Filozofia jest dla dziewczyn
Podcast prowadzą dwie dziewczyny: Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia, dziennikarka i historyczka sztuki oraz filozofka i dziennikarka. Kobiecym okiem spoglądają na historię filozofii, w której dominują mężczyźni. Do słuchania audycji zapraszają jednak nie tylko dziewczyny, lecz także wszystkie osoby filozofujące. Sięgając po klasyków filozofii, komentują najbardziej palące problemy współczesności oraz zmagania z własnego życia.
Odcinki
Potęga wyobraźni
W końcowym odcinku naszego podcastowego cyklu filozoficznego bierzemy z doktoressą Katarzyną Kasią na warsztat potężne narzędzie, jakim jest wyobraźnia. Bez niej nie byłoby niczego, a już na pewno nie byłoby filozofii, bo żeby ona w ogóle zaistniała, w głowach filozofów musiało najpierw powstać jakieś wyobrażenie struktury rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Bez wyobraźni starożytny mędrzec De
Uwolnić troskę w sobie
W tym odcinku z troską pochylamy się nad... troską, szukając tego, co można przeciwstawić przemocy i egoizmowi naszych czasów. Oto starożytna epimeleiai jej współczesne wcielenia – przywołujemy je, rozmawiając zarówno o indywidualnej „trosce o duszę”, do której nawoływał już Sokrates, jak i o etyce wspólnoty, czyli o trosce, której gesty wykonujemy w relacjach bliższych (przysłowiowe: matka i dzie
O przykrych przeszkodach codziennego życia
Od wielkich kryzysów z poprzedniego odcinka naszego podcastu przechodzimy do pomniejszych trudności i uciążliwości, którymi na co dzień usłane jest nasze życie. To one czepiają się nas nieustannie, niczym rzepy psiego ogona, potrafią doprowadzić do rozpaczy, podkopać nasze siły do dalszego trwania i poczucie sensu. Obwołujemy więc miniony właśnie grudzień miesiącem trudności, bo to czas, kiedy wsz
Odpowiedź na kryzys
W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” analizujemy modne ostatnio słowo w dyskursie publicznym i prywatnych rozmowach – kryzys. Może być egzystencjalny, psychiczny, klimatyczny, polityczny, zdrowotny, gospodarczy. Razem z dr Katarzyną Kasią zastanawiamy się, czy filozofia może być odpowiedzią na kryzys. Niektórzy mówią, że filozofia jest córką kryzysu, inne, że jego matką, w każdym
Wszystkie odcienie samotności
Samotnicy i Samotniczki! W dzisiejszym odcinku pochylimy się (mgr Sańczuk z dr Kasią) nad „epidemią naszych czasów”, jak mówi się o samotności. Nietrudno o poczucie izolacji i oddzielenia w dobie szybkich randek z Tindera, zagubienia w sieci, zatomizowanego, podzielonego na frakcje oraz plemiona świata. My jednak oglądamy samotność z wielu stron. Zarówno z tych mrocznych, związanych z wyklucz
Jak być razem
W podcaście „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, jak budować wspólnoty w skrajnie podzielonym społeczeństwie. Gdy stare mity założycielskie przestają działać, a nie wszyscy chcemy jednoczyć się wobec wyznaczonego wroga, co może mieć potencjał integracyjny? Zaglądamy do klasycznego dzieła antropologa i filozofa René Girarda „Kozioł ofiarny”, a także po dzi
W drodze po przywilej starości
„O ile śmierć jest obowiązkowa, to starość jest przywilejem” – mówi Katarzyna Kasia. W drugim odcinku 4. serii „Filozofii dla dziewczyn” poruszamy kolejny radosny temat, rozmawiając z dr Katarzyną o tym, co prędzej czy później spotka tych z nas, którzy dożyją, a mianowicie – o starości. Jak się do niej przygotować i jak się w niej odnaleźć? Jak widzieli ją starożytni filozofowie: Platon, Aryt
Życie pozagrobowe według filozofów
Co filozofowie myślą o śmierci? Czwarty sezon rozmówek dziewczyńsko-filozoficznych o życiu zaczynamy od rozmowy o szczególnej formie życia, jaką jest życie pozagrobowe. A to dlatego, że startujemy z nową serią podcastu pierwszego listopada, świętując Halloween i Dziady, przywołując duchy, wąchając chryzantemy i zapalając znicze. Idziemy więc ścieżką francuskiego filozofa Pierre’a Hadota, któr
Szukając domu
W ostatnim odcinku trzeciego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia wyruszają w podróż ku domowi, szukając swojego miejsca, stabilnej przystani w rozchybotanym świecie migracji, wojen, nomadyzmu, także tego emocjonalnego. Inspiracją okazało się dla nas hasło tegorocznej edycji Festiwalu Sztuki Efemerycznej KONTEKSTY w Sokołowsku: „Homecoming”. Zastanawiamy si
Kosmos w nas
Tym razem odlatujemy w kosmos – Anna Sańczuk wraz z Katarzyną Kasią, zainspirowały się Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim i starożytnymi greckimi mędrcami, którzy wymyślili nam to działające na wyobraźnię słowo zanurzone w nieskończoności, tak odmiennej od tego, czego zwykle doświadczamy (czyli głównie różnych form skończoności). Nucimy jak Moby „We are all made of stars” i przywołujemy patrona
Czy da się ocalić demokrację?
Zatroskane o stan demokracji liberalnej w otaczającym nas faszyzującym się świecie, rozmawiamy w tym odcinku właśnie o demokracji (władzy ludu) - jej permanentnym kryzysie oraz o tym, czy da się ją ocalić, poprawić, a może zastąpić czymś lepszym. Rozmawiamy, a właściwie doktora filozofii Katarzyna Kasia mądrze prawi i wykłada, a ja, jako zaledwie magistra historii sztuki, słucham grzecznie,
Radość pracy i trudności z odpoczynkiem
Wraz z dr Katarzyną Kasią rozmawiamy dziś o odpoczynku oraz pracy, bo działając intensywnie na wielu frontach kultury, poczułyśmy zmęczenie. Zastanawiamy się, czy filozofowie w ogóle potrafią odpoczywać oraz przyglądamy się trudnościom z odpoczynkiem w naszej kulturze zakręcenia, ale i w zderzeniu z schopenhauerowską wizją świata jako woli (i przedstawienia). Woli życia, naturalnego pędu do rozwo
Między brakiem a nadmiarem
W tym odcinku Katarzyna Kasia i Anna Sańczuk obserwują bój umiaru z przesytem. Przyglądają się kondycji współczesnego człowieka zawieszonego nieustannie między brakiem a nadmiarem. Wychodzą z peerelowskiego dzieciństwa obfitującego głównie w ocet na półkach i kolejki po zimowe buty, by wkroczyć we współczesny kapitalizm z jego rozszalałym konsumpcjonizmem i przeżarciem (gdy tymczasem druga po
Wojna i pokój (i życie pomiędzy)
Róbmy wojnę, nie pokój. To brzmi jak najbardziej adekwatne hasło współczesności. Wojna wciąż wraca jako nieusuwalna (chyba) potrzeba gatunku ludzkiego i nie jest łatwo z tym żyć dzieciom kilkudziesięciu lat pokoju. A co filozofia na to? Otóż filozofowie od początku mówili, że wojna jest w nas, to my jesteśmy wojną. Przyglądamy się nurtom filozofii harmonii i filozofii opartej na myśleniu dialektyc
O prawdzie w czasach fake newsów
W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” tematem będzie prawda. Według Katarzyny Kasi, „prawda ma przerąbane”, ale i tak pochylamy się nad nią i szukamy filozoficznych ścieżek do prawdy prawdziwej w świecie fejków i ściem. Odwiedzają nas w tym odcinku, m.in.: Platon i jego triada Dobro-Piękno-Prawda, Erazm z Rotterdamu z „Pochwałą głupoty”, Fryderyk Nietzsche, który mówi, że „nie ma f
O moralności według Marii Ossowskiej
Prowadzony w duecie podcast „Filozofia jest dla dziewczyn” Anny Sańczuk i dr Katarzyny Kasi powraca z trzecim sezonem rozmów o życiu z filozofią w tle. Bohaterką tego odcinka jest Maria Jadwiga Ossowska – obdarzona ostrym jak brzytwa umysłem etyczka i światowa pionierka teorii moralności, przyjaciółka Bertranda Russella, autorka „Podstaw nauki o moralności” i „Wzoru obywatela w ustroju demokratyc
W pogoni za rozumem
W finałowym odcinku drugiej serii podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” razem z doktoressą Katarzyną Kasią oddajemy cześć rozumowi. Czy współczesny świat postradał rozsądek, rozum śpi, a wokół rodzą się demony? Czy rozum jest rzeczywiście osnową naszego świata (kłania się Hegel) i czy w ogóle jest dla nas dziś jeszcze atrakcyjny, a może też nasz czas, to – jak mówi buddyzm – kali juga, ciemny wi
O pięknie emancypacji
Jako dziewczyny na drodze nieustannej emancypacji, my, czyli Anna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia, rozprawiamy o wyzwoleniu od schematów, narzuconych ról, własnych ograniczeń – i o tym, jak miałaby wyglądać modelowa „filozofia emancypacji”. Doktoressa uważa, że cała filozofia w dużym stopniu jest właśnie o emancypacji, będąc szkołą myślenia wychodzącą poza obowiązujący kontekst, idącą pod prąd i poza
O melancholii i smutku
W tym odcinku „Filozofia jest dla dziewczyn” przytulamy smutek. Anna Sańczuk, jako osoba smutna z urodzenia, z upodobaniem nurza się w melancholii, a Katarzyna Kasia uparcie powtarza za Immanuelem Kantem (a ten poniekąd za Markiem Aureliuszem), że smutek jest największym grzechem filozofa, bo zatruwa duszę. Troszkę się spieramy, ale badamy też dzieje smutku w kulturze. Postulujemy potrzebę powołan
Wszystko o miłości
Na święta przynosimy Państwu z dr. Katarzyną Kasią miłość, która jest pewnie w ścisłej topce tego, czego wszyscy pragniemy. Ale jest trudno pochwytna i przycupnęła gdzieś między metafizyką a fizjologią, filozofowie mają z nią problem i wolą o wojnie (wojna jest matką wszechrzeczy, jak mówił Heraklit) niż o miłości, zwłaszcza tej ludzkiej, nie boskiej. Dlatego ten odcinek nagrywamy z książką w dłon
Czy możliwe są autentyczne relacje z innymi?
Nasz podcast powstaje w dialogu, postanowiłyśmy więc sięgnąć w tym odcinku do... filozofii dialogu (Józef Tischner nazwałby ją filozofią dramatu!) czym inaczej filozofii spotkania, w czym towarzyszą nam refleksje Emmanuela Lévinasa. Robimy to, by zbadać, czy prawdziwie autentyczne, pogłębione relacje z innymi są możliwie w czasach nieustannej pogoni i powierzchownego ślizgania się po powierzchni i
Dlaczego ekofeminizm może uratować świat
W tym odcinku udowadniamy, że tylko filozofia i dziewczyny uratują świat zmierzający ku zagładzie, przecież to jasne. Ale czy ekofeminizm to po prostu ekologia + feminizm? Czy to filozofia, narzędzie zmiany społecznej, a może ideologia? Rozmawiamy o tym, jak myślenie ekofeministyczne pozwoliłoby wyjść ludzkości poza opozycje i antagonizmy, poza patriarchalną narrację wiecznego konfliktu i podboju,
O utratach i pożegnaniach (oraz jaki to wszystko ma sens)
W listopadowym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” jako samozwańcze Mistrzynie Przemijania pochylamy się nad doświadczeniem, które jest nieodłącznym elementem naszego istnienia, ale może też samą istotą filozoficznych rozważań – rozmawiamy o utracie. Żyjąc, tracimy życie – i co możemy z tym zrobić? Jak się żegnać z ludźmi, rzeczami, możliwościami, sytuacjami, by mieć poczucie sensu? Co
Polska filozofka Jolanta Brach-Czaina
W nagraniu otwierającym drugi sezon podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” sięgamy po najważniejszą dziewczynę polskiej filozofii, czyli Jolantę Brach-Czainę, piewczynię fenomenologii codzienności, klasyczną autorkę polskiego feminizmu. Zaglądamy w szczeliny istnienia, rozwarstwiamy błony umysłu i przyglądamy się rzeczywistości komponowanej przez naukowczynię. Jest więc o siekaniu warzyw, krzątac
Co ma filozofia do sztuki i odwrotnie?
W finałowym odcinku pierwszego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” zajmujemy się sztuką. Temat okazuje się ważny dla prowadzących, dr Katarzyny Kasi, wykładowczyni Akademii Sztuk Pięknych, oraz Anny Sańczuk, historyczki sztuki z wykształcenia i miłośniczki sztuki z wyboru. Dr Kasia prezentuje przewrotną historię nieudanego małżeństwa sztuki i filozofii, których drogi skrzyżowały si
Między powagą a humorem
To miał być bardzo śmieszny podcast o humorze, ale okazuje się, że humor to jest trudna i poważna sprawa. Choć kwestia humoru w filozofii to sprawa marginalna, właśnie dlatego jest ważna, bo jak mówi Katarzyna Kasia, w filozofii marginesy definiują środek. Rozmawiamy o tym, który z filozofów był najdowcipniejszy, czy ironia jest bliżej humoru, czy szyderstwa oraz czy polityczna poprawność zab
O nudzie jako sile napędowej życia
Nuda ginie ze współczesnego świata, jak ciemność i cisza, tymczasem jest – jak twierdzili starożytni Grecy – absolutnym warunkiem wszelkiej kreatywności. Nuda to zjawisko ambiwalentne, z którego rodzą się rzeczy wspaniałe (Miguel de Unamuno: „Nuda jest źródłem życia, to znudzenie wynalazło gry i rozrywki, powieści i miłość”), ale i straszne, jak używki i zbrodnie (patrz: Raskolnikow). Z nudą wiąże
Ku wolności. O co walczymy, kiedy walczymy o wolność?
Wolność truskawki do owocowania vs. moja wolność do jej codziennego zrywania i doświadczania przyjemności jej zjedzenia. Albo wolność powstrzymania się od zerwania owocu, by rósł dalej zgodnie ze swoją naturą. Od tego zaczynamy nasze – Katarzyny Kasi i Anny Sańczuk – poszukiwanie drogi ku wolności widzianej z pozycji filozoficznych.Rozmawiamy więc o „wolności do” i „wolności od”. O teorii Hegla, d
W pogoni za szczęściem
W czwartym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” w duecie razem z doktoressą Katarzyną Kasią gonimy za szczęściem, bo kto nie chce być szczęśliwy? My chcemy, a filozofowie to już na pewno pragnęli znaleźć definicję szczęścia i niepodważalną nań receptę.Mówimy więc o tym, że dla każdego co innego jest szczęściem, że trudno je zatrzymać i „mieć”, a filozofia zawsze starała się to ulotne po
Skąd się bierze moda
W trzecim odcinku serii historyczka sztuki Anna Sańczuk i filozofka dr Katarzyna Kasia przyglądają się temu, co filozofia ma do powiedzenia o modzie, i rozmawiają też odrobinę o MET Gali. Anna Sańczuk i filozofka dr Katarzyna Kasia w trzecim odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” rozmawiają o tym, że moda istnieje w konstelacji – to, co znajdujemy w przedmiotach, w obiektach, jest odzwier
Ciało i jego afekty, czyli skóra w której żyję
Anna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia rozmawiają m.in. o moszczeniu się we własnym ciele, o szukaniu odpowiedzi, jak żyć w ciele i czy jesteśmy ciałem czy jedynie mamy je na chwilę. Czemu filozofowie przejawiali nasiloną nieufność wobec ciała i co robić z faktem, że w ciało wpisany jest rozpad i skończoność?W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” spotykamy kilku kolegów, m.in. Parmenides
Po co nam filozofia?
Filozofia to szkoła myślenia, wątpienia, oglądania z wielu stron. Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, dlaczego filozofia jest dziś potrzeba. Dlaczego głos dziewczyn i kobiet powinien być w filozofii słyszalny? Jak korzystać z zasobów historii filozofii? Czy może być narzędziem służącym codzienności? Kto jest dziś filozofem? Dlaczego nie ma lekcji filozofii w polskich przedszkolac
Rekomendowane
Pokój w głowie
Nie bój żaby, odkrywaj
Psychologia do kawy
Jezyki Muzyki - Języki Muzyki / Languages of Music / Langues de la Musique / Lenguas de la Música
Fantasmagieria - podcast o grach wideo.
Grysław
Biznes i Emocje
Wiesław Komasa: Moja poetycka kartoteka
Zen Jaskiniowca – zrozumieć i wcielić
Więź. Podcasty nieoczywiste
ZET jak Zbrodnia
Jeszcze słowo
