożka, prof. Elżbieta Korolczuk z Uniwersytetu Södertörn w Sz
#2 Tania praca, czyli gdzie jest Polska | Michał Sutowski, dr Maciej Grodzicki
Czy kapitalizm z niewolnictwem daje się pogodzić? Po której stronie była Polska, gdy Portugalczycy wycinali drzewa na Maderze, a Krzysztof Kolumb podbijał rdzenne ludy Ameryk? Czy praca i natura w PRL były tak samo tanie jak po drugiej stronie żelaznej kurtyny? W kolejnym odcinku Kilku tanich rzeczy dr Maciej Grodzicki, ekonomista z UJ i Polskiej Sieci Ekonomii, opowiada o „taniej pracy”: tej nad
#1 Tania natura, czyli introdukcja | Michał Sutowski, prof. Ewa Bińczyk
Dlaczego to dzięki Kartezjuszowi możemy jeść nuggetsy z kurczaka? Czy kapitalizm zaczął się od maszyny parowej – a może od apetytu na słodycze? Kto płaci za wszystkie tanie rzeczy, które system nam oferuje? Jak ludzie zaczęli pochłaniać całą planetę – i którzy ludzie konkretnie? W pierwszym odcinku podcastu o świeżo wydanej książce Raja Patela i Jasona Moore’a „Historia świata w 7 tanich rzeczach”
#16 Zwierzęta i wojna w Ukrainie
W dwa lata od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę Dariusz Gzyra wraca do tematu pozaludzkiego wymiaru wojny. Niemal od początku w doniesieniach o niej, jak i spowodowanym nią masowym uchodźstwie, były obecne zwierzęta. Stopniowo jednak ich wizerunki i historie znikały z mediów. Dziś pojawiają się rzadko. W szesnastym – i ostatnim dla Krytyki Politycznej – odcinku podcastu „Ważne n
#15 Rysowanie wykluczeń. O komiksie wrażliwym społecznie | Edyta Bystroń
Tym razem rozmówczynią Dariusza Gzyry jest Edyta Bystroń, ilustratorka, rysowniczka, autorka komiksów, organizatorka warsztatów. W swojej twórczości porusza zagadnienia z dziedziny szeroko pojętej problematyki społecznej, kwestie związane z niesprawiedliwością systemu władzy czy eksploatacją zwierząt. Aktywnie uczestniczy oraz współtworzy wydarzenia promujące sztukę komiksową w Polsce. Dowiemy
#14 Z kogo wolno robić sztukę?
Kolejny odcinek podcastu Dariusza Gzyry „Ważne nieważne” to zbiór (niedomkniętych) myśli na temat dopuszczalności wykorzystywania zwłok lub fragmentów zwierząt, w tym ludzi, w ramach sztuki, szczególnie sztuki krytycznej. Czy sztuce wolno w tym względzie więcej niż to ma miejsce w sferach poza nią? A może mniej? Jakie są przykłady wykorzystywania ciał zwierząt w sztuce? Jak artystki motywują sięg
#21 Sektor hodowlany powoduje antybiotykooporność groźną dla życia i zdrowia ludzi | PRAWO SPUREK
Antybiotykooporność może pojawiać się naturalnie, jednak niewłaściwe i nadmierne stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w ochronie zdrowia i w weterynarii powoduje wzrost skali tego problemu. Tak, antybiotyki stosowane są w hodowlach zwierząt, szczególnie w tych przemysłowych. Środki te stosowane są nie tylko w przypadkach chorób zwierząt, lecz także w celach profilaktycznych i jako stymula
#12 Czy obwarzanek można uzbroić w narrację? | Matyja, Budziszewska
Jak przekonywać do politycznych rozwiązań kryzysu, którego obywatele się boją lub wprost nie przyjmują do wiadomości? Czy widmo katastrofy mobilizuje do działania, a może zamyka nas w gorsecie bezpiecznych, choć błędnych odruchów i przekonań? Kto może opowiedzieć wizję "obwarzanka uzbrojonego" i czy można ją ludziom sprzedać niczym robota kuchennego, polityka lub proszek do prania? O niełatwych w
#3 Regenesis: sielanki precz, niech żyją liczby | Sutowski
Trzeci odcinek to próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego za miliardami dotacji do szkodliwej produkcji żywności stoją klasyczni poeci z ich naiwnymi wizjami wiejskiej sielanki i czy liczby i prawa biologii wystarczą do przekonania świata o potrzebie zmiany. Słuchajcie podcastu, czytajcie Monbiota – a kotlet, sojowe latte, a nawet lokalny pomidor nigdy nie będą tym samym, co niegdyś. *** Georges M
#1 Regenesis: wołowina od szczęśliwych krów to nie jest rozwiązanie | Sutowski
W odcinku pierwszym Michał Sutowski opowiada o tym, czym jest „rozrost agrarny”, dlaczego hodowla zwierząt na mięso i nabiał oznacza zagładę rzek, a także czemu od przemysłu ciężkiego i rolnictwa intensywnego gorsze jest tylko… rolnictwo „ekologiczne”. *** Georges Monbiot domaga się rewolucji w dziedzinie, o której myślimy dużo, ale nieczęsto systemowo, a już z pewnością nie politycznie. A przec
#2 Regenesis: mięso – dopalacz katastrofy klimatycznej | Szadkowska, Januszewska
W drugim odcinku Paulina Januszewska rozmawia z prezeską Compassion in World Farming Polska. Małgorzata Szadkowska opowiada o działaniach, które ta organizacja – założona w 1967 r. przez brytyjskiego rolnika, Petera Robertsa, podejmuje w walce o przebudowę obecnego systemu żywności, poprawę dobrostanu zwierząt hodowlanych i odejście od przemysłowej produkcji mięsa. *** Georges Monbiot domaga się
#20 Niedoceniana herstoria, czyli o trudnej walce z przemocą wobec kobiet w Polsce | PRAWO SPUREK
Walka o prawa kobiet w Polsce trwa od lat mimo braku wsparcia ze strony większości polityków i polityczek, rosnącej siły przeciwników równości i wielu rozczarowań. Bo wiele kobiet, wiele osób i organizacji nie składa broni. Z dumą nazywają siebie feministkami i feministami, niestrudzenie działają na rzecz wszystkich kobiet w Polsce. Naszym obowiązkiem jest pamięć o ogromie pracy, która kiedyś zost
#11 Po prostu Wiech, czyli energetyka nie tylko dla początkujących
Gdyby PO przed 2015 rokiem i PiS po 2008 roku uznały tę diagnozę rzeczywistości, żylibyśmy już w innym kraju. „Energetyka po prostu” Jakuba Wiecha to książka dość zachowawcza, ale na tle prawicowej publicystyki rozpiętej dziś między pseudowizjami „geopolityków” i fantazjami „suwerennistów” wydaje się ożywczo przyziemna i trzeźwa. Dla lewaków i centrystów czytających – poręczna jako bryk z energi
#13 Czas zwierząt się kończy. Nadchodzą sentienci
Powiedzieć, że słowa współtworzą rzeczywistość i mają wpływ na sposób, w jaki myślą ludzie, to powtórzyć truizmy. Modyfikacje języka, porzucanie słów, poszerzanie znaczenia pojęć, neologizmy, to część procesu zmiany społecznej. Jest to także jedno z narzędzi różnych ruchów społecznych. Kontekst ruchu prozwierzęcego daje tu wiele materiału do przemyśleń. Kolejny odcinek podcastu „Ważne nieważne"
#11 Wydanie specjalne: wybory mieszkaniowe. Przegląd programów | Mielczarek, Sitnicka
Mieszkanie dotyczy każdej i każdego. Dlaczego więc niektóre partie postanowiły potraktować kwestię mieszkaniową w swych programach marginalnie? Red. Mielczarek i Sitnicka zapraszają na przedwyborczy przegląd postulatów mieszkaniowych. Czy deregulacja prawa budowlanego pomoże obniżyć ceny mieszkań? Czy Donald Tusk raz na zawsze rozstrzygnął spór: prawem, czy towarem? A może prawem do własności? Kt
#19 Prawda o Konwencji Stambulskiej: Obalamy mity i przekłamania | PRAWO SPUREK
Jako prawniczka i obrończyni praw kobiet od lat tłumaczę, dlaczego Konwencja Stambulska jest ważna i czemu jej przeciwnicy nie mają racji, a często nawet cynicznie manipulują, by podburzać przeciwko niej. Z wieloma argumentami trudno jest dyskutować – są zwyczajnie nieracjonalne lub nieprawdziwe. Dopóki jednak wiem, że wciąż wiele osób wierzy w chochoły w rodzaju „ideologii gender”, warto rozmaw
#18 Unia wreszcie po stronie kobiet | PRAWO SPUREK
Sześć lat po podpisaniu Konwencji Stambulskiej w 2017 roku Unia Europejska wreszcie ratyfikowała tę międzynarodową umowę w czerwcu 2023 roku. To ogromny sukces wszystkich zaangażowanych w działania na rzecz ratyfikacji osób: posłów i posłanek do Parlamentu Europejskiego; polityczek i polityków potępiających brak zdecydowanych działań w tym kierunku; organizacji pozarządowych alarmujących o skali p
#10 Mainstreamowe narracje o mieszkaniówce | Januszewska
Czy małe mieszkanie to efekt kryzysu, a może świetny pomysł na jego rozwiązanie? Przykra konieczność, czy fajny, lifestyle’owy wybór w duchu minimalizmu? Czy prawa roszczeniowych lokatorów są nadmiernie chronione względem pokrzywdzonych właścicieli mieszkań? Jak przedstawiają to dziennikarze? I dlaczego w ogóle dopuszczają Krzysztofa Bosaka do dyskusji o polityce mieszkaniowej? Wspólnie z Pauliną
#10 Udało się raz i to był cud, czyli węgiel i nasza cywilizacja
Zastąpienie drewna węglem przyniosło rewolucję, której skutki odczuwamy do dziś - spora część świata żyje w dobrobycie nie znanym w historii, niestety przy okazji przegrzaliśmy planetę Zastąpienie drewna węglem przyniosło rewolucję, której skutki odczuwamy do dziś – spora część świata żyje w dobrobycie nie znanym w historii, niestety przy okazji przegrzaliśmy planetę. O historykach, którzy prześl
#12 Pokazać przeoczone. O artywizmie i zwierzętach | Elwira Sztetner
Odcinek wypełnia rozmowa Dariusza Gzyry z Elwirą Sztetner, artystką wizualną i aktywistką, od kilku lat intensywnie dokumentującą i komentującą nasze relacje z innymi zwierzętami. Kanwę rozmowy stanowią kolejne cykle jej prac, a więc misternie haftowane mózgi różnych istot („Anatomia świadomości”), fotograficzne portrety świń („Ćwiczenia z empatii”), układy dziecięcych zabawek, które przyuczają
#9 Czy studenci mają gdzie mieszkać? Spoiler: akademiki to za mało | Koło Młodych IP
Rozmowa z Kasią Pogorzelską i Adamem Ochwatem z Koła Młodych Inicjatywy Pracowniczej. W Polsce studiuje aktualnie 1,2 mln osób. Tymczasem osiem największych ośrodków akademickich oferuje łącznie jedynie 82 tysiące miejsc w domach studenckich. Kto może zdobyć miejsce w akademiku i ile to kosztuje? Gdy już się uda to jak tam przetrwać? A jakie są alternatywy? Z młodymi aktywistami Inicjatywy Praco
#9 Degrowth w Polsce Edwarda Gierka | dr Weronika Parfianowicz
Podcast Michała Sutowskiego. Legendarne "Granice wzrostu" przestrzegające przed planetarną katastrofą ekologiczną ukazały się w Polsce na początku lat 70., niedługo po amerykańskiej premierze. W tym samym czasie, gdy Klub Rzymski wzywał do powściągnięcia niepohamowanego wzrostu produkcji i konsumpcji, władze PRL obiecywały obywatelom wolne soboty, ale przede wszystkim małego fiata i szynkę na sto
#17 Czy Parlament Europejski stanie po stronie osób mieszkających w sąsiedztwie ferm? | PRAWO SPUREK
Funkcjonowanie ferm wpływa na życie ludzi na wiele sposobów. Jednym z podstawowych problemów jest zanieczyszczenie środowiska naturalnego, co ma bezpośredni wpływ na codzienne życie lokalnych - choć nie tylko - społeczności. Fermy zamieniają w piekło życie tysięcy Europejek i Europejczyków żyjących w ich sąsiedztwie. Z powodu uciążliwości odorowych ludzie nie mogą wyjść na spacer z dzieckiem, otwo
#11 Zajrzeć w paszczę chrześcijan: o raporcie „Katolicy i boże zwierzęta”
Kiedy powiedziałem znajomej, że chcę nagrać odcinek „Ważne nieważne” o opublikowanym w tym roku raporcie „Katolicy i boże zwierzęta”, usłyszałem, że mnie podziwia. Że też mam siłę i cierpliwość się tym zajmować. Owszem, miałem i mam, w końcu w mojej książce „Dziękuję za świńskie oczy” poświęciłem kwestiom religii sześć rozdziałów. Pisałem o niej również wielokrotnie w ramach publicystyki. Robię t
#8 TBS – nierynkowe mieszkalnictwo przełomu mileniów | dr Irena Herbst
Podcast Zuzanny Mielczarek i Kamila Trepki Co to są TBS-y? Kto je stworzył? A kto próbował zlikwidować? Towarzystwa Budownictwa Społecznego stanowiły wyróżniającą się innowację wśród prorynkowych reform „konstytucji mieszkaniowej” połowy lat 90. Program wzorowano na francuskich HLM-ach, niderlandzkich woningcorporaties, czy brytyjskich housing associations. Czy najem w TBS-ie był dobrą alternaty
#16 O gazach cieplarnianych. Dlaczego apetyt na mięso powoduje, że planeta płonie? | PRAWO SPUREK
Rozmawiając na temat funkcjonowania sektora hodowlanego, jego skutków i wpływu na planetę i środowisko, często porusza się problem emisji gazów cieplarnianych. Bo funkcjonowanie przemysłu hodowlanego jest odpowiedzialne za 14,5% globalnych emisji gazów cieplarnianych pochodzenia antropogenicznego. Inicjatorzy i inicjatorki Plan Based Treaty, czyli tzw. traktatu roślinnego, wzorowanego na słynnym
#8 Górnicy za wiatrakami? Warto spróbować | Sutowski, Piotrowski
O tym, czy pracownicy sektora węglowego muszą być wrogami dekarbonizacji gospodarki, czy samorządowcy i społeczności lokalne mają wspólne interesy oraz co zrobić, żeby zielona transformacja nie powtórzyła błędów tej po 1989 roku - rozmawiam z drem Mateuszem Piotrowskim z "Pacjenta Europa". A także opowiadam o tym, czy historia może być nauczycielką ekologów i wszystkich obywateli po lekturze "Hi
#15 Czy Parlament Europejski boi się feminatywów? | PRAWO SPUREK
Język nie tylko opisuje rzeczywistość. Język kształtuje rzeczywistość. Język może być także narzędziem przeciwdziałania dyskryminacji kobiet. Dlatego ważne jest używanie języka, który włącza, języka wrażliwego na płeć. A Unia Europejska i jej organy powinny dawać przykład. Niestety, takiego języka nadal nie używa się w dokumentach funkcjonujących w Parlamencie Europejskim, regulujących jego dzia
#10 Opisywać krzywdę, dopóki starczy sił | Bartek Sabela
„Wędrówka tusz” jest jak punk, ma walić prosto w ryj – mówi o swojej nowej książce Bartek Sabela, reporter, podróżnik i fotograf. Na swoje wierne grono czytelnicze zapracował poprzednimi książkami i reportażami publikowanymi w magazynie „Pismo”. Na pytanie, czy jest ryzyko, że „Wędrówka” to grono uszczupli, odpowiada, że w brutalnej weryfikacji nie ma nic złego. Bartek jest gościem dziesiątego od
#7 Żarnowiec niedokonany, czyli atomowy sen na jawie | Sutowski
Czy Elektrownia Jądrowa Żarnowiec miała w ogóle szanse postać i czemu zabrakło jej dziejowego szczęścia? Dlaczego schyłek PRL zaszkodził jej bardziej niż Czarnobyl i co jest takiego romantycznego w wylewaniu betonu pod reaktor? Jak zbudować wyspę nowoczesności na morzu fuszerki (i czy się w ogóle da)? O tym wszystkim w odcinku specjalnym poświęconym książce „Żarnowiec. Sen o elektrowni jądrowej” P
14# Polityka żywnościowa | PRAWO SPUREK
Czy można uważać, że sprawą prywatną są wydatki publiczne, legalność wydatkowania środków publicznych, gospodarność, rzetelność i celowość? Czy za sprawę prywatną możemy uznawać: zdrowie publiczne, ochronę praw i wolności obywatelskich, ochronę środowiska naturalnego, czy politykę klimatyczną? Czy za sprawę prywatną możemy uznać przestrzeganie praw zwierząt? Polityka żywnościowa, całe rolnictwo
#6 Jak zazielenić cywilizację i (przy okazji) nie dobić planety? | Sutowski
Ratowanie klimatu i ludzkich warunków życia na Ziemi wymaga wielkich zmian - w energetyce, transporcie, przemyśle i nie tylko. Bez nowych źródeł energii i materiałów nie zazielenimy ani naszej gospodarki, ani nie uratujemy cywilizacji przed katastrofą. Kłopot w tym, że krytycznych surowców do wielkiej transformacji potrzeba naprawdę mnóstwo. A ich pozyskanie to niekoniecznie zielony i czysty bizne
#7 Z wizytą u Bercika i Magdy M. | Łukasz Łachecki
Rodowy dworek w Złotopolicach, willa mamy Mamy ginekolog, katowickie mieszkanie nr 6 przy Korfantego 13, „awans” z Przyczółku Grochowskiego do Villi Monaco, milenijne aspiracje z widokiem na plac Trzech Krzyży… Zapraszamy na serialowe tournée po wnętrzach mieszkalnych seriali III RP z Łukaszem Łacheckim. *** Podcast mieszkaniowy Większość życia człowiek spędza w mieszkaniu. W Podcaście Mieszkaniow
#13 Przemoc wobec zwierząt | PRAWO SPUREK
Czy wiecie, co to przemoc zastępcza? Już wyjaśniam. To przemoc polegająca na znęcaniu się nad ofiarą poprzez zadawanie bólu komuś dla niej ważnemu. A zwierzęta tzw. towarzyszące, domowe często służą sprawcom do sprawowania kontroli nad ofiarą. Przemoc wobec zwierząt może także stanowić narzędzie przemocy psychicznej wobec ofiar-ludzi, w tym dzieci, kiedy sprawca krzywdzi ich „przyjaciela”. Osoby
#12 List do Ursuli von der Leyen | PRAWO SPUREK
9 grudnia 2022 roku, w przeddzień zakończenia 16 Dni Przeciw Przemocy wobec Kobiet i Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka, wysłałam mój trzeci list do Przewodniczącej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen, dotyczący przemocy ze względu na płeć i koniecznej ratyfikacji przez Unię Europejską Konwencji Antyprzemocowej. List wysłałam w tysiąc sto piątym dniu pracy obecnej kadencji Komisji Europe
#9 Co się wydaje o zwierzętach? | Adam Pluszka
Rozmowa Dariusza Gzyry, autora podcastu „Ważne nieważne”, z Adamem Pluszką, poetą i prozaikiem, tłumaczem i redaktorem odpowiedzialnym za wydanie w Polsce kilkudziesięciu książek okołozwierzęcych. Jeśli pamiętacie serię wydawniczą „Biosfera” w wydawnictwie W.A.B. lub śledzicie nowości z serii „Eko” Wydawnictwa Marginesy – to właśnie robota gościa dziewiątego odcinka podcastu „Ważne nieważne”. Pap
#5 Куди потрапили? | Іван Косов
Що музика має спільного з архітектурою? Чи Варшаву вдасться сконденсувати в плейліст? Як почати все спочатку: раз, ще раз і ще багато разів раз? Чи можна бути трішки мігрантом, а трішки біженцем - на шість, на десять, на сто десять відсотків? У останньому епізоді Карти Варшавяка розмовляємо з Іваном Косовим - музикантом, композитором та музичним продюсером. Говоримо про те, що слухаємо, що відчу
#4 Що відчували? | Олеся Троян, Віктор Троян
Хто такий біженець? Як (не) робити мігрантський театр? Навіщо писати вірші? Чому ми споживаємо меми? На ці та інші питання шукаємо відповіді разом з Олесею Троян – драматургинею, поеткою, активісткою, перекладачкою, тренеркою жіночої самооборони Вендо, а також Віктором Трояном – активістом, драматургом, перформером, працівником Польського Міграційного Форуму. Обов'язково підпишіться на поетични
#11 Podatek od mięsa | PRAWO SPUREK
Papierosy, mocny alkohol i benzyna od lat objęte są akcyzą. I jest to traktowane jak norma. Nie słychać głosów oburzenia czy wulgarnych komentarzy. Dlaczego by więc nie opodatkować mięsa, które również jest szkodliwe dla zdrowia i środowiska, które zamienia w piekło życie ludzi mieszkających w sąsiedztwie ferm przemysłowych, które powoduje cierpienie i śmierć miliardów zwierząt? Dlaczego nie opoda
#8 Polityka seksualna mięsa | Darek Gzyra
Ósmy odcinek podcastu „Ważne nieważne” Dariusza Gzyry poświęcony jest wydanej w roku 2022 przez Wydawnictwo Oficyna 21 książce Carol J. Adams Polityka seksualna mięsa. Feministyczno-wegetariańska teoria krytyczna. Oprócz jej krótkiego omówienia i przedstawienia wydawcy oraz tłumacza, poznamy wcześniejsze i nieco zapomniane teksty autorki, upominając się o pamięć o herstorii myśli prozwierzęcej. D
#3 Як заробляли? | Марина Сілякова, Павло Луговий
Їсти, спати, кохати, кохатися. Щось забули? Так – працювати. Тяжко-важко, на кілька змін, на кількох роботах, за договором чи й без нього, працювати не за освітою, тільки там, де більше (або взагалі щось) платять. Цього разу говоримо про роботу. Шукаємо відповідних слів та асоціацій. Пригадуємо, де починали та як і чи взагалі "к успєху шлі". У нас в гостях Марина Сілякова – колажистка, мистки
#4 First, we need weapons. And then - investment insurance | Maria Repko
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
#3 Ukraina zielony kurs obrała już przed rosyjską inwazją | Dominika Jędrzejczak
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
#2 Green Deal in Ukraine, if taken seriously, can show, what our future is | Anna Ackermann
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
#1 Amerykanie oferują Ukrainie bezpieczeństwo, Europa rozwój gospodarczy | dr Sebastian Płóciennik
"W zielonej Ukrainie..." Bariery i szanse powojennej odbudowy Niszcząca agresja Rosji na Ukrainę wciąż trwa, ale Ukraińcy - podobnie jak Europejczycy w trakcie II wojny światowej - od jej początku myślą o odbudowie swego kraju. Los całej Europy, nie tylko Ukrainy i jej sąsiadów zależy od tego, czy uda się to, co zniszczone odbudować lepiej: nowocześniej, bardziej sprawiedliwie, w kontekście potrz
#2 Чого очікували? | Павло Луговий, Вера Попова
Приїжджаєш до Варшави: 10, 5, 3 роки, місяць чи два тижні тому. Маєш у голові певну картину Польщі, намальовану стереотипами, жартами про “курицу - не птицу, Польшу – не заграницу”, нецікавими курсами польської для початківців, намальовану мамою та бабцею, Інтернетом та шкільною програмою з історії. Приїжджаєш і б’єшся головою у бетонну стіну реальності. Приготуйся, бетону тут буде дуже багато. С
#1 Як приїхали | Павло Луговий, Вера Попова, Розалія Кучерова
В гостях у нас Розалія Кучерова — акторка Чернігівського обласного молодіжного театру і Варшавського театру Рампа — яка зараз мешкає в Варшавіі разом зі своїм сином Андрюшкою. Розмовляємо про наші перші враження від приїзду до Польщі. Співаємо оду варшавському громадському транспорту. Розалія розповідає про свою подорож. Павло застерігає від вечірніх прогулянок парком Скаришевським, а Вера часто
#6 Mikroklimat mieszkania | Gosia Kuciewicz, Kuba Zatoński
Sezon grzewczy w pełni. Kaloryfery rozkręcone na „5”, gorące powietrze wysusza skórę i drapie w gardło. Tymczasem mieszkańcy komunalnych lokali „prądowych”, które sieć centralnego ogrzewania uporczywie omija, walczą z rakotwórczym grzybem na ścianach, a utrzymanie znośnej temperatury w mieszkaniu wiąże się z niebotycznymi rachunkami za energię elektryczną. Dostęp do energii wyklucza klasowo, geo
#10 Twarze przemocy wobec kobiet | PRAWO SPUREK
To już kolejny rok, kiedy dr. Sylwia Spurek angażuje się w kampanię 16 Dni, koncentrując się tym razem na problemie cyberprzemocy wobec kobiet. To, ile kobiet nie może czuć się w domu bezpiecznie, to jedna z największych patologii XXI wieku. Jednocześnie tak wielu nadal to bagatelizuje, umniejsza krzywdę kobiet, szuka usprawiedliwień i okoliczności łagodzących dla sprawców. Tak wielu polityków na
#5 Obwarzanek uzbrojony i geopolityka zielonej transformacji | Sutowski
O międzynarodowym kontekście „obwarzanka uzbrojonego”, czyli w jakim świecie godzić musimy politykę ekologiczną, dobrobytu i bezpieczeństwa opowiada Michał Sutowski. Na szczycie COP27 w Egipcie delegacja Ukrainy bardzo zręcznie przedstawiała rosyjską agresję jako „wojnę paliw kopalnych”, wpisując swoje doświadczenie w ramy zrozumiałe dla aktywistów klimatycznych. Przekonanie do tej opowieści pańs
