Strona Główna Podcasty Prawda czasu i prawda ekranu
Prawda czasu i prawda ekranu

Prawda czasu i prawda ekranu

Polskie Radio S.A. 84 odcinki lis 8, 2026

Czy Janosik faktycznie był szlachetnym zbójem o rysach Marka Perepeczki? Ile bzdur zdołał upchnąć Ridley Scott w „Napoleonie”? W podcaście „Prawda czasu i prawda ekranu” Bartłomiej Makowski przygląda się kinowym i serialowym premierom oraz klasykom filmu i sprawdza, co jest w nich prawdą, a co fikcją. Nie od dziś wiadomo przecież, że jest prawda czasu i prawda ekranu.

Odcinki

„Skrzypek na dachu” – prawda czy fikcja? Prof. Markowski obala mity o sztetl
„Skrzypek na dachu” – prawda czy fikcja? Prof. Markowski obala mity o sztetl lis 8, 2026 46:44 "Skrzypek na dachu" powraca na ekrany polskich kin. Czy film realistycznie przedstawia warunki życia Żydów na przełomie XIX i XX wieku? Czy sztetl naprawdę było sielankową wspólnotą, jaką znamy z filmu? Czy car nakazał pogromy Żydów? Czy w Imperium Rosyjskim możliwe były małżeństwa międzyreligijne? Rozmowa prowadzi nas od strefy osiedlenia i genezy pogromów, przez kierunki masowej migracji Żydów
„Diabły” Kena Russella – bluźnierstwo czy rzeczywistość? Recenzja historyczna
„Diabły” Kena Russella – bluźnierstwo czy rzeczywistość? Recenzja historyczna lis 1, 2026 39:45 „Diabły" Kena Russella z 1971 roku to jeden z najbardziej skandalizujących obrazów w dziejach kina. Po latach wraca na ekrany w wersji odrestaurowanej i nieocenzurowanej. Film, utrzymany w niepokojącym klimacie i ociekający erotyzmem, opowiada o autentycznych opętaniach urszulanek w francuskim Loudun w XVII wieku. Watykan naciskał na wycofanie go z festiwalu w Wenecji, w wielu krajach cenzurowan
„Syrenka Picassa” - prawda czy fikcja? Picasso w Warszawie 1948 i zaginiony rysunek
„Syrenka Picassa” - prawda czy fikcja? Picasso w Warszawie 1948 i zaginiony rysunek paź 25, 2026 30:53 Na warszawskim Kole, na nowoczesnym osiedlu projektowanym przez małżeństwo Syrkusów, Picasso wyciąga z kieszeni kawałek węgla i szkicuje na ścianie syrenkę - z młotkiem zamiast miecza, z twarzą Haliny Pągowskiej i bujnymi lokami. To wydarzenie staje się kanwą filmu „Syrenka Picassa" w reżyserii Janusza Zaorskiego. Dziś tego rysunku już nie ma. Jak doszło do tego, że dzieło jednego z najważniejszy
Czy Lizzie Borden zamordowała rodziców? Prawda i fikcja w serialu Netflixa
Czy Lizzie Borden zamordowała rodziców? Prawda i fikcja w serialu Netflixa paź 18, 2026 19:29 Zbrodnia, która wstrząsnęła Ameryką w 1892 roku, do dziś pozostaje jedną z najsłynniejszych nierozwiązanych zagadek kryminalnych w historii USA. Andrew i Abby Borden zostali zamordowani we własnym domu w Fall River — liczne ciosy ostrym narzędziem, podejrzaną nr 1 została córka Lizzie. Mimo procesu i uniewinnienia opinia publiczna wydała swój wyrok. Czwarty sezon antologii Monster Ryana Murphy'eg
Płeć, władza i sodomia w XVII wieku. "Róża" okiem historyka I prof. Tomasz Wiślicz
Płeć, władza i sodomia w XVII wieku. "Róża" okiem historyka I prof. Tomasz Wiślicz paź 11, 2026 38:39 Film "Róża" Markusa Schleinzera opowiada historię kobiety, która w realiach wojny trzydziestoletniej w XVII-wiecznych Niemczech przyjmuje męską tożsamość — zostaje żołnierzem, a następnie gospodarzem w wiejskiej społeczności. Rozmowa dotyka fundamentalnych kwestii: jak funkcjonowały role płciowe we wczesnej nowożytności, dlaczego ponad 300 udokumentowanych kobiet decydowało się na przebranie męski
"Unabomber" Netfliksa. Czy CIA stworzyło Teda Kaczynskiego?
"Unabomber" Netfliksa. Czy CIA stworzyło Teda Kaczynskiego? paź 4, 2026 19:28 Czy CIA nieumyślnie i pośrednio stworzyło jednego z najniebezpieczniejszych terrorystów w historii Stanów Zjednoczonych? Tak sugeruje film "Unabomber" w reżyserii Janusa Metza, dostępny na platformie Netflix. Przez 17 lat Ted Kaczynski paraliżował Amerykę serią zamachów bombowych. Trzy osoby zginęły, dwadzieścia trzy zostały ranne. W odróżnieniu od wcześniejszych produkcji, film Metza stawia pytan
"Lalka" (Netflix). Profanacja czy realizm? Dr Alicja Urbanik-Kopeć
"Lalka" (Netflix). Profanacja czy realizm? Dr Alicja Urbanik-Kopeć wrz 27, 2026 48:26 Nowa serialowa adaptacja „Lalki" Bolesława Prusa w reżyserii Pawła Maślony (scenariusz: Paweł Demirski i Jagoda Dudkiewicz), dostępna na platformie Netflix, podzieliła polską widownię. Jedni zachwycają się odważną wizją twórców, inni oskarżają zespół o profanację klasyki. Twórcy swobodnie podchodzą do literackiego oryginału, ale czy z podobną swobodą odnoszą się do realiów końca XIX wieku? Odpowi
"Niebo nad Normandią" - prawda i fikcja w filmie o D-Day. Norbert Bączyk
"Niebo nad Normandią" - prawda i fikcja w filmie o D-Day. Norbert Bączyk wrz 13, 2026 52:08 Czy o powodzeniu największej operacji desantowej w historii naprawdę zdecydowała… prognoza pogody? Tak sugeruje film "Niebo nad Normandią" z Andrew Scottem i Brendanem Fraserem w rolach głównych. To nie tylko obraz, który odsłania kulisy operacji Overlord i samego D-Day, ale też dramat psychologiczny, ukazujący ciężar odpowiedzialności, która ciążyła na głównodowodzącym gen. Dwighcie Eisenhowerze
"Asterix i Obelix: Misja Kleopatra" okiem historyków. Prawda i fikcja w filmie
"Asterix i Obelix: Misja Kleopatra" okiem historyków. Prawda i fikcja w filmie wrz 6, 2026 50:34 Jak to jest być skrybą? Czy „Asterix i Obelix: Misja Kleopatra” ma cokolwiek wspólnego z prawdziwą historią? Czy Kleopatra rzeczywiście kąpała się w mleku? Czy nos Sfinksa mógł odłupać Obelix? I czy filmowe hieroglify naprawdę coś znaczą? Z okazji powrotu kultowego filmu z fenomenalnym dubbingiem Bartosza Wierzbięty na ekrany kin w odrestaurowanej wersji, przyglądamy się temu, czy może on służyć
"Vivaldi i ja". Prawda i fikcja w filmie
"Vivaldi i ja". Prawda i fikcja w filmie sie 30, 2026 34:48 Przebywająca w sierocińcu Ospedale della Pietà nastoletnia utalentowana skrzypaczka Cecilia trafia pod skrzydła nowego nauczyciela – Antonio Vivaldiego. Ten nie tylko poznaje się na jej talencie, ale też zmienia jej życie. Czy "Vivaldi i ja", film producentów "Wielkiego piękna" i "Młodości", pokazuje prawdziwą historię? Czy inspiruje się rzeczywistymi wydarzeniami z życia kompozytora? Co działo si
"Braveheart. Waleczne serce" – ile w tym PRAWDY? Mel Gibson vs Historia | Anna Zielińska
"Braveheart. Waleczne serce" – ile w tym PRAWDY? Mel Gibson vs Historia | Anna Zielińska sie 23, 2026 38:27 Na to czekaliście. Prześwietlamy kultowy film Mela Gibsona „Braveheart. Waleczne Serce". Sprawdzamy, ile w filmie jest prawdy historycznej, a ile czystej fikcji: od mylnego przypisania przydomka „Braveheart", przez brutalną egzekucję bohatera, fikcyjne prawo pierwszej nocy, po zaskakujące fakty o Edwardzie I i jego synu Edwardzie II. Rozmawiamy też o realiach bitwy pod Stirling i Falkirk, zapomnia
Największe mity o średniowieczu w filmach i serialach. Anna Zielińska i Zofia Załęska
Największe mity o średniowieczu w filmach i serialach. Anna Zielińska i Zofia Załęska sie 16, 2026 58:03 Filmy i seriale o średniowieczu wciąż powielają te same mity, a niekiedy tworzą nowe. Czas się z nimi rozprawić! Czy średniowiecze naprawdę było szare i brudne? Skąd wzięły się rogate hełmy wikingów? Czy rycerze faktycznie potrzebowali dźwigu, żeby wsiąść na konia? Czym były (i czy w ogóle istniały) pasy cnoty? Co jest prawdą, a co legendą w temacie prawa pierwszej nocy? Sprawdzamy mity z takich

Rekomendowane