Z nauką po imieniu
W podcaście "Z nauką po imieniu" Adam Mirek, jeden z czołowych popularyzatorów nauki w Polsce, przybliża słuchaczom niezwykłe zjawiska naukowe w pozornie zwykłej codzienności. Audycja powstała w Radiu TOK FM i ma na celu przeciwdziałanie dezinformacji poprzez sprawdzoną, naukową wiedzę. Każdy odcinek poświęcony jest jednemu konkretnemu tematowi, ukazanemu z różnych perspektyw i pełnemu ciekawostek. Mirek udowadnia, że nauka jest wszędzie, a jej odkrywanie może dawać wiele radości i satysfakcji.
Odcinki
Co tak naprawdę robi z nami kawa?
Poranna kawa to dla wielu z nas podstawa, bez której trudno rozpocząć dzień. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek bierze pod lupę zawartość małej czarnej i rozprawia się z najpopularniejszymi mitami na jej temat. Z podcastu dowiesz się, czy kofeina faktycznie daje nam zastrzyk nowej energii, czy może po prostu sprytnie oszukuje nasz układ nerwowy. Wyjaśnimy, w jaki sposób mózg syg
Sekunda do wymiany. Nadchodzi nowa definicja czasu
Czas ucieka nam każdego dnia, ale rzadko zatrzymujemy się, by zapytać, z czego właściwie się składa. W tym odcinku audycji "Z nauką po imieniu" Adam Mirek bierze na warsztat... jedną sekundę, udowadniając, że za tym z pozoru banalnym mrugnięciem oka kryje się niewyobrażalnie precyzyjny taniec ponad dziewięciu miliardów drgań atomu cezu. To podróż przez ewolucję ludzkich systemów pomiarow
Masz w sobie kawałek gwiazdy. Skąd się wzięły pierwiastki?
Często słyszymy, że wszyscy jesteśmy zrobieni z gwiezdnego pyłu, ale rzadko zastanawiamy się nad fizycznym sensem tego pojęcia. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w podróż do początków wszechświata, udowadniając, że atomy tworzące ludzkie ciało mają prawdziwie kosmiczne pochodzenie. Z podcastu dowiesz się, dlaczego bezpośrednio po Wielkim Wybuchu uformowały się
Skąd się biorą dziury w serze – i inne kuchenne tajemnice
Kuchnia kojarzy się głównie z gotowaniem, ale rzadko zastanawiamy się nad tym, jak bardzo przypomina profesjonalne laboratorium chemiczne. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w podróż po świecie kulinarnych procesów, udowadniając, że najlepsze smaki zawdzięczamy pracy niewidocznych gołym okiem mikroorganizmów. Z podcastu dowiesz się, w jaki sposób bakterie propi
Łapy łapy, cztery łapy – rzecz o psach
Często traktujemy nasze psy jak członków rodziny, ale rzadko zastanawiamy się nad ich pochodzeniem i niezwykłymi umiejętnościami. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w fascynującą podróż po świecie czworonogów, badając ich wspólną historię z ludźmi. Z podcastu dowiesz się, w jaki sposób wilki zbliżyły się do ludzkich osad i jak selekcja hodowlana ukształtowała r
Podróż za jeden fraktal – trzy matematyczne paradoksy
Podróżowanie to doskonała okazja do odkrywania świata, ale czasami wystarczy samo zajęcie miejsca w pociągu, by niespodziewanie zderzyć się z granicami ludzkiej logiki. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w intelektualną wyprawę po matematycznych paradoksach, udowadniając, że abstrakcyjne zagadki potrafią skutecznie wywrócić nasze poczucie rzeczywistości. Z podc
Co dzieje się z mózgiem podczas snu? Adam Mirek o REM, pamięci i bezsenności
Sen to zdecydowanie coś więcej niż tylko bezczynność. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w fascynującą podróż po śpiącym organizmie. Z podcastu dowiesz się, jak układ glimfatyczny oczyszcza mózg ze szkodliwych produktów przemiany materii oraz dlaczego faza REM to kluczowy czas dla porządkowania wspomnień. Prowadzący wyjaśnia również zjawisko mikro-snów i skutki
Skąd się wzięły liczby? Historia, która zmieniła świat
Liczby są nam niezbędne do funkcjonowania, jednak rzadko zastanawiamy się nad ich prawdziwym pochodzeniem. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w solową podróż po historii matematyki, rozkładając na czynniki pierwsze ewolucję systemów liczbowych. Z podcastu dowiesz się, jak starożytni Sumerowie ukształtowali nasz podział czasu oraz dlaczego Rzymianie posługiwali
Alergia. Kiedy wrogiem staje się kanapka z masłem orzechowym
Kichanie i reakcje na pokarmy to wynik... pomyłki układu odpornościowego. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek tłumaczy mechanizmy powstawania alergii. Z podcastu dowiesz się, jak kontakt z alergenem uruchamia produkcję przeciwciał IgE i wyrzut histaminy do krwiobiegu. Poznasz zjawisko reakcji krzyżowych, przez które organizm myli białka brzozy z jabłkami. W audycji weryfikujemy t
Bałtyk był kiedyś jeziorem. Co jeszcze skrywa najmłodsze morze świata?
Często narzekamy na zimną wodę i płytkie dno, zapominając, jak fascynujące jest Morze Bałtyckie. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek analizuje unikalny ekosystem i skomplikowaną przeszłość bałtyckich wód. Z podcastu dowiesz się, że ten niezwykły zbiornik powstał zaledwie kilka tysięcy lat temu i pierwotnie stanowił olbrzymie jezioro lodowe. Prowadzący objaśnia, dlaczego Bałtyk ch
Co naprawdę czyha na nas w lesie? Kleszcze, bąblowiec i chemiczna broń roślin
Spacer po lesie kojarzy się z błogim relaksem i świeżym powietrzem, ale w rzeczywistości to podróż przez pole nieustannej biologicznej bitwy. W tym wydaniu audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabierze nas w fascynującą wyprawę po świecie leśnych organizmów, udowadniając, że natura to wysoce wyspecjalizowany mechanizm przetrwania. Z odcinka dowiesz się, jak niepozorne kleszcze wykształciły bezb
Nos jako narzędzie ewolucji. Jak zapachy sterują emocjami?
Zapachy towarzyszą nam na każdym kroku, ale rzadko zastanawiamy się nad ich chemicznym pochodzeniem i wpływem na nasze emocje. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabierze nas w podróż po świecie ludzkiego węchu, udowadniając, że nos to niezwykle potężne narzędzie ewolucyjne. Z podcastu dowiesz się, jak powstaje charakterystyczna woń letniego deszczu oraz dlaczego zapach skoszone
H₂O na wakacjach. Od basenu do Morza Martwego
Słońce i woda towarzyszą nam podczas każdego urlopu, ale rzadko zastanawiamy się nad ich ukrytymi właściwościami. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w wakacyjną podróż po świecie biologii i chemii, udowadniając, że letni wypoczynek jest pełen naukowych niespodzianek. Z podcastu dowiesz się między innymi jak filtry SPF chronią nasze DNA przed promieniowaniem UV
Słońce - co naprawdę robi z naszą skórą?
Słońce towarzyszy nam każdego dnia, ale rzadko zastanawiamy się nad tym, co jego promienie robią z naszą skórą. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w podróż po świecie promieniowania słonecznego, udowadniając, że letnie opalanie to z punktu widzenia komórek prawdziwa walka o przetrwanie. Dowiesz się, w jaki sposób kremy z filtrem SPF działają jak mikroskopijne l
Fizyka i anatomia piłki nożnej. Naukowiec ogląda Mundial
Co dzieje się z organizmem piłkarza podczas meczu? I co łączy go z kibicem siedzącym na kanapie? Czy przerwy na nawodnienie (hydration break) mają sens z fizjologicznego punktu widzenia? Czy piłkarzem można się urodzić, czyli o co o talentach piłkarskich mówi genetyka? Czy odbicie piłki głową mogą być groźne? Na te i inne fascynujące pytania związane z piłkarskim Mundialem znajdziecie odpowiedź w
Dlaczego ciało "traci ważność"? Mechanizmy starzenia i walka z czasem
Dlaczego z wiekiem tracimy sprawność i czy ten proces można w ogóle zatrzymać? W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek rozkłada mechanizmy starzenia na czynniki pierwsze. Objaśniamy, w jaki sposób telomery, wolne rodniki i komórki senescentne wpływają na degradację organizmu. Przybliżamy również świat natury, analizując fenomen długowieczności u homarów oraz meduz. Włącz nagranie i d
Zaskakujący świat dźwięków: Od szumu lasu po muzykę kosmosu
Dźwięki otaczają nas przez całą dobę, ale rzadko zastanawiamy się nad ich mechanizmami i pochodzeniem. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w solową podróż po świecie akustyki, udowadniając, że narząd słuchu regularnie ulega fizycznym iluzjom. Z podcastu dowiesz się, dlaczego temperatura wody zmienia brzmienie jej nalewania. Odkryjesz również, że ryby wcale nie s
Po co naturze matematyka? Fibonacci na talerzu
Wydawać by się mogło, że matematyka to tylko szkolny koszmar, ale w rzeczywistości jest to uniwersalny język natury. W nowym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek udowadnia, że królowa nauk ukrywa się wszędzie – od naszego talerza po bezkres kosmosu. Dowiesz się, dlaczego amerykańskie cykady opanowały liczby pierwsze i z jakiego powodu pszczoły budują ule w oparciu o doskonałe sześcioką
Jak koty widzą po ciemku? Naukowe wyjaśnienie kocich supermocy
Czy Twój domowy mruczek to tylko uroczy kanapowiec, czy może raczej wybitny mistrz fizyki i doskonale zaprojektowany drapieżnik? W tym wydaniu audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek bierze pod lupę biologię kotów, demaskując sekrety ich niezwykłej zwinności, terapeutycznego mruczenia i pozornie irracjonalnych nocnych gonitw. Obalamy również popularne mity, udowadniając między innymi, że za alergi
Krzemowy mózg - jak myślą komputery i smartfony?
W erze całkowitego uzależnienia od nowinek technologicznych mało kto zastanawia się, co tak naprawdę napędza nasze smartfony i laptopy. W tym wydaniu audycji Z nauką po Imieniu Adam Mirek zagląda pod obudowę współczesnych urządzeń, by przedstawić działanie procesorów, mikroskopijnych tranzystorów i kodu binarnego, z którymi obcujemy na co dzień. Wkraczamy w świat nieubłaganych praw fizyki kwantowe
Krzemowy mózg - jak myślą komputery i smartfony?
W erze całkowitego uzależnienia od nowinek technologicznych mało kto zastanawia się, co tak naprawdę napędza nasze smartfony i laptopy. W tym wydaniu audycji Z nauką po Imieniu Adam Mirek zagląda pod obudowę współczesnych urządzeń, by przedstawić działanie procesorów, mikroskopijnych tranzystorów i kodu binarnego, z którymi obcujemy na co dzień. Wkraczamy w świat nieubłaganych praw fizyki kwantowe
Skąd komary wiedzą, kogo wybrać jako swój posiłek?
Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego podczas letniego wieczoru to właśnie wy jesteście głównym celem ataku, podczas gdy wasi znajomi wydają się dla owadów wręcz niewidzialni? Choć komary traktujemy zazwyczaj jedynie jako irytujący błąd natury, w rzeczywistości to wyrafinowane maszyny śledzące, które bezbłędnie reagują na wydychany przez nas dwutlenek węgla i unikalny zapach skóry. W najnowszym od
Skąd się bierze choroba lokomocyjna - i inne pozostałości po ewolucji
Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego przeglądanie telefonu na miejscu pasażera w jadącym samochodzie tak często kończy się nagłymi mdłościami? Choć na co dzień pędzimy autostradami i latamy samolotami, nasze ciała oraz mózgi wciąż w dużej mierze tkwią w epoce kamienia łupanego, działając według instrukcji napisanych tysiące lat temu. W najnowszym odcinku audycji „Z Nauką po imieniu” Adam Mirek za
Sama chemia - to dobrze czy źle?
Słowo „chemia” potrafi dziś wzbudzać skrajne emocje – od lęku przed sztucznymi dodatkami na talerzu, przez obawy związane z trudnym leczeniem szpitalnym, aż po romantyczne uniesienia. W najnowszym odcinku audycji Radia TokFM Adam Mirek zdejmuje z chemii odium nudnego szkolnego przedmiotu, udowadniając, że to właśnie ona napędza całą naszą codzienność. Zamiast analizować suche wzory na tablicy, zag
Nigdy nie jesteś sam. Co żyje w nas i na nas?
Czy wiedziałeś, że we własnym ciele nigdy nie jesteś tak naprawdę sam? W tym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera nas w głąb mikroskopijnego kosmosu, który nosimy na sobie i w sobie każdego dnia. Rozstrzygniemy odwieczny spór o to, czy w człowieku faktycznie żyje więcej mikrobów niż ludzkich komórek, i zajrzymy w najdalsze zakamarki naszej skóry, jamy ustnej oraz jelit. W audyc
Skąd tabletka wie, gdzie boli?
Zastanawiałeś się kiedyś, jakim cudem mała tabletka potrafi tak precyzyjnie namierzyć i zlikwidować źródło Twojego bólu? W nowym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera nas w fascynującą podróż po ludzkim ciele, rzucając światło na ukryte mechanizmy naszego wewnętrznego systemu alarmowego. W audycji rozprawimy się również z codziennymi dylematami, zdradzając między innymi, dlaczeg
Ogień, dym i smak - naukowo o grillowaniu | Z nauką po imieniu
Wyobraźmy sobie ciepły wieczór, zapach dymu i ten niepowtarzalny smak przypieczonej kiełbasy, który kojarzy się z wakacyjną beztroską. Jednak grill to coś więcej niż tylko towarzyskie spotkanie – to prawdziwe laboratorium chemii spalania, fizyki ciepła i biologii smaku pod gołym niebem. Adam Mirek w kolejnym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” rozkłada nasz narodowy sport na czynniki pierwsze, wy
Deja vu: Czy to błąd w symulacji, czy tylko pamięć płata nam figle?
Czy zdarzyło Wam się kiedyś wejść do zupełnie nowego miejsca i poczuć nagłe, intensywne wrażenie, że ta scena już się wydarzyła? To nie błąd w Matrixie ani wiadomość z innego wymiaru, lecz fascynujące zjawisko znane jako deja vu. W dzisiejszym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera nas w podróż w głąb ludzkiego umysłu, by rozłożyć naszą pamięć na czynniki pierwsze. Dowiemy się, d
Na fali. Jak to się dzieje, że słychać mnie w radio?
Czy zastanawialiście się kiedyś, co tak naprawdę dzieje się w ułamku sekundy między wypowiedzeniem słowa, a momentem, gdy trafia ono do świadomości słuchacza? Wszystko zaczyna się od prostego ruchu powietrza w płucach i drgań fałdów głosowych w krtani, które zamieniają się w falę ciśnienia. W premierowym odcinku audycji „Z nauką po imieniu”, Adam Mirek zabiera nas w niezwykłą podróż na pograniczu
Rekomendowane
Podcast Historyczny
Polski Daily
Czarnobyl. Prawdziwa historia
Zakazane Historie
Polish with John
Historia, jakiej nie znacie
Heweliusz. Prawdziwa historia
Sceny zbrodni
Prawdziwa historia Polski
Podcasty Crime+Investigation Polsat
Angielski do kawy – British English Podcast
Mroczna historia Watykanu
