Azja Kręci - podkast Pięciu Smaków
Podkast poświęcony kinu azjatyckiemu, prowadzony przez selekcjonerów festiwalu Pięć Smaków. Omawia nowości, ambitne kino autorskie i rozrywkowe produkcje z Azji, przybliżając kontekst kulturowy i polityczny. Znajdziemy tu także informacje o festiwalach, trendach i ciekawostkach z branży filmowej. Powstał z inicjatywy Jagody Murczyńskiej, obecnie gospodarzami są Marcin Krasnowolski i Łukasz Mańkowski.
Odcinki
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 86: "Wszyscy się tu staramy", czyli o zmęczeniu koreańskiej branży kreatywnej
W 86 odcinku podkastu rozmawiamy o "Wszyscy się tu staramy", jednej z najwyżej ocenianych k-dram sezonu. Serial zwrócił na siebie uwagę zanim w ogóle został wyemitowany - za jego scenariusz odpowiedzialna była Park Hae-young, jedna z najciekawszych obecnie pracujących scenarzystek serialowych (wcześniej "My Mister" czy "Kolejna Miss Oh").
To historia czterdziestoparoletniego Hwang Dong-mana, filmo
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 85: "Ghost in the Shell", czyli czy androidy śnią o posiadaniu duszy?
Na fali powrotów klasycznych filmów w odrestaurowanych wersjach, w kinach w Polsce pojawia się po raz pierwszy "Ghost in the Shell" Mamoru Oshiiego z 1995 roku. Arcydzieło anime zdobyło wielką rzeszę fanów nie od razu i nie dzięki seansom kinowym, a za sprawą dystrybucji na kasetach VHS. Fama filmu ze świetną akcją, ale też głęboko filozoficznego i pięknego wizualnie (innowacyjna technika realizac
Azja Kręci - podkast Pięciu Smaków, odcinek 84: Refleksje po Cannes. Czy kino japońskie odradza się?
W ostatnich dwóch dekadach kinematografia Japonii straciła wiele z blasku, którym świeciła jeszcze na początku XXI wieku. Podczas gdy Koreańczycy odkrywali radość tworzenia efektownego i innowacyjnego kina gatunkowego, Japonia osuwała się w otchłań monotonii i adaptozy, stawiając głównie na tasiemcowe ekranizacje mang.
Ale ostatnio coś znowu tam drgnęło, skostniały gigant zaczął budzić się z maraz
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 83: Arcydzieło "Zawieście czerwone latarnie" wraca do kin!
Od jakiegoś czasu trwa w Polsce trend powrotów do kin starszych filmów, które weszły już do światowego kanonu, a teraz - w odnowionych cyfrowo wersjach - przykrywają mizerię współczesnego repertuaru. "Zawieście czerwone latarnie" (re-premiera 22 maja), arcydzieło Zhanga Yimou z 1991 roku, zdecydowanie na ponowną lekturę zasługuje. To film doskonały, bez jednej zbędnej sceny czy fałszywej nuty, w k
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 82: Czy jesteśmy w sytuacji bez wyjścia? O nowym filmie Park Chan-wooka i koreańskim etosie pracy
Praca jest bez wątpienia koniecznością dla większości z nas i pozwala zarobić na codzienne utrzymanie. Ale w dzisiejszym świecie znaczy o wiele więcej - jest częścią naszej tożsamości, określa nas, buduje poczucie własnej wartości.
Dlatego kiedy Man-su traci pracę po 25 latach wiernej służby w firmie produkującej papier, jego świat wali się w gruzy. Jak teraz utrzymać poziom życia, którym jego wsp
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 81: Bi Gan. Kino, które wskrzesza
List miłosny do kina? Próba ocalenia sztuki w czasach pędzącej technologii? A może hipnotyczna podróż przez gatunki, zmysły i historię Państwa Środka?
W najnowszym odcinku Podkastu Pięciu Smaków rozmawiamy o jednym z najgłośniejszych azjatyckich filmów ostatnich lat – nagrodzonym w Cannes i ubiegłorocznym przeboju festiwalu Pięć Smaków, czyli „Zmartwychwstaniu” Bi Gana. To niemal trzygodzinna film
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 80: Jaki był rok 2025 w kinie azjatyckim?
W ostatnim odcinku roku 2025 podsumowujemy sezon, zastanawiając się czym się wyróżniał i co mówi o obecnej kondycji branży filmowej w Azji.
O ile zabrakło wielkich arcydzieł, nie ma wątpliwości, że azjatycka rozrywka skutecznie przeniknęła do globalnego systemu i stała się jego ważną częścią.
Przykłady? Oszałamiająca popularność "Ne Zhy 2" czy "Demon Slayera" w kinach, "K-popowych łowczyń demonów"
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 4: Jak mówimy o migracjach?
19. edycja festiwalu już za nami, ale nie oznacza to, że skończyliśmy o niej rozmawiać – w ostatnim festiwalowym odcinku przyglądamy się sekcji “Focus: Migracje”. Razem z gośćmi, duetem artystycznym z Berlina, Martą Stanisławą Salą i Cheong Kin Manem, zastanawiamy się nad kwestią migracyjnych napływów w kontekście sztuki czy szerszej społecznej refleksji.
To rozmowa o migracji przez język, sztukę
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 3: Wizje przyszłości w azjatyckim sci-fi – Japonia vs Chiny
Co łączy chińskie superprodukcje o ratowaniu Ziemi i japońskie, melancholijne cyberświaty? Dlaczego to właśnie lata 80. były punktem zwrotnym dla azjatyckiego sci-fi – i skąd w Japonii tyle retrofuturyzmu? Jak gatunek, który miał opowiadać o przyszłości, stał się narzędziem soft power i elementem kulturowej rywalizacji między krajami?
W kolejnym festiwalowym odcinku podkastu przyglądamy się temu,
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 2: Jaka naprawdę była Japonia lat 80.?
W najnowszym, festiwalowym odcinku naszego podcastu zaglądamy pod błyszczącą powierzchnię tej niezwykłej dekady. Lata 80. to czas szalonego konsumpcjonizmu, gospodarczego boomu i przekonania, że w Japonii możliwe jest absolutnie wszystko. Ten sen o dostatku i lekkości nie trwał jednak wiecznie – z początkiem lat 90. pękła spekulacyjna bańka ekonomiczna, otwierając okres niepewności i straconych de
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 1: Co trapi młodych Koreańczyków?
W pierwszym odcinku podkastu, poświęconym 19. edycji Pięciu Smaków, przyglądamy się sekcji K-Youth. To wybór ośmiu różnych stylistycznie i tematycznie filmów, które koncentrują się na wchodzącym w dorosłość pokoleniu Koreańczyków. Od rozterek sercowych, przez problemy ze znalezieniem pracy i mieszkania, aż po systemową czy rodzinną przemoc - rzeczywistość ta nie jest zbyt przyjazna.
Na szczęście k
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 75: jak Indie stały się potęgą w produkcji filmowych blockbusterów
Powszechnie wiadomo, że Indie to różnorodny, dynamiczny i nieco osobny rynek filmowy, z własną mitologią i z gwiazdami, które występują w potężnych, coraz bardziej rozbuchanych superprodukcjach. Te gromadzą tłumy w kinach i często budzą gorące dyskusje, w skrajnych przypadkach przeradzające się w protesty i zamieszki.
Czemu właściwie tak jest? Skąd w Indiach tradycja tak monumentalnych filmów i b
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 74: Lee Chang-dong, mistrz ludzkich portretów
Bohaterem 74 odcinka Podkastu Pięciu Smaków jest Lee Chang-dong, jeden z najbardziej cenionych mistrzów kina koreańskiego XXI wieku, którego retrospektywa jest częścią programu 25. Nowych Horyzontów.
Lee zadebiutował jako reżyser mając 43 lata, będąc już uznanym pisarzem. Po dramacie gangsterskim "Zielona ryba" z 1997 r. zrealizował jeszcze pięć filmów, które zebrały worek nagród na największych ś
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 73: czy "Shambhala" jest autentycznym obrazem Nepalu?
Po ekranach polskich kin wędruje właśnie "Shambhala" Mina Bahadura Bhama, która zachwyciła publiczość 18. edycji Pięciu Smaków.
Jest to opowieść o Pemie, mieszkającej w wiosce położonej wysoko w Himalajach. Kiedy znika Tashi, jeden z jej trzech mężów, a mieszkańcy zaczynają plotkować o jej ciąży, dziewczyna postanawia go odnaleźć. Rusza w długą drogę, aby stanąć w obronie swojego dobrego imienia i
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 72: Kogo zainspirował Akira Kurosawa?
Aż trudno uwierzyć, że dopiero w 72 odcinku podkastu opowiadamy o Akirze Kurosawie, jednym z największych reżyserów w historii kina. To on rozsławił na cały świat kinematografię japońską filmami, które do dzisiaj zachwycając pięknem, czystością narracji i innowacyjnością w realizacji scen akcji.
Dzięki swojemu wyjątkowemu kunsztowi i zrozumieniu tego, jak działa kino, Kurosawa stał się jednym z na
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 71: Bong Joon-ho, cudowne dziecko Nowego Kina Koreańskiego
Nowy sezon podkastu zaczynamy od mocnego B. Z okazji premiery hollywoodzkiej produkcji "Mickey 17" rozmawiamy o imponującej karierze mistrza Bong Joon-ho, najważniejszego twórcy Nowego Kina Koreańskiego.
Bong zadebiutował w roku 2000 wprawiającą w dyskomfort komedią "Szczekające psy nigdy nie gryzą", która kompletnie się nie sprzedała w kinach, ale udowodniła, że ten socjolog z wykształcenia ma św
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 5: Liczne oblicza Tokio
Tokio to największa metropolia na świecie – dlatego stała się bohaterem tegorocznej pięciosmakowej sekcji. To gigantyczna przestrzeń, na którą składają się liczne odnogi – wśród nich przeróżne opowieści, historie, anegdotki. Tokio ma jednak wiele twarzy, a piękno tego miasta tkwi poza głównym kadrem – w ukrytych uliczkach podmiejskich dzielnic, daleko od utartego szlaku. To tam odnaleźć możemy nie
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 4: Kino Stanleya Kwana
Jednym z najciekawszych głosów Hongkońskiej Nowej Fali jest Stanley Kwan – oddany obserwator przemian modernizującego się Miasta Pachnącego Portu, którego filmowa poezja wybrzmiewała w melodramatach o emocjonalnym pogubieniu. Jego spojrzenie na Hongkong jest fascynujące, ale też wymykające się etykietom i tendencjom – każdy z jego filmów jest zupełnie odrębny, jakby zrealizowany przez innego twórc
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 3: Jak kino opowiada o środowisku?
Kwestie dotykające stanu naszej planety coraz częściej pojawiają się w kinie współczesnym. To też punkt wyjścia dla sekcji “Focus: Środowisko”, która pokazuje nieszablonowe strategie rozbrajania ekologicznych lęków w różnorodnej selekcji – od klasyki kina gatunkowego, absurdalne komedie, po kojące slow cinema. Czy te siedem filmów, które składają się na sekcje “Focus: Środowisko”, wnoszą coś noweg
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 2: Klasyka na 18. Pięciu Smakach
"Odrestaurowana klasyka" to nowa sekcja na Pięciu Smakach i o niej właśnie rozmawiamy w tym odcinku podkastu. Pokazujemy tu dzieła starsze, które dzisiaj mają status wybitnych czy kultowych. Wszystkie przeszły niedawno rekonstrukcję cyfrową i ponownie trafiły do światowego obiegu festiwalowego, na nowo wprawiając widzów w zachwyt.
Pokazy tych filmów na Festiwalu to często pierwsza okazja, żeby zob
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 1: Rozmawiamy o programie 18 edycji Festiwalu
To pierwszy taki odcinek Podkastu Pięciu Smaków. Na dzień przed ogłoszeniem programu festiwalu, zebraliśmy się, aby porozmawiać o tym, jak ten program wygląda. Na jakie sekcje się zdecydowaliśmy w tym roku i co się w nich znajdzie? Z obecności których filmów bardzo się cieszymy, na co chcielibyśmy zwrócić szczególną uwagę?
Odpowiadamy także na Wasze pytania, dotyczące festiwalowej kuchni. Jak wygl
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 65: "Oldboy" 21 lat później
Na ekrany polskich kin wraca "Oldboy", wielki sukces Park Chan-wooka z 2003 roku, pierwszy film Nowego Kina Koreańskiego, który zrobił międzynarodową karierę.
W 65 odcinku podkastu zastanawiamy się jaki jest "Oldboy" dwie dekady później. Przypominamy kontekst powstania filmu i analizujemy jego znaczenia. Jakie nastroje panowały wśród młodych twórców w 2003 roku? Jakie było wówczas koreańskie społe
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 64: Jak zacząć przygodę z kinem azjatyckim?
W sierpniowym odcinku podkastu odchodzimy od premier i innych aktualności by spojrzeć na filmową Azję z dystansu. Staramy się odpowiedzieć na ważne pytanie: jak ugryźć kino azjatyckie? Od czego zacząć, aby z przyjemnością zanurzyć się w arcybogatym świecie filmów np. japońskich, chińskich, południowokoreańskich?
Kinematografie te od dekad zachwycają bogactwem i oryginalnością, będąc jednocześnie w
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 63: Niepokorne kino Nagisy Ōshimy
W najnowszym odcinku podkastu przyglądamy się twórczości Nagisy Ōshimy, filozoficznego nestora japońskiej nowej fali, i jednego z najbardziej niepokornych reżyserów w historii kina. Wgłębiamy się w konteksty polityczne, jakie dominowały w jego nowofalowych poszukiwaniach, w centrum stawiając temat miejskiej przestrzeni – gęstego od tematów i kontekstów Tokio. Zerkamy w lata 60. – dekadę krwawych
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 62: Wszystkie twarze "Sympatyka"
W czerwcowym odcinku podkastu wracamy do wątków, które pojawiały się tu już wcześniej. Wielokrotnie opowiadaliśmy o Park Chan-wooku, analizowaliśmy też zjawisko kina Amerykanów azjatyckiego pochodzenia. Czy mogliśmy więc pominąć nowy serial koreańskiego mistrza, zaadaptowany z nagrodzonej Pulitzerem książki pisarza, którzy przybył do Stanów Zjednoczonych jako dziecko, po upadku Sajgonu?
"Sympatyk"
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 61: "Monster" i kino Hirokazu Koreedy
Na ekrany polskich kin wchodzi właśnie "Monster" Hirokazu Koreedy, nagrodzony za najlepszy scenariusz w Cannes w 2023 roku.
Na kolejne filmy twórcy, który dość niepostrzeżenie stał się najważniejszym przedstawicielem japońskiego kina, czeka z niecierpliwością art-housowa publiczność na świecie. Koreeda przyzwyczaił widzów do pozornie prostych filmów, które należy chyba nazwać obyczajowymi. Kame
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 60: Quentina Tarantino przygody z kinem azjatyckim
Quentin Tarantino - cudowne dziecko kina, bezczelny autor z wielkim talentem, rozbuchanym ego i z tysiącami filmów w głowie. Zadebiutował w 1992 roku "Wściekłymi psami", które tchnęły nowego ducha w niezależne kino amerykańskie, proponując świetnie napisane dialogi, dużo przemocy i czarny humor. A także coś jeszcze - scenariusz, który był podejrzanie podobny do pewnego hongkońskiego filmu policyjn
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 59: Czemu Godzilla wciąż powraca?
Godzilla po raz pierwszy wyłonił się z wody w 1954 roku, aby siać terror i przerażenie w filmie Ishiro Hondy z efektami epecjalnymi Eiji Tsuburayego. Mocno poturbowani wojenną klęską, Japończycy z entuzjazmem przyjęli opowieść ucieleśniającą ich zbiorowe traumy i lęk przed śmiertelną mocą broni jądrowej. Kolejne liczne filmy kaiju były tylko kwestią czasu i sprawiły, że Godzilla stał się jedną z n
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 58: O "Chłopcu i czapli" Hayao Miyazakiego
Hayao Miyazaki, wybitny japoński autor, stojący za sukcesami Studia Ghibli, żegnał się ze swoją publicznością parokrotnie. Wydawało się, że rozliczeniowy "Zrywa się wiatr" z 2013 roku będzie jego ostatnią animacją, ale okazało się, że artysta nie potrafi siedzieć bezczynnie.
Prace nad kolejnym filmem trwały parę lat, a budżet urósł do najwyższego w historii japońskiego kina. Co znamienne, studio G
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 57: Seriale, które oglądaliśmy w 2023 roku
W ostatnim odcinku naszego festiwalowego podkastu w 2023 roku, zapraszamy na rozmowę o najciekawszych serialach, które przykuły naszą uwagę w tym sezonie.
Nie ma wątpliwości, że ten format rozrywki ma się obecnie świetnie także w Azji, miejscami nawet lepiej niż kino - tak jest np. w Korei Południowej. Jakie są przyczyny tego stanu rzeczy? Co wybrać z gąszczu setek dostępnych tytułów? Jak wypadł s
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 3: Jak hongkońskie wojowniczki wywalczyły sobie drogę na szczyt
Sekcja "Kobiece Oblicza Hongkongu" na 17. Pięciu Smakach jest nietypowym spojrzeniem na kinematografię Pachnącego Portu z punktu widzenia bohaterek. Od połowy lat 60. aktorki odgrywały w hongkońskim kinie kluczową rolę, pojawiając się nie tylko w rolach matek czy żon, ale także dzielnych wojowniczek. Było to zjawisko w zasadzie bez precedensu na skalę światową i doprowadziło do narodzin wielu spe
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 2: King Hu, król transcendentalnej akcji
King Hu - geniusz, perfekcjonista, mistrz kina światowego. Urodzony w Pekinie, wyjechał do Hongkongu, gdzie debiutował jako reżyser w wytwórni braci Shaw. Wkrótce odniósł wielki sukces filmem "Napij się ze mną", mając odwagę zaangażować do głównej roli dziewiętnastoletnią aktorkę, Cheng Pei-pei. Szukając artystycznej wolności przeniósł się na Tajwan, gdzie powstały jego najważniejsze filmy - "Drag
Podkast Pięciu Smaków, odcinek festiwalowy 1: O czym dzisiaj opowiadają filmowcy z Indii?
Kinematografia indyjska - rozległa, różnorodna, mało rozpoznana w Europie. Przez lata mocno wyizolowana i kojarząca się właściwie tylko z wystawnymi widowiskami z Bollywoodu, na które przez chwilę panowała moda także w Polsce.
Wydaje się, że w ostatnich latach coś się zmieniło - np. komercyjne produkcje z Indii zaczęły się z powodzeniem pojawiać w największych serwisach streamingowych. Na drugim b
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 53: ”Poprzednie życie”, czyli czułe studium tożsamości
W październikowym odcinku podkastu skupiamy się - co się rzadko zdarza - na jednym filmie. Okazja jest dobra, ponieważ do kin w Polsce wchodzi opromienione sukcesami na festiwalach "Poprzednie życie" w reż. Celine Song, Amerykanki koreańskiego pochodzenia. Punktem wyjścia debiutantka uczyniła sytuację, która faktycznie jej się przytrafiła i uruchomiła w niej proces refleksji nad swoją przeszłością
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 52: W jakiej formie znajduje się niezależne kino w Azji?
Wrześniowy odcinek podkastu jest rewersem i uzupełnieniem odcinka poprzedniego. W sierpniu dyskutowaliśmy o najważniejszych i najlepszych azjatyckich filmach wysokobudżetowych roku 2023.
Teraz skupiamy się na dziełach niezależnych czy raczej niekomercyjnych. Jak ma się arthouse w Japonii, Korei Południowej czy w Chinach? Jak tworzy się kino w warunkach niskich budżetów w poszczególnych krajach i j
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 51: Co oglądają widzowie w kinach w Azji w 2023 roku?
Rok 2023 jest sprawdzianem globalnej kondycji branż filmowej i kinowej. Zawirowania ostatnich sezonów, związane przede wszystkim z koronawirusem, odcisnęły na przemyśle rozrywkowym silne piętno, sprawiając, że wielu zadaje sobie pytanie - czy odbicie do stanu sprzed pandemii jest jeszcze w ogóle możliwe?
W 51. odcinku zastanawiamy się czy kiniarze na największych azjatyckich rynkach mogą mieć powo
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 50: Cierpliwe spojrzenia Wang Binga
W 50. odcinku Podkastu Pięciu Smaków przyglądamy się twórczości jednego z najważniejszych współczesnych dokumentalistów. Urodzony w 1967 roku, Wang Bing od ponad dwóch dekad z imponującą wnikliwością rejestruje przemiany zachodzące w swojej ojczyźnie, w Chinach.
Od kiedy Wang Bing po raz pierwszy sięgnął po kamerę, Państwo Środka zmieniło się nie do poznania, z ubogiego kraju stając się gospodarcz
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 49: Jak europejskie festiwale kształtują kino azjatyckie?
Największe europejskie festiwale filmowe - takie jak Cannes, Berlin czy Rotterdam - już dawno przestały być tylko przeglądami kina. Dzisiaj są potężnymi instytucjami kreującymi reżyserskie gwiazdy, tworzącymi trendy, a także mającymi udział w produkcji samych filmów.
Dzieje się to za sprawą specjalnych funduszy, w ramach których początkujący filmowcy mogą rozwijać swoje projekty. Pomaga to wyławia
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 48: Co się wydarzyło w kinie koreańskim w 2003 roku?
Rok 2003 był wyjątkowy dla kina koreańskiego. Że dzieje się tam coś niezwykłego i ekscytującego było wiadomo już od paru lat. Lokalne filmy stawały się coraz lepsze, widzowie z dumą ciągnęli do kin. Rząd i prywatni inwestorzy wyłożyli na stół duże pieniądze, które producenci odważnie inwestowali w ryzykowne projekty. Nowe pokolenie artystów mogło dzięki temu eksperymentować z językiem filmowym, pr
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 47: ”John Wick 4”, czyli jak Hollywood wysysa ze światowego kina to, co najlepsze
Czwarta część "John Wicka" stała się jednym z największych przebojów ostatnich miesięcy w kinach na całym świecie. Przygody ponurego i śmiertelnie zmęczonego życiem, ale znakomicie wyszkolonego i niemalże niezniszczalnego płatnego zabójcy z filmu na film są coraz droższe i wystawniejsze, gromadzą coraz większą widownię. Najnowsza odsłona serii zaraz po premierze została okrzyknięta mistrzowskim os
Podkast Pięciu Smaków, odcinek 46: ”Podejrzana” i kino Park Chan-wooka
Hae-joon jest cierpiącym na bezsenność gliniarzem, który ma troskliwą żonę, obsesję na punkcie nierozwiązanych spraw, a przede wszystkim jest dobrym człowiekiem. Jego życie zmieni się nieodwracalnie, gdy pozna piękną i tajemniczą Seo-rae - Chinkę, której mąż zginął podczas wspinaczki w górach. Wypadek, morderstwo? Pomiędzy stróżem prawa a podejrzaną zacznie rodzić się uczucie, która przemieni się
Azja Kręci, odcinek festiwalowy nr 3: Co stało się z hongkońskim kinem po 1997 roku?
W trzecim odcinku podkastu, związanym z programem 16. Pięciu Smaków, przyglądamy się sekcji "Hongkong: Kino czasu przemian". To zbiór ośmiu znakomitych filmów, zrealizowanych w Hongkongu po roku 1997, a więc po przekazaniu miasta pod administrację chińską. Te 25 lat było dla miasta trudnym czasem, w którym konsekwentnie kurczyła się demokratyczna przestrzeń, a rosła kontrola Pekinu. Jak na te prze
Azja Kręci, odcinek festiwalowy nr 2: Czułe rejestry japońskiego kina
W drugim odcinku podkastu, związanym tematycznie z 16. edycją Pięciu Smaków, rozmawiamy z Łukaszem Mańkowskim o sekcji Japan Feel-Good. To osiem filmów wprawiających w dobry nastrój oraz zachęcających do pozytywnej zadumy nad życiem w jego najprostszych przejawach. Od szalonego i kultowego "Funky Forest" z 2005 roku, przez cudownie ekscentrycznego "Kota do wynajęcia" Naoko Ogigami, po nieznane w P
Azja Kręci, odcinek festiwalowy nr 1: Wokół filmów Edwarda Yanga
Edward Yang - mistrz nowej fali kina tajwańskiego, poeta obrazowania alienacji klasy średniej w Tajpej. Postać znana (prawie) wszystkim, którzy interesują się światowym kinem artystycznym. Jednocześnie twórca tajemniczy i nieodkryty - jego filmy przez lata były niedostępne lub krążyły wśród zainteresowanych na kopiach o bardzo słabej jakości.
Cyfrowa rekonstrukcja twórczości Yanga pozwoliła przygo
Azja Kręci, odcinek 42: O Jagodzie Murczyńskiej
Jagoda Murczyńska - filar zespołu Pięciu Smaków, pomysłodawczyni i współprowadząca podkast Azja Kręci, który miał być platformą do całorocznych rozmów o kinematografiach azjatyckich. Przez dwa lata nagraliśmy z Jagodą 42 odcinki i mieliśmy pomysły na wiele, wiele kolejnych.
Po dłuższej przerwie wracam do podkastu z odcinkiem o Jagodzie.
Jego realizacja była emocjonalnie trudna, ale nie miałem wątp
Azja Kręci, odcinek 41: Jaki był dla azjatyckiego kina rok 2021?
Wielki sukces "Squid Game", które stało się nie tylko najchętniej oglądanym serialem w historii Netflixa, ale także fenomenem popkulturowym, zmieniającym myślenie o tym, co globalnie może osiągnąć rozrywka nieanglojęzyczna; umocnienie się Chin jako największego kinowego rynku świata - dzięki niezwykłym wynikom lokalnych blockbusterów, nie tylko o tematyce patriotycznej; przebudzenie kinematografii
Azja Kręci, odcinek 40: Co po ”Squid Game”? Nowe koreańskie hity
Cały świat ogląda "Squid Game"? Już nie. Świat popkultury mknie szybko do przodu i pierwsze miejsce w rankingach Netflixa zajął już inny koreański serial, sygnowany znamienitym reżyserskim nazwiskiem.
W 40. odcinku podkastu przyglądamy się dwóm serialom wyprodukowanym przez duże sieci streamingowe, które zatrudniły pierwszoligowych koreańskich reżyserów do stworzenia kosztownych, efektownych i zap
Azja Kręci, odcinek 39: Historia w kinie japońskim i chińskim - zderzenie perspektyw w kinie mistrzów
Historia często służy narodom do kreowania teraźniejszości. Tak jest np. w przypadku Chin, które od jakiegoś czasu skupiają się na przypomnieniu światu o swoim udziale w II Wojnie Światowej i roli w budowaniu porządku, który wyłonił się z tego największego konfliktu w dziejach ludzkości.
II Wojna Światowa rozpoczęła się 1 września 1939 roku od ataku Niemców na Polskę. A może dwa lata wcześniej, gd
Azja Kręci, odcinek 38: Wszystkie światy Wong Kar Waia
Wszystkie filmy Wong Kar Waia to osobne światy, które można eksplorować na poziomie czysto zmysłowym, estetycznym, zanurzając się w ekspresyjną wizję twórcy. Równocześnie są też pożywką dla intelektu - można na wiele sposobów analizować ukryte w nich tropy, powracające wątki i symbole.
W 38. odcinku podkastu przyglądamy się twórczości hongkońskiego mistrza przekrojowo: śledzimy jego fascynacje i s
Azja Kręci, odcinek 37: ”Squid Game” - dlaczego cały świat gra w koreańskie gry?
Nikt nie spodziewał się takiego szaleństwa. Ponad 111 milionów wyświetleń serialu, globalna dyskusja, kontrowersje, popkulturowy fenomen.
456 graczy, ludzi z potężnymi problemami życiowymi, trafia do dziwnego świata, w którym wezmą udział w grze, opartej na dziecięcych zabawach. Ten, kto wygra, zgarnie masę pieniędzy. Reszta - nie przeżyje.
Jak powstał "Squid Game" i dlaczego stał się niespodziewa
Azja Kręci, odcinek 36: Nominacje do Asian Film Awards, czyli czym żyje świat kina w Azji
Asian Film Awards to nagrody, mające stanowić przeciwwagę dla zachodnich nagród filmowych i promować azjatyckie kino - to autorskie i to szukające wielomilionowych widowni. Śledzimy je z uwagą - to świetny punkt wyjścia dla poznawania azjatyckich kinematografii, wskaźnik trendów, które pojawiają się na tych rynkach i probierz sympatii widzów.
Od kilku lat Pięć Smaków współpracuje z Akademią Azjat
Azja Kręci, odcinek 35: Pema Tseden - współczesne oblicze Tybetu
Pema Tseden to jeden z najciekawszych i najbardziej wyrazistych głosów współczesnego kina. Pierwszy Tybetańczyk, któremu udaje się realizować filmy we własnym regionie i języku - ale też twórca obdarzony wyjątkową wrażliwością na przewrotne metafory, nieoczywiste piękno i filozoficzne paradoksy kryjące się w prozie egzystencji.
Z okazji kinowej premiery jego "Jinpy", który trafi do kin 24 wrześni
Azja Kręci, odcinek 34: Shang-chi - Azja, Hollywood, blockbustery. Kim byli pierwsi superbohaterowie?
Ostra bójka na ręce i nogi w autobusie pędzącym ulicami San Francisco oraz epicka bitwa, której stawką są losy świata, z użyciem smoków i łuków w mitycznej krainie Ta Lo... Jak konwencje chińskiego kina o niezwykłych wojownikach łączą się ze spektaklem rozgrywanym przez amerykańskich superbohaterów? I czy tak naprawdę te światy spotykają się po raz pierwszy?
W 34. odcinku podkastu rozmawiamy, niet
Azja Kręci, odcinek 33: Rurouni Kenshin - jacy są samuraje w XXI wieku?
Seria o wędrującym samuraju, który nie zabija, Kenshinie Himurze, to cykl cieszący się ogromną popularnością od momentu powstania. Dziś "Rurouni Kenshin" to mangi, anime, gry wideo, spektakle teatralne i pięć filmów aktorskich - z których dwa, zrealizowane z ogromnym rozmachem, doczekały się premiery tej wiosny.
Historie o samurajach to jeden z najważniejszych filarów japońskiej popkultury, a kin
Azja Kręci, odcinek 32: Apichatpong Weerasethakul - kino, duchy, polityka
Retrospektywa twórczości tajskiego mistrza w ramach 21. Nowych Horyzontów to okazja, by przyjrzeć się jego twórczości na nowo. O wieloletniej, bliskiej współpracy z Weerasethakulem rozmawiamy w nowym odcinku podkastu z Lee Chatametikoolem, montażystą i reżyserem, artystą, który, działając poza światłem reflektorów, wywarł ogromny wpływ na kształt niezależnego kina w Azji Południowo-Wschodniej osta
Azja Kręci, odcinek 31: Kino drogi, kino obrazu. Azja w obiektywie mistrzów
Wielcy operatorzy azjatyckiego kina to grupa zdecydowanie zbyt słabo reprezentowana, jeśli chodzi o obecność w mediach i filmoznawczych tekstach. Do rzadkości należą wywiady czy analizy stylu wybitnych artystów, których wizji i technicznym umiejętnościom zawdzięczamy szereg arcydzieł światowej kinematografii.
Dostępny na platformie Pięć Smaków w Domu przegląd Azjatyckiego Kina Drogi stał się dla
Azja Kręci, odcinek 30: Raya i Trese - Azja Południowo-Wschodnia w animacji
Dwie mocne bohaterki i dwie zupełnie odmienne strategie korzystania z bogactwa kulturowego Azji Południowo-Wschodniej. "Raya i ostatni smok" to pierwsza disneyowska historia inspirowana mitologią tego regionu, a wyprodukowana dla Netflixa "Trese" to ekranizacja popularnego filipińskiego komiksu, w którym rzeczywistość współczesnej Manili łączy się z niesamowitymi opowieściami o szamankach, duchach
Azja Kręci, odcinek 29: "Minari" i kino Amerykanów azjatyckiego pochodzenia
Po latach znikomej obecności twórców i bohaterów azjatyckiego pochodzenia w amerykańskim kinie, od jakiegoś czasu obserwujemy znaczący zwrot akcji. Nagrody dla "Parasite", "Kłamstewka" czy "Minari", Oscar dla Chloé Zhao, zapowiedzi pierwszej marvelowskiej produkcji z azjatyckim superbohaterem - wygląda na to, że pewne bariery zaczęły pękać. Równocześnie Amerykanie pochodzenia azjatyckiego mierzą s
Azja Kręci, odcinek 28: Obrazy z Birmy. Jangońska Szkoła Filmowa
Birma jest krajem od dekad trzymanym mocnym uściskiem przez wojskową juntę (Tatmadaw), która odcięła mieszkańców od świata i od postępu cywilizacyjnego. Jest także areną najdłuższego obecnie konfliktu zbrojnego na świecie - lokalne partyzantki występują przeciwko władzom centralnym od roku 1948, czyli od momentu deklaracji niepodległości Birmy. Ostatnia dekada przyniosła spory optymizm, jeżeli cho
Azja Kręci, odcinek 27: Sion Sono - konteksty, obsesje, inspiracje
Sion Sono, bohater przeglądu na Pięć Smaków w Domu, to twórca korzystający z bardzo szerokiej palety gatunków i stylistyk, żonglujący cytatami z najbardziej odległych zakątków kultury.
Sion Sono to twórca nieprzewidywalny, podejmujący artystyczne decyzje pod wpływem impulsów i kaprysów. Za kamerę chwycił, by filmować swoją poezję, spisywaną w miejskiej przestrzeni; przełomowy "Klub samobójców" na
Azja kręci, odcinek 26: Siedzący Słoń - gdzie zmierza chińskie kino niezależne?
Hu Bo, absolwent prestiżowej Pekińskiej Szkoły Filmowej, miał zaledwie 28 lat i trzy krótkie metraże oraz dwa tomy opowiadań na koncie, gdy wiosną 2017 roku ukończył zdjęcia do swojego pełnometrażowego debiutu. Pełna problemów produkcja odbywała się w przemysłowym, zasnutym smogiem mieście Shijiazhuang, na północy Chin. W październiku tego samego roku młody artysta niespodzianie odebrał sobie życi
Azja kręci, odcinek 25: Na traktorach, na scenie, na polu bitwy: kobiety w kinie Korei Północnej
W Korei Północnej kino od samego początku odgrywało istotną rolę w malowaniu wizji kraju, ciężko i z podniesioną głową pracującego w imię socjalistycznych wartości, ku chwale wielkiego wodza.
W tym filmowym portrecie dumnego narodu wyjątkowe miejsce zajmują kobiety. Traktorzystki, przodownice pracy, policjantki, gimnastyczki – zdolne, szlachetne, uparte w dążeniu do celu, pracujące wręcz ciężej ni
Azja kręci, odcinek 24: Bohaterki koreańskiego kina
Mimo że Korea Południowa jest nowoczesna i bogata, jej mieszkanki nie mają łatwego życia. Nierówności, uprzedzenia i skierowana wobec nich przemoc, sprawiają, że kraj plasuje się pod tym względem w ogonie pośród krajów wysoko rozwiniętych. W ostatnich latach powiał jednak wiatr społecznych zmian, przynosząc nadzieję na lepsze jutro.
24. odcinek Azja Kręci pogłębia konteksty przeglądu KOREANKI, ina
Azja kręci, odcinek 23: Chloé Zhao i oskarowe nominacje
Po historycznym tryumfie "Parasite" Bonga Joon-ho na zeszłorocznej gali rozdania Oscarów, w tym roku Azja i tematyka związana z kontynentem są znowu mocno widoczne w, ogłoszonych 15 marca, nominacjach. Tym razem jednak nie wszyscy mają powody do zadowolenia...
Na statuetki szansę ma m. in. "Minari", autobiograficzna opowieść Lee Isaaca Chunga o imigranckim doświadczeniu koreańskiej rodziny w Arkan
Azja kręci, odcinek 22: Koreańskie science fiction
Z kosmicznym furgotem na Netflixa wlecieli "Space Sweepers" - ambitna i zabawna space opera, pierwsza w historii koreańskiego kina. Pandemia sprawiła, że od lutego może ją oglądać cały świat - i, jak wynika ze statystyk, ogląda bardzo chętnie.
W podkaście przyglądamy się temu wysokobudżetowemu dziełu, opowiadającemu o przygodach niedobranej załogi statku Victory, grasującej w przestrzeni kosmiczne
Azja kręci, odcinek 21: Miłość i łzy. Melodramat w kinie azjatyckim
Melodramat to wielki, klasyczny gatunek starszy niż kino, eksploatowany z powodzeniem także przez filmowców z Azji. Emocjonuje, wzrusza i pozwala przeżyć romantyczną przygodę z bezpiecznej pozycji kinowego fotela. Ale czy miłosne historie służą wyłącznie temu, by wycisnąć z nas łzę ostatnią?
21. odcinek podkastu towarzyszy noworoczno-walentynkowemu przeglądowi przygotowanemu przez Festiwal Pięć Sm
Azja kręci, odcinek 20: Rok 2020 w azjatyckich kinach: sukcesy, dramaty, nadzieja?
Rok 2020 był dla branży filmowej bardzo trudny, wyboisty i nieprzewidywalny. Gdy pandemia koronawirusa zamknęła chińskie kina podczas obchodów Nowego Roku, nikt jeszcze nie przypuszczał, że to dopiero przygrywka dla globalnego dramatu. Wspólne spotkania okazały się najpierw ryzykowne, a potem niemożliwe, widzowie przenieśli się więc przed małe ekrany w swoich domach - branża szybko musiała dostoso
Azja kręci, odcinek 19: Kino czułe społecznie. Kto jest pasożytem w kapitalizmie? - debata Pięciu Smaków i "Pisma. Magazynu opinii"
Festiwal Filmowy Pięć Smaków to oprócz filmowej uczty okazja do pogłębionych analiz i dyskusji wokół tematów przewijających się w programie. W trakcie 14. edycji odbyła się debata towarzysząca sekcji "Parasites": nowe koreańskie kino posłużyło nam za punkt wyjścia do rozmowy o tym, w jaki sposób język filmu przepracowuje temat nierówności społecznych i ekonomicznych.
Sekcja "Parasites" została zai
Azja kręci, odcinek 18: Gatunkowe gry azjatyckich mistrzów
18. odcinek podkastu nagraliśmy parę dni przed Azjatyckim Sylwestrem. Rozmawiamy więc o sześciu filmach, które znalazły się w programie wydarzenia. To, co je łączy to to, że są dziełami, które można nazwać posługując się gatunkowymi etykietami, ale dość unikalnymi. Np. "Tampopo" Juzo Itamiego to ramen western, "Rzut na matę" Johnniego To - gangsterski film judo, a "Love & Peace" Siona Sono określi
Azja kręci, odcinek 17: Złe matki w kinie Azji
Odcinek z cyklu towarzyszącego 14. Azjatyckiemu Festiwalowi Filmowemu Pięć Smaków to okazja do spotkania się z postaciami matek w różnych filmowych kulturach Azji. Tytułowe "Złe matki" to rzeczy jasna ironiczne hasło, odnoszące się do obecnego w wielu azjatyckich kulturach stereotypu matki - kobiety poświęcającej dla dzieci wszystko, znajdującej w macierzyństwie jedyny życiowy cel, całkowicie podp
Azja kręci, odcinek 16: Indyjski hiphop
W cyklu towarzyszącym 14. edycji Azjatyckiego Festiwalu Filmowego Pięć Smaków przyglądamy się kulturowym i społecznym kontekstom prezentowanych w programie filmów. Specjalny odcinek "Azja kręci" poświęcony jest filmowi "Wersy ulicy" (reż. Zoya Akhtar, Indie 2019, prezentowanemu w sekcji Asian Cinerama. Film staje pretekstem do rozmowy o indyjskiej scenie hip-hopowej. Anna Mamińska, twórczyni fest
Azja kręci, odcinek 15: Hongkong dziś. Jak kino reaguje na przemiany polityczne?
Rybacka wioska, która na przestrzeni stulecia stała się światową gospodarczą potęgą. Skrawek skalistej zielonej wyspy, gęsto zasiedlony przez przybyszy ze wszystkich stron świata. Tętniący życiem port, łączący Wschód z Zachodem (nie zawsze legalnymi kanałami). Hongkong to pozostająca w wiecznym ruchu metropolia, w której spotykają się kultury, a splątane ludzkie historie tworzą niewyczerpane źródł
Azja kręci, odcinek 14: Azjatycki VR, czyli historia kina wirtualnej rzeczywistości
Doświadczenia VR w ostatnich kilku latach z branżowej ciekawostki przeobraziły się w obowiązkowy punkt programu najważniejszych festiwali filmowych. Nowe osiągnięcie technologiczne uruchomiło falę kreatywnych pomysłów - od tych rozrywkowo-popkulturowych po niezwykle ambitne artystyczne projekty: w wirtualnej rzeczywistości można przeżyć atak trójwymiarowych zombie, ale też poznać doświadczenia mig
Azja kręci, odcinek 13: "Mulan", czyli Chiny w Hollywood
Legenda o Mulan to opowieść wielokrotnie spisywana i ekranizowana - a w każdej wersji odbija się duch aktualnych politycznych wydarzeń i społecznych przemian. Na ekrany wchodzi właśnie "Mulan" wyprodukowana przez Disneya - a premierze tej towarzyszy szereg kontrowersji i zarazem ogromna ekscytacja.
"Mulan" pojawia się w momencie, gdy coraz mocniej zaognia się dyskusja o zależności hollywoodzkich
Azja kręci, odcinek 12: "Maggie" i kino koreańskich reżyserek
Polska premiera "Maggie" Yi Ok-seop, niezwykle oryginalnej i kuszącej koreańskiej komediodramy autorstwa debiutującej reżyserki, to doskonały pretekst, by ponownie odwiedzić Koreę Południową. Tym razem przyglądamy się twórczości kobiet, które wyznaczają nowe przestrzenie rozwoju tamtejszej kinematografii i zabierają coraz mocniejszy głos w sprawie bolączek koreańskiego społeczeństwa.
Fantastyczny
Azja kręci, odcinek 11: Podróż do... Hongkongu
Ostatnie trzy dekady to dla Hongkongu czas coraz szybciej przebiegajacych przemian związanych z przejściem regionu pod chińskie zarządzanie. Dla jego kinematografii to zarazem okres przejścia od momentu najbardziej spektakularnych sukcesów po czas niepewności i rozchwiania.
Trudne czasy to jednak często pożywka dla fascynujących fabuł i materiał do pracy dla utalentowanych autorów. W nowym odcinku
Azja kręci, odcinek 10: Wietnamczycy w polskim kinie
Kwarantanna nie trwa w nieskończoność, w Polsce powoli otwierają się kina. Premiera kojącego "Smaku Pho" w reżyserii Mariko Bobrik to doskonała okazja, aby znowu odwiedzić ulubione kino studyjne. To także okazja, aby przyjrzeć się wcześniejszym portretom Wietnamczyków w polskim kinie.
Społeczność wietnamska jest częścią naszego społeczeństwa od dekad, widoczna jest zwłaszcza diaspora warszawska. N
Azja kręci, odcinek 9: Podróż do... Malezji i Singapuru
W dziewiątym odcinku podcastu kierujemy się do Malezji i do Singapuru, miejsc szalenie ciekawych, różnorodnych etnicznie, ale rzadko odwiedzanych przez miłośników kina.
Przypominamy w dużym skrócie historię tych kinematografii i przyglądamy się największym komercyjnym hitom ostatnich lat. "Paskal", "Munafik" czy "The Journey" dają dobre pojęcie o guście lokalnej publiczności.
Wspominamy Daina Said
Azja kręci, odcinek 8: Podróż do... Korei Południowej
W ósmym odcinku podcastu kontynuujemy podróż po Azji, nie ruszając się z domów. Tym razem zatrzymujemy się w kraju, który dzięki sukcesowi "Parasite" Bong Joon-ho potwierdził swoją niezwykle mocną pozycję na filmowej mapie świata. Nie skupiamy się jednak na dobrze znanych hitach, odkrywamy dla Was mniej oczywiste tytuły.
Zaczynamy od "Time to Hunt" Yoon Sung-hyuna - bardzo ciekawej dystopii, inno
Azja kręci, odcinek 7: Podróż do... Chin
Podczas przedłużającej się kwarantanny, kontynuujemy naszą filmową podróż po Azji. Tym razem zaglądamy do kraju, o którym mówi się i pisze ostatnio bardzo dużo - do Chin. To Państwo Środka zyskało najwięcej na procesach globalizacji w ostatnich dekadach, to tutaj setki milionów ludzi podźwignęły się z ubóstwa, przeprowadzając się do miast i budując wpływową klasę średnią. Proces ten przyniósł też
