Polityka o historii
Polityka o Historii to podkast tygodnika „Polityka” o wydarzeniach historycznych i ich wpływie na współczesny świat. Rozmowy z ekspertami zajmującymi się historią Polski i świata. Podkast dla tych, którzy chcą zrozumieć przeszłość, by lepiej rozumieć teraźniejszość. Zapraszają dziennikarze tygodnika „Polityka”: Agnieszka Krzemińska i Marcin Zaremba. Nowe odcinki co tydzień, we wtorek rano.
Episodes
Polityka o historii: Nieznana wojenna historia Nowego Targu: jak Polacy pomagali Żydom przed Zagładą? Wyjaśnia dr Karolina Panz
Jak wyglądało życie żydowskich mieszkańców Podhala przed II wojną światową i dlaczego po wojnie nie pozostał po nim niemal żaden ślad? Jak zniknął żydowski Nowy Targ? Dlaczego Zagłada i antysemityzm na Podhalu nie były wcześniej widoczne?
W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” gościnią Marcina Zaremby jest Karolina Panz, laureatka Nagrody Historycznej POLITYKI im. Mariana Turskiego za ks
Polityka o historii: Jak wyglądało sekretne życie polskich królowych. Zdrady, brutalna polityka i sojusze!
Jak wyglądało życie kobiet na polskich dworach i jaką rolę tak naprawdę odegrały polskie królowe? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o kobietach z dynastii Piastów i Jagiellonów: ich małżeństwach, porodach, wpływach politycznych i miejscu, jakie zajmowały w świecie zdominowanym przez mężczyzn.
Gościniami odcinka są prof. Bożena Czwojdrak oraz dr Agnieszka Pawłowska-Kubik. Ś
Polityka o historii: ONR i radykalizacja Polski lat 30. Jaką Polskę chcieli stworzyć narodowcy?
Dlaczego część młodego pokolenia w Polsce lat 30. zaczęła fascynować się nacjonalizmem, przemocą i wizją państwa etnicznie jednorodnego? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” wyjaśniamy, jak wyglądała radykalizacja polityki w II Rzeczpospolitej i dlaczego polskie uniwersytety stały się jednym z głównych miejsc narodzin nowoczesnego radykalizmu.
Naszą gościnią jest dr Izabela Mrzygłód, la
Polityka o historii: Po co Grekom było tylu herosów i bogów? W co wierzyli? Mitologia jest jak „Stranger Things”. Wyjaśnia prof. Mojsik
Kim naprawdę byli bogowie greccy i dlaczego greccy herosi byli tak ważni dla mieszkańców starożytnego świata? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Tomasz Mojsik opowiada o tym, czym była mitologia grecka i dlaczego do dziś pozostaje jednym z fundamentów europejskiej kultury.
Rozmawiamy o tym, czym jest mit i dlaczego opowieści o herosach nie były jedynie fantazją, ale sposobem roz
Polityka o historii: Historia Łodzi po wojnie. Kiedyś przeżywała boom i była tymczasową stolicą Polski!
Dlaczego tuż po wojnie to Łódź stała się najważniejszym miastem w Polsce? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o niezwykłym czasie, gdy powojenna Łódź przejęła rolę centrum życia intelektualnego i artystycznego. Zrujnowana Warszawa nie była jeszcze gotowa do odbudowy, dlatego przez kilka lat to Łódź funkcjonowała jako jedna z nieformalnych stolic Polski.
Punktem wyjścia jest
Polityka o historii: dr Ejsmond: Jak naprawdę badamy mumie? Zagadka Tutanchamona i nowe muzeum
Czy wystawianie ciał dawnych władców to wciąż temat tabu, a Egipcjanie naprawdę pogubili się w tym, kogo skrywają królewskie grobowce? W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska sprawdza, czy Wielkie Muzeum Egipskie (GEM Cairo) rzeczywiście rzuca na kolana i jak wygląda nowe muzeum w Kairze na tle legendarnego gmachu na placu Tahrir. Naszym gościem jest archeolog i egipt
Polityka o historii: Czy zamach majowy był przypadkiem? Prof. Mierzwa o kulisach ataku Piłsudskiego i rządach sanacji
Czy zamach majowy 1926 był zaplanowany, czy był skutkiem narastającego kryzysu, w jakim znalazła się II Rzeczpospolita? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Marcin Zaremba i prof. Janusz Mierzwa z UJ analizują genezę wydarzeń określanych jako zamach majowy. Jak zamach stanu Piłsudskiego wyglądał w praktyce?
Punktem wyjścia do rozmowy jest sytuacja polityczna i gospodarcza tamtego okresu
Polityka o historii: Czy polscy burmistrzowie kolaborowali z niemieckim okupantem? Dr Rossoliński-Liebe o współpracy w trakcie II wojny światowej
Czy polscy burmistrzowie w czasie, jakim była II wojna światowa, byli jedynie wykonawcami decyzji niemieckiej administracji, czy też ich rola była bardziej złożona? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” zastanawiamy się, jak funkcjonowała lokalna władza w realiach okupacji i jakie dylematy towarzyszyły codziennym decyzjom urzędników. Naszym gościem jest dr Grzegorz Rossoliński-Liebe, któr
Polityka o historii: Skąd pochodzą Piastowie? Tajemnice początków Polski wyjaśnia prof. Andrzej Buko
Skąd tak naprawdę pochodzą Piastowie? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” analizujemy najnowsze badania genetyczne Piastów, które rzucają inne światło na to, skąd pochodzą Piastowie i jakie jest pochodzenie pierwszej dynastii Polski. Czy to możliwe, że Piastowie byli tutejsi, czy też ich korzenie sięgają dalej, poza ziemie słowiańskie?
Gościem odcinka jest archeolog prof. Andrzej Buko,
Polityka o historii: Kim był Bolesław Bierut: marionetką Stalina czy mężem stanu? I jak naprawdę zginął? Prof. Piotr Osęka
Kim tak naprawdę był Bolesław Bierut i jaką rolę odegrał w historii Polski po II wojnie światowej? W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” przyglądamy się postaci, którą jedni nazywają człowiekiem Stalina, a inni postrzegają jako sprawnego organizatora, dzięki któremu kwitła w Polsce władza komunistyczna. Prof. Piotr Osęka, nasz dzisiejszy gość, analizuje, co doprowadziło do tego, że Kraj
Polityka o historii: Co ubrania mówiły o władzy i polityce? Historia mody z Karoliną Żebrowską
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: historia mody. Agnieszka Krzemińska gości autorkę książki „Ugly. Encyklopedia brzydkiej mody”, by zrozumieć, jak wyglądała historia mody od starożytności do współczesności. Karolina Żebrowska opowiada, jak zmieniały się trendy modowe: jak wyglądała historia mody męskiej i dlaczego to niejeden mężczyzna był, jak to się dziś mówi, trendsetterem.
Polityka o historii: Historia Opus Dei – jakie skrywa tajemnice Kościoła katolickiego?
Jak powstało Opus Dei i czy skrywa jakieś sekrety Kościoła? W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” mówią o tym Marcin Zaremba i dziennikarz tygodnika „Polityka”, ekspert do spraw kościelnych Adam Szostkiewicz. Wyjaśniamy, co to jest Opus Dei i kim jest św. Josemaria Escriva, założyciel tej organizacji. Rozmawiamy wokół wydanej właśnie po polsku książki dziennikarza śledczego Garetha
Polityka o historii: „Piekło kobiet”. Jak żyły nasze prababki w II RP?
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” analizujemy realizację serialu „Piekło kobiet” (HBO Polska), stawiając pytania o granice opresji kobiet w II RP. Prof. Marcin Zaremba sprawdza wraz ze swoją gościnią – prof. Katarzyną Sierakowską – czy serial historyczny, w którym występują Agata Turkot i Mateusz Damięcki, a który wyreżyserowała Anna Maliszewska, to tylko mroczna fikcja, czy rz
Polityka o historii: czego możemy dowiedzieć się o historii z dna jeziora? O archeologii podwodnej opowiada prof. Kontny
W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska rozmawia ze swoim gościem, którym jest prof. Bartosz Kontny z Uniwersytetu Warszawskiego, o tym, jak wyglądał świat wojowników celtyckich, kiedy zaczęły się wojny i co na temat najdawniejszych konfliktów mówią nam odkrycia archeologiczne. Punktem wyjścia jest archeologia podwodna, dzięki której poznajemy historię ukrytą pod powi
Polityka o Historii: dlaczego lata 90te w Polsce musiały być terapią szokową? Prof. Błażej Brzostek o transformacji ustrojowej i kolorach najntisów
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Marcin Zaremba oraz prof. Błażej Brzostek rozmawiają o tym, jak wyglądała Polska po 1989 roku. W tym odcinku wracamy do czasów, gdy transformacja polityczna i gospodarcza w Polsce zmieniła wszystko, a szalone lata 90. stały się sceną jednego z największych eksperymentów społecznych. Analizujemy, jak plan Balcerowicza i jego słynna terapia
Polityka o historii: Kto naprawdę rządził Grenlandią? Mówi prof. Jakub Morawiec
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska oraz prof. Jakub Morawiec próbują ustalić, co skrywa Grenlandia i jaka jest historia Grenlandii. Historia, która zaczęła się, gdy Eryk Rudy i wikingowie organizowali swoje wielkie wyprawy morskie, to klucz do zrozumienia, dlaczego współczesna relacja Grenlandia vs USA budzi dziś takie emocje.
Badamy sagi nordyckie, sagi wi
Polityka o historii: Jaka była prawdziwa historia ołowianych dzieci z Szopienic?
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: kim były ołowiane dzieci? Anna Kowalczyk, dziennikarka Programu Trzeciego Polskiego Radia i autorka audioopowieści „Ołowiane dzieci”, opowiada, jak naprawdę wyglądała ołowica w Szopienicach, choroba, która dotykała przede wszystkim hutników pracujących na Śląsku. Huta metali nieżelaznych Szopienice, utworzona w pierwszej połowie XIX w., działa
Polityka o historii: Prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò: jakie były początki Judaizmu i dzieje Żydów?
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: judaizm bez tajemnic, czyli jak wyglądały początki judaizmu. Nasz gość, prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò, historyk starożytności, przybliża ze szczegółami, jak powstał judaizm. Rozmawiamy o tym, jak wyglądały dzieje Żydów i czy Stary Testament to na pewno najlepsze źródło wiedzy. Zastanawiamy się, jak wyglądał judaizm w czasach Jezusa, jaki był
Polityka o historii: Żydzi po wojnie. Zemsta na Niemcach, łowcy nazistów i polowanie na Eichmanna
W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: Marek Łuszczyna, autor książki „Bękarty Polski”, opowiada o tym, jak wyglądała po wojnie zemsta na Niemcach. Łowcy nazistów poszukiwali sprawiedliwości – zaczęło się więc m.in. polowanie na Adolfa Eichmanna. Jedną z osób zaangażowanych w poszukiwania był Tuwja Friedman, znany wcześniej jako Tadeusz Jasiński. O jego życiu, na podstawie akt historycz
Polityka o historii: Czy powstania Polacy mają we krwi? Prof. Friszke i prof. Wnuk o charakterze polskich powstań
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: prof. Andrzej Friszke i prof. Rafał Wnuk analizują powstania w Polsce. W rozmowie wraca pytanie: czy powstania miały sens? Zastanawiamy się także, czy i jak tożsamość narodowa jest uwikłana w debatę o tym, „dlaczego powstanie było błędem”. Szczególne miejsce zajmują powstania narodowe w XIX w., w tym powstanie listopadowe i powstanie styczniow
Polityka o historii: jaka jest historia upadku Wenezueli? Chavez, bieda, ropa i korupcja Maduro
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: Artur Domosławski i Marcin Zaremba zastanawiają się, co się tak naprawdę dzieje w Wenezueli i czy Wenezuela 2025 może być rozumiana jako „Wenezuela bez planu” politycznego i gospodarczego. Czy to, co widzimy dziś w mediach, to historia upadku Wenezueli? Domosławski i Zaremba opisują atak na Wenezuelę, związany z tym narastający konflikt Wenezu
Polityka o historii: Jak wyglądało życie kobiet w PRL? Wyjaśnia prof. Błażej Brzostek
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o tym, jak w PRL wyglądało życie osób, o których mówi się nadal za mało, czyli kobiet. Gościem, który prowadzi nas przez ten temat, jest prof. Błażej Brzostek, autor książki „Życie codzienne kobiet w PRL-u”.
Na kobiety w PRL patrzymy zwykle przez pryzmat haseł propagandowych, jak m.in. znane „kobiety na traktory”. Ale jak tak naprawd
Polityka o historii: Dlaczego wyginęli neandertalczycy? Jakie było życie w paleolicie? Wyjaśnia prof. Małgorzata Kot
W pierwszym w 2026 r. odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Małgorzata Kot z Wydziału Archeologii UW w rozmowie m.in. o tym, jak wyglądała historia ludzkości, życie w paleolicie i dlaczego wyginęli neandertalczycy. Homo sapiens długo żyli równolegle z innymi grupami, nazywanymi hominidami (do których należeli m.in. neandertalczycy). Dlaczego więc jako jedyni przetrwaliśmy do czasów dzisie
Polityka o historii: Tajemnicze narodziny Jezusa – kiedy miały miejsce? Do dziś są pełne wątpliwości. Wyjaśnia prof. Robert Wiśniewski
W najnowszym (i świątecznym) odcinku wideokastu „Polityka o historii”: prof. Robert Wiśniewski. Czy Jezus żył naprawdę i co o tym mówi Biblia? Pierwsi chrześcijanie i wiara w narodziny Jezusa. Ile historii jest w Biblii i jakim dzieckiem był Jezus, jak wyglądał chrzest Jezusa w Jordanie. A może Jezus był postacią historyczną?
Prof. Wiśniewski wyjaśnia, jak żyli chrześcijanie pierwszych wieków, ja
Polityka o historii: Kucharze dyktatorów. Jeden z najgroźniejszych zawodów świata? Opowieści kucharzy przybliża Witold Szabłowski
W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” gościem Marcina Zaremby jest Witold Szabłowski, dziennikarz i reportażysta, autor książki „Kucharze dyktatorów”. Rozmawiamy o tym, co jadali znani dyktatorzy i czy mieli swoje zachcianki. Witold Szabłowski rozmawiał z kucharzami największych dyktatorów, na jego liście znaleźli się m.in. Władimir Putin, Fidel Castro, Saddam Husajn, Kim Dzong Il
Polityka o historii: Cesarstwo Japonii. Samurajowie, wojsko i cesarz. Wyjaśnia prof. Ewa Pałasz-Rutkowska
W dzisiejszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: dr Ewa Pałasz-Rutkowska i historia Japonii. Japonistka i orientalistka w rozmowie z Agnieszką Krzemińską przybliża, jak wygląda Cesarstwo Japońskie. Od 2019 r. 126. cesarzem kraju jest Naruhito (syn cesarza Hirohito). Jak wyglądają rządy najdłuższej dynastii na świecie, czym się charakteryzują? Jakie stoją przed nią wyzwania? W rozmowie nie z
Sławomir Poloczek - doświadczenia mistyczne w chrześcijaństwie i zapomniane religie | Polityka o historii
Dzisiaj w „Polityce o historii” rozmawiamy o tym, czym są gnoza i gnostycyzm - czy to wiedza tajemna? Czym był mistycyzm chrześcijański, gnoza i kabała. Gnoza jako postawa egzystencjalna zakładała szukanie zbawienia przez duchowe poznanie, objawienia duchowe i wiedzę. Czym w tym wszystkim jest więc mistycyzm, a szczególnie mistycyzm chrześcijański, i gdzie widzimy jego ślady? Ze Sławomirem Poloczk
Polityka o historii: epidemia ospy prawdziwej we Wrocławiu 1963 – jak do tego doszło?
Dzisiaj w odcinku „Polityka o historii”: epidemia ospy – Wrocław 1963, jak do niej doszło, pacjent „0”, szczepienia. Jak rozpętała się epidemia w Polsce? Ospa prawdziwa, czyli najgroźniejsza choroba cywilizacyjna, znana jako „czarna śmierć”, to choroba, która została eradykowana w 1980 r. Niecałe 20 lat wcześniej, latem 1963, do Wrocławia zawitało czarne lato. To była ostatnia taka bitwa Europy. J
Polityka o historii: czego nie wiemy jeszcze o gladiatorach i inne mity starożytnego Rzymu.
Dzisiaj w „Polityce o historii” Michał Baranowski, historyk i starożytnik: rozmowa o tym, jakie są mity i historia starożytnego Rzymu. Czym wyróżniali się gladiatorzy rzymscy i czy już wszystko o nich wiemy? Jakie Rzym skrywa tajemnice? Codzienność w Rzymie wydaje się coraz lepiej zbadaną naukowo kwestią, ale czy wiemy dokładnie, jak wyglądało życie w starożytnym Rzymie?
Z dr. Baranowskim obalamy
Polityka o historii: Rosyjski wywiad w Europie. Jak to działa? Co szpiegowała Anna Chapman?
Dzisiaj w „Polityce o historii”: jak działa rosyjski wywiad? Dezinformacja w sieci, wpływ na wybory na świecie. Jakie metody wywierania wpływu mają służby specjalne Rosji i jak działa wywiad rosyjski w Polsce, ale też w innych miejscach Europy? Powszechnie wiadomo, że rosyjskie służby specjalne wywarły znaczący wpływ na wybory w Rumunii czy Mołdawii. Czy inne kraje też będą pod rosyjskim wpływem?
Polityka o historii: katastrofa Heweliusza. Jak zatonął? Wyjaśnia Roman Czejarek
Dzisiaj w „Polityce o historii” katastrofa „Heweliusza”: jak zatonął polski prom? Wyjaśnia Roman Czejarek, autor audioreportażu o tym, jak zatonął „Jan Heweliusz”. Jaka jest jego prawdziwa historia i kto jest winny tej katastrofy: pogoda czy tzw. czynnik ludzki? „Jan Heweliusz” to dziś wrak, który leży na dnie Morza Bałtyckiego. Katastrofa polskiego promu „Jan Heweliusz” od 30 lat budzi kontrowers
Polityka o historii: Kamil Janicki – jak żyli królowie na Wawelu? I dlaczego stamtąd uciekali?
Dzisiaj w odcinku „Polityka o historii” Kamil Janicki. Wywiad: Wawel – jak mieszkali polscy królowie? Kamil Janicki z kanału „Wielka historia” o tym, jaka jest historia zamku na Wawelu i jakie są tajemnice polskich królów. Kamil Janicki o historii i Wawelu wie bardzo dużo, to m.in. autor książki „Wawel. Biografia”. W rozmowie tłumaczy, jaka jest historia Wawelu w Krakowie i czy zamek na Wawelu to
Prof. Dudek o Kaczyńskim: skąd jego niechęć do Niemiec? Ta jedna podróż mogła mieć znaczenie
Dzisiaj w odcinku prof. Antoni Dudek o historii: młodość Kaczyńskiego, radykalizacja i reparacje wojenne. Czy Jarosław Kaczyński uważa, że Polska uzyska reparacje wojenne od Niemiec? Antoni Dudek mówi o niechęci Kaczyńskiego do Niemiec. Jaki związek ma z tym dziadek z Wehrmachtu? Czy stosunki polsko-niemieckie są teraz w porządku? To rozmowa też o tym, dlaczego radykalizacja Kaczyńskiego postępuje
Polityka o historii: Słowianie a genetyka, czyli skąd przyszli nasi przodkowie? DNA odkrywa prawdę
Dzisiaj archeolog Dariusz Błaszczyk i genetyk Michał Golubiński, czyli Słowianie a genetyka i archeologia. Skąd pochodzą Słowianie, jaka jest historia Słowian i jak żyli dawni Słowianie? Nowe badania DNA wskazują na pochodzenie Słowian, dzięki czemu wiemy więcej o tym, jak żyli pierwsi Słowianie i jak wyglądały ich pierwsze państwa. DNA pozwala zrozumieć, jaka jest geneza Słowian, kim byli wcześni
Polityka o historii: Warszawa pod okupacją – hazard w kasynie pod okiem Gestapo i polskie podziemie
Podczas okupacji w Warszawie na ul. Szucha mieściło się Gestapo, a zaraz obok kasyno „tylko dla Polaków”.
Polityka o historii: Jak filozofia Sokratesa wpłynęła na starożytne Ateny?
Greccy filozofowie, którzy byli najważniejsi? Często na tej liście wymieniani są popularni: Sokrates, Arystoteles i Platon. A jaka była biografia i filozofia Sokratesa? W najnowszym odcinku podkastu „Polityka o historii” nasz gość prof. Krzysztof Łapiński, autor książki „Najmądrzejszy”, opowiada o filozofii Sokratesa, przybliża dzieło „Obrona” Sokratesa, wyjaśnia, czym była według niego demokracja
Polityka o historii. Nasi w Wehrmachcie. Jak to z nimi było? Jedni uciekli, inni walczyli z entuzjazmem
Po wystawie oprowadza jej współautor dr Janusz Marszalec z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. I tłumaczy, jak to z Polakami w Wehrmachcie było.
Polityka o historii: Rewolucja irańska. Dlaczego wybuchła, jak zmieniła Bliski Wschód
W dzisiejszym odcinku podkastu „Polityka o historii”: rewolucja w Iranie. Łukasz Wójcik z tygodnika „Polityka” opowiada, jak wyglądał Iran przed rewolucją islamską, dlaczego ropa jest wszędzie i czym była sama rewolucja islamska w Iranie z 1979 r. Kim był Ruhollah Chomeini, który rządził Iranem, a kim jest jego obecny przywódca ajatollah Ali Chamenei? Rządzi krajem od kilku dekad, a teokracja w Ir
Polityka o historii: Antysemityzm w PRL, czyli Moczar, Gomułka i Marzec 1968
W pierwszym odcinku po wakacyjnej przerwie: prof. Paweł Machcewicz i antysemityzm w Polsce w czasach PRL, czyli Mieczysław Moczar, Władysław Gomułka i Marzec 1968. Jak moczarowcy wpłynęli na nastroje antyżydowskie i antysyjonizm, gdy trwały czasy Gomułki? Czy protesty studentów i 1968 r. był inicjatywą oddolną, a może narzędziem politycznym w rękach frakcji we władzach PZPR, które skupione były wo
Nie ma jednej Hiszpanii. Posłuchaj, jeśli chcesz ją odwiedzić i zrozumieć
Dr Paweł Szadkowski z Uniwersytetu w Białmystoku prowadzi nas przez dzieje Półwyspu Iberyjskiego, gdzie warstwy Iberów, Basków, Rzymian, Wizygotów i Arabów ułożyły skomplikowaną mozaikę kultur. Od uprzemysłowionego Kraju Basków i rybackiej Asturii, przez dumną Katalonię, po wielokulturową Andaluzję odkrywamy, że wspólna flaga zasłania plątaninę języków, mitów i ambicji. Rozmawiamy o rekonkwiście,
Marian Turski dziś skończyłby 99 lat. Szedł na rekord, nie ma takiego drugiego
W specjalnym odcinku „Polityki o historii” Marcin Zaremba i Wiesław Władyka wspominają redakcyjnego kolegę i historyka Mariana Turskiego, który 26 czerwca obchodziłby 99. urodziny.
Marian szedł na akord. Od 1958 r. aż do swojej śmierci w 2025 nieprzerwanie redagował w tygodniku „Polityka” teksty historyczne. Trudno wskazać w Polsce drugiego takiego redaktora. Co tydzień przez 52 tygodnie w roku p
90 lat Polskiego Słownika Biograficznego. I powstaje nadal! To fenomen w skali świata
W najnowszym odcinku, którego specjalnym gospodarzem jest prof. Wiesław Władyka, rozmowa z prof. Andrzejem Romanowskim, nagrodzonym tegoroczną Nagrodą Historyczną im. Mariana Turskiego, redaktorem naczelnym Polskiego Słownika Biograficznego. PSB to dzieło unikatowe w skali światowej: ma już 90 lat, liczy prawie 300 tys. biogramów i wciąż powstaje. Tworzony przez tysiące autorów, jest pomnikiem pol
Jak w XX wieku wymazywano Podlasie. Głos białoruskiej mniejszości, który miał zamilknąć
Dlaczego historia Białorusinów z Podlasia była przez dekady wymazywana? Jakie uprzedzenia wobec nich panowały w II RP i po wojnie? Nauczycielka i reporterka Aneta Prymaka-Oniszk, laureatka Nagrody Historycznej im. Mariana Turskiego za książkę „Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia”, rozmawia z Marcinem Zarembą o zapomnianej, często dramatycznej historii XX w. Uczy nas też kilku
Włosy, boginie i tabliczki, czyli kobiety w starożytnym Bliskim Wschodzie
Najnowszy odcinek kobiecej serii w „Polityce o historii” poświęcamy kobietom starożytnego Bliskiego Wschodu. Dominika Lewandowska, orientalistka z Uniwersytetu Warszawskiego, opowiada, czy kobiety mogły się uczyć pisać, kto zakrywał włosy i co o cielesności mówią źródła sprzed tysięcy lat. Dowiecie się, jak wyglądało życie codzienne kobiet w Asyrii i Anatolii oraz jakie miały prawa. Poruszamy tema
Bić się czy nie bić. Tragiczne wybory i polskie podziemie po 1945 r.
W tym odcinku rozmawiamy z historykiem Sławomirem Poleszakiem, współautorem (wraz z Rafałem Wnukiem) książki „Niezłomni czy realiści. Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu”, laureatem Nagrody Historycznej „Polityki” im. Mariana Turskiego. To opowieść o dramatycznych decyzjach, jakie musieli podejmować żołnierze AK i członkowie konspiracji po drugiej wojnie światowej. Bez patosu, bez upros
Dzieciństwo bez dzieciństwa, czyli o pracy dzieci, której nie chcemy pamiętać
Dzieciństwo kojarzy się dziś z zabawą, nauką i opieką dorosłych. Ale jeszcze w XIX i XX w. tysiące dzieci w Polsce zamiast szkoły trafiało do fabryk, kopalń i na służbę. Pracowały od najmłodszych lat, często wycieńczone, głodne, bez dostępu do edukacji i opieki zdrowotnej. W rozmowie inspirowanej książką Magdaleny Kopeć „Pastuszkowie, gazeciarze, tkaczki” mówimy o losie dzieci robotników, służącyc
Kim byli budowniczowie getta warszawskiego? To miało być śmiertelnie skuteczne
Kto wymyślił warszawskie getto? Jaką rolę w polityce prowadzącej do Zagłady odegrali inteligenci? Niemiecki reżim okupacyjny potocznie kojarzy się z sadystycznym gestapowcem bądź tłustym i przekupnym żandarmem. Zapominamy, że stworzyli go Niemcy i Austriacy ze stopniem doktora. Doktor przed nazwiskiem mieli Hans Frank bądź Ludwig Fischer, gubernator Dystryktu Warszawskiego. Wszystko miało być racj
Mnisi, sodomia i trzecia płeć, czyli Kościół w XI wieku. Co trafiło do papieskiej szkatuły?
Czy w XI-wiecznym Kościele naprawdę istniała „sodomicka zaraza”? Dlaczego papież milczał wobec homoseksualizmu wśród duchownych? I kim był Piotr Damiani: fanatycznym moralistą czy wizjonerskim intelektualistą? Prof. Krzysztof Skwierczyński z Uniwersytetu Warszawskiego zabiera nas w podróż przez cielesne i duchowe napięcia średniowiecza. Mówimy o seksualności, płci, hipokryzji, reformie Kościoła i
Kobiety w historii. Te, które sikały na stojąco: jak żyły starożytne Egipcjanki?
Przeszłość nie była łaskawa dla kobiet — w podręcznikach historii dominują mężczyźni, kobiety często pozostają w tle. Starożytny Egipt to wyjątek. Kobiety potrafiły tu zrobić karierę, rządzić i prowadzić interesy, a Herodot pisał z przerażeniem o ich swobodzie. W pierwszym odcinku naszego nowego cyklu przyglądamy się Egipcjankom: królowym, kapłankom, poetkom i zwykłym mieszkankom kraju nad Nilem.
City break, ale z historią. Ruszamy do Florencji i staramy się nie zwariować
Zwiedzamy Florencję! Ale od czego zacząć, gdy sztuka atakuje z każdej strony? Jak nie oszaleć od piękna i nie paść ofiarą syndromu Stendhala? Przylatujemy... a raczej przyjeżdżamy pociągiem z Bolonii lub Pizy i ruszamy w miasto. Z pomocą prof. Haliny Manikowskiej odkrywamy Florencję: od fresku Masaccia w Santa Maria Novella, przez dzieła Brunelleschiego, Giotta i Michała Anioła, aż po Ogrody Bardi
