Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
Autorski wybór najważniejszych wydarzeń politycznych, społecznych i kulturalnych z ostatnich 7 dni na świecie. Z udziałem dziennikarzy, ekspertów, uczestników życia politycznego, no i Dariuszem Rosiakiem oczywiście.
Episodes
Raport o sztucznej inteligencji - AI i Polska, czyli gdzie jesteśmy?
🇵🇱 Czy Polska ma jeszcze szansę odegrać ważną rolę w rewolucji sztucznej inteligencji? A może ten wyścig został już rozstrzygnięty przez Stany Zjednoczone i Chiny? Czy naprawdę potrzebujemy własnych superkomputerów, fabryk AI i wielkich centrów danych, czy może nasza największa siła tkwi w czymś innym?🔵 W 18. odcinku „Raportu o SI” sprawdzamy, gdzie dziś znajduje się Polska (i Europa) w świecie sz
Raport na dziś - 10 czerwca 2026
Iran zestrzelił w poniedziałek amerykański śmigłowiec w okolicach cieśniny Ormuz. W odwecie Amerykanie zaatakowali cele w Iranie. Obie akcje miały ograniczony zasięg i – jak twierdzą źródła amerykańskie – nie wpływają na negocjacje między oboma krajami. Izrael ponownie zaatakował cele w południowym Libanie, między innymi w mieście portowym Tyr. Ewakuowana została dzielnica chrześcijańska. Iran ost
Raport o książkach – Wojciech Bonowicz o Wiesławie Myśliwskim i swojej poezji. Odcinek z Festiwalu Granatowe Góry w Wiśle.
A w tym odcinku Raportu o książkach będziemy w Granatowych Górach na Festiwalu Słowa im. Jerzego Pilcha w Wiśle, gdzie spotkałam się z poetą Wojciechem Bonowiczem.Usiedliśmy na ławce pośród drzew, a w czasie naszej rozmowy pojawił się kot i sarna. Czytaliśmy wiersze z nowego tomu poezji Wojciecha Bonowicza, rozmawialiśmy o górach i jego przyjacielu, którym był Wiesław Myśliwski. Fragmenty prozy Wi
Raport o stanie świata - 6 czerwca 2026
W czwartek rusza piłkarski mundial, impreza organizowana przez Stany Zjednoczone, Kanadę i Meksyk. Równocześnie Ameryka świętować będzie 250. rocznicę Deklaracji Niepodległości, czyli symbolicznych narodzin niepodległego państwa. W centrum sportowej imprezy i obchodów rocznicy będzie stał prezydent Donald Trump. W jakim miejscu znajduje się jego polityka po półtora roku drugiej kadencji? Wojny na
Raport na dziś - 3 czerwca 2026
Po nadaniu przez prezydenta Zełenskiego imienia „Bohaterów UPA” jednemu z oddziałów armii ukraińskiej w Polsce pojawiły się bardzo ostre reakcje. Prezydent Nawrocki zapowiedział odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Dlaczego ukraiński prezydent zdecydował się na ten ruch, wiedząc, że wywoła on zdecydowaną krytykę jednego z najwierniejszych sojuszników Ukrainy od początku wojny z Rosją? Czy ta
Raport o książkach – Oleg Serebrian „Woldemar”
„Bez opowieści człowiek ledwo by wiedział, na jakim świecie się znajduje” – to zdanie z powieści bohatera dzisiejszego odcinka Woldemar miał siedem lat, kiedy wypowiedział życzenie, że nigdy nie chce dorosnąć, że na zawsze chce pozostać w niewinnym świecie dzieciństwa.Tylko że dzieciństwo Woldemara nie było ani beztroskie, ani naiwne. Rozmyślanie o przemijaniu stopniowo stawało się jego obsesją i
Raport o stanie świata - 30 maja 2026
Papież Leon XIV wzywa do uregulowania rozwoju sztucznej inteligencji tak, by nie stanowiła ona zagrożenia dla człowieka. Papież wzywa do „rozbrojenia AI” — w sensie metaforycznym i dosłownym. Chce wyrwać ją z logiki zbrojnej rywalizacji i każe zastanowić się, dokąd prowadzi podporządkowanie jej zasadzie optymalizacji. Leon XIV zwraca uwagę na cenę, jaką za rozwój AI płacą zwykli ludzie, oraz na ni
Raport o sztucznej inteligencji - Od mango do satelitów. AI i klimat.
🔵 Kto ocali klimat: człowiek czy maszyna? Czy sztuczna inteligencja może pomóc w walce z największym zagrożeniem naszych czasów, czy raczej sama staje się częścią problemu? I czy kiedy mówimy o AI oraz klimacie, naprawdę powinniśmy myśleć tylko o centrach danych, zużyciu energii i wielkich modelach językowych?🌦️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, co AI może zrobić dla k
Raport na dziś - 27 maja 2026
Kilkadziesiąt osób zginęło w izraelskich atakach w Libanie po tym, gdy premier Benjamin Netanjahu ogłosił intensyfikację działań przeciw Hezbollahowi. Według Tel Awiwu uderzono w ponad sto celów. Z kolei Hezbollah wysłał swoje drony nad północny Izrael, a Teheran zapowiedział „zdecydowane wsparcie” jego działań. Dziś Izrael ogłosił również, że w mieście Gaza został zabity przywódca wojskowego skrz
Raport o książkach – Tobias Wolff
„Bez opowieści człowiek ledwo by wiedział, na jakim świecie się znajduje” – to zdanie z powieści bohatera dzisiejszego odcinka nie tylko trafnie zapowiada gatunek literacki, o jakim dziś będziemy rozmawiali, ale tłumaczy też, czym jest pisarstwo dla Tobiasa Wolffa.Wolff wierzy w nieskrępowaną i wyzwalającą moc opowieści, a swoją wiarę realizuje w najbardziej namacalny sposób: pisząc opowiadania, p
Raport o stanie świata - 23 maja 2026
Sekretarz stanu Marco Rubio powiedział, że Kuba stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych i szansa rozwiązania tego problemu metodami dyplomatycznymi nie jest wysoka. Rubio wypowiedział się dzień po tym, jak amerykańskie ministerstwo sprawiedliwości oskarżyło byłego prezydenta Kuby Raula Castro o zamordowanie czterech członków organizacji niosącej pomoc uchodźcom kubańskim w 1996
Raport na dziś - 20 maja 2026
Prezydent Rosji Putin powiedział w Pekinie, że stosunki rosyjsko-chińskie osiągnęły bezprecedensowo wysoki poziom, a przewodniczący ChRL Xi Jinping uznał, że oba kraje są na najwyższym poziomie pełnego strategicznego partnerstwa.Niecały tydzień po wizycie prezydenta Trumpa Władimir Putin został przyjęty w Pekinie z pełnymi honorami; przywódcy podpisali ponad 20 umów handlowych i politycznych. Odno
Raport o książkach – Po co nam dziś krytyka literacka?
Kim jest dziś krytyk literacki? Poławiaczem pereł? Drogowskazem? A może po prostu żarliwym czytelnikiem?Po co nam dziś krytyka literacka, skoro każdy ma swoją rację, a czasy autorytetów objaśniających nam świat minęły bezpowrotnie? A może w krytyce literackiej nie chodzi wcale o racje, a jeszcze mniej o wydawanie jednoznacznych werdyktów, tylko o wielopłaszczyznową dyskusję, która zasila literatur
Raport o stanie świata - 16 maja 2026
Kwestia Tajwanu jest najważniejsza w stosunkach między Chinami a USA – powiedział prezydent Xi Jinping w trakcie szczytu z udziałem Donalda Trumpa w Pekinie. Amerykański prezydent zapowiada ograniczenie amerykańskiego deficytu w handlu z Chinami: Chiny mają kupować amerykańską ropę, samoloty, soję i wołowinę. Chinom zależy przede wszystkim na dostępie do amerykańskich czipów najnowszej generacji.
Raport o sztucznej inteligencji - Kto prowadzi w wyścigu AI?
🔵 Kto dziś prowadzi w wyścigu o sztuczną inteligencję? A może zwycięży nie ten, kto zbuduje najlepszy model, ale ten, kto zapewni prąd, wodę i infrastrukturę? I czy rewolucja, po miesiącach zachwytu i gigantycznych inwestycji, zaczyna właśnie łapać zadyszkę? Coraz częściej pojawiają się pytania o rosnące koszty, ograniczenia generatywnej AI i fizyczne granice dalszego rozwoju.👨💼 W nowym odcinku „
Raport na dziś - 13 maja 2026
Ukraińskie służby antykorupcyjne postawiły zarzuty sześciu osobom podejrzanym o pranie pieniędzy przy okazji budowy luksusowego osiedla pod Kijowem. Wśród oskarżonych są były szef sztabu prezydenta Zełenskiego Andrij Jermak i były wicepremier Ołeksij Czernyszow.Władimir Putin powiedział, że „operacja wojskowa” w Ukrainie „może zbliżać się do końca”. Miało to miejsce podczas wyciszonych w tym roku
William Shakespeare - "Makbet"
Początek XVII wieku w Anglii. Katoliccy spiskowcy podkładają trzy tony prochu w piwnicach Westminsteru w przeddzień inauguracji Parlamentu. Chcą zabić nowego króla Jakuba i powrotu starej wiary w Anglii. Plan zostaje udaremniony, spiskowcy powieszeni, przez wiele miesięcy tą sprawą żyje Londyn. Jakub I od dawna ma obsesję na punkcie walki z czarownicami, satanizmem, magią, wywoływaniem duchów. Pis
Raport o książkach – Piotr Kamiński o „Makbecie” Szekspira
Dziś w Raporcie o książkach niezwykła okazja, by porozmawiać o literaturze, teatrze, przekładzie, historii i współczesności. Przez wszystkie te tematy poprowadzi nas William Szekspir, do którego wracamy w szczególny sposób po sześciu latach. Pamiętają państwo naszą realizację „Henryka V” z 2020 roku? To był mroczny czas pandemii, dziś mamy słoneczną wiosnę, ale Szekspir jest dobry na każdy czas.We
Raport - wydanie specjalne: Debata "Być tam. Europejska solidarność w działaniu"
7 maja na Uniwersytecie Warszawskim w gronie ekspertów i praktyków rozmawialiśmy o tym, jak państwa członkowskie Unii Europejskiej wspólnie reagują na kryzysy. Była to pierwsza z serii rozmów organizowanych pod hasłem "EU Solidarity Talks Kapuściński series" przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony Ludności — instytucję, która koordynuje unijne dzia
Raport o stanie świata - 9 maja 2026
Stany Zjednoczone zapowiedziały wycofanie żołnierzy z Niemiec. Pentagon potwierdził, że pięć tysięcy amerykańskich żołnierzy wyjedzie z tego kraju. Prezydent Trump dodał, że będzie to większa liczba, a amerykańscy żołnierze zostaną również wycofani z Włoch i Hiszpanii. Czy jest to reakcja na brak poparcia Niemiec i innych krajów europejskich dla wojny Ameryki z Iranem? Jakie skutki ta decyzja będz
Raport na dziś - 6 maja 2026
1 maja Zjednoczone Emiraty Arabskie opuściły OPEC, czyli Organizację Krajów Eksportujących Ropę Naftową. Emiraty są jednym z państw założycieli organizacji, czwartym producentem i trzecim eksporterem ropy w tej grupie. Jakie konsekwencje gospodarcze przyniesie ta decyzja dla krajów OPEC i dla całego świata? Dlaczego Emiraty zdecydowały się na ruch, który może poważnie wpłynąć na podaż i ceny ropy
Raport o książkach – John Williams „Butcher’s Crossing”
„Stoner”, „August” i „Butcher’s Crossing” – trzy wielkie powieści Johna Williamsa – każda pochodzi z innego gatunku literackiego, każda osadzona jest w innej czasoprzestrzeni, a jednak wszystkie szukają odpowiedzi na to samo pytanie: jak przebiega i na czym polega proces przemiany człowieka.Wszystkie te trzy powieści na język polski przełożył Maciej Stroiński, który jest gościem tego odcinka „Rapo
Raport o stanie świata - 1 maja 2026
Andrzej Poczobut na wolności. Białoruski opozycjonista został zwolniony w ramach wymiany pięciu obywateli różnych państw skazanych na Białorusi i w Rosji oraz pięciu obywateli Białorusi zatrzymanych na terenie Unii Europejskiej. Andrzej Poczobut, działacz mniejszości polskiej na Białorusi, dziennikarz, kawaler Orderu Orła Białego, był od lat represjonowany przez reżim Łukaszenki. Ostatnie lata spę
Raport o sztucznej inteligencji - Zapach książki w czasach AI
🔵 Czy naprawdę jeszcze czytamy książki? A może za chwilę będziemy coraz częściej rozmawiać z tekstem, zamiast go czytać? Czy AI będzie pisać własne książki? Sztuczna inteligencja wchodzi dziś w sam środek świata słów. Zmienia nie tylko to, jak piszemy, ale też jak rozumiemy, zapamiętujemy i interpretujemy tekst.🎙️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, jak AI wpływa na czy
Raport na dziś - 29 kwietnia 2026
Cole Allen został formalnie oskarżony o próbę zabójstwa prezydenta Trumpa. W sobotę Allen wdarł się do hotelu Hilton w Waszyngtonie, gdzie odbywało się spotkanie członków administracji Trumpa z dziennikarzami akredytowanymi przy Białym Domu. Był uzbrojony w karabin maszynowy, pistolet i noże. Napastnik został obezwładniony przez służby bezpieczeństwa, a prezydent i inni członkowie administracji zo
Raport o książkach – Wit Szostak „Suche strugi”
W tym odcinku zapraszam na rozmowę z jednym z najwybitniejszych współczesnych polskich pisarzy, Witem Szostakiem, o jego nowej powieści „Suche strugi”.To historia pewnej kamienicy na krakowskim Podgórzu, świadka wojennych losów miasta, które zostawiły na jej ścianach niezabliźnione rany – ślady ludzkich tragedii, o których mieszkańcy chcieli zapomnieć, ale kamienica pamiętała.Czy pamięć pomaga, cz
Raport o stanie świata - 25 kwietnia 2026
Izraelscy żołnierze, którzy zbezcześcili figurę Jezusa w południowym Libanie, zostali odsunięci od służby i trafili do aresztu. Dlaczego władze wojskowe i polityczne zareagowały tak szybko i zdecydowanie wobec tego aktu wandalizmu, przeciwnie do wielu innych przypadków naruszeń regulaminu przez żołnierzy IDF? Czy izraelska armia to – jak chcieliby jej obrońcy – najbardziej moralna armia na świecie
Raport na dziś - 22 kwietnia 2026
Koalicja o nazwie Postępowa Bułgaria wygrała wybory parlamentarne w Bułgarii, zdobywając samodzielną większość. To pierwszy taki przypadek w tym kraju w XXI wieku. Od 2021 roku odbyło się w Bułgarii osiem wyborów, po których wyłaniały się niestabilne rządy. Lider Postępowej Bułgarii, były prezydent Rumen Radew, zapowiada stworzenie Bułgarii nowoczesnej, demokratycznej i europejskiej, ale mówi też
Raport o książkach – Philip Gourevitch „Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami”
32 lata temu w Rwandzie trwał 14. dzień ludobójstwa.Zaczęło się 6 kwietnia 1994 roku, kiedy rząd Rwandy wezwał większość Hutu do eksterminacji mniejszości Tutsi. W ciągu zaledwie trzech miesięcy zamordowano od 800 tysięcy do miliona osób.13 miesięcy po zakończeniu rzezi do Rwandy przyjechał amerykański reporter. Kilka lat później ukazała się jedna z najgłośniejszych i najważniejszych książek o rwa
Raport o stanie świata - 18 kwietnia 2026
Izrael i Liban zawarły rozejm na co najmniej 10 dni. Hezbollah poparł porozumienie, choć domaga się wycofania wojsk izraelskich z południa, czego Izraelczycy nie chcą zrobić. Prezydent Trump zapowiada, że już w weekend może dojść do drugiej tury rozmów amerykańsko-irańskich. Trump twierdzi, że Irańczycy zgodzili się na oddanie zapasów wzbogaconego uranu oraz na trwałe odstąpienie od prac nad bombą
Raport o sztucznej inteligencji - Jak wykorzystano mój głos
🔵 Czy Twój głos naprawdę należy do Ciebie? A może wystarczy kilkanaście sekund nagrania, żeby ktoś mógł go skopiować i wykorzystać bez Twojej wiedzy? Sztuczna inteligencja potrafi dziś nie tylko mówić jak człowiek, ale też mówić za niego. Coraz trudniej odróżnić oryginał od kopii, a granica między inspiracją a kradzieżą zaczyna się zacierać.🎙️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” spr
Raport na dziś - 15 kwietnia 2026
Opozycja odniosła zdecydowane zwycięstwo w wyborach na Węgrzech. Partia Tisza Petera Magyara zdobyła większość konstytucyjną. Fidesz Wiktora Orbána będzie miał zaledwie 55 miejsc w 199-osobowym parlamencie. Trzecią partią reprezentowaną w izbie będzie skrajnie prawicowa partia Nasza Ojczyzna. To są wyniki z 99 procent okręgów; pełne rezultaty będą znane za kilka dni. Zwycięstwo Magyara oznacza fun
Raport o książkach – Hisham Matar „Moi przyjaciele”
Kwiecień 1984 roku – z okna ambasady Libii w Londynie wystrzelono serię pocisków z karabinu maszynowego w stronę pokojowej demonstracji.Luty 2011 roku – w Libii, na fali Arabskiej Wiosny, zaczyna się rewolucja.Te dwa historyczne wydarzenia są klamrą spinającą losy trzech przyjaciół – Chalida, Mustafy i Hosama, którzy są bohaterami powieści dzisiejszego gościa „Raportu o książkach”, Hishama Matara.
Raport o stanie świata - 11 kwietnia 2026
W weekend w Islamabadzie mają rozpocząć się negocjacje pokojowe po ustanowieniu rozejmu w wojnie między USA i Izraelem a Iranem. Obie strony twierdzą, że warunki rozejmu są łamane. Iran oskarża o to Izrael, który nie przestaje atakować Libanu. Zaledwie kilka godzin po ogłoszeniu rozejmu lotnictwo izraelskie dokonało zmasowanych ataków na Bejrut – największych od początku wojny. Zginęło w nich okoł
Raport na dziś - 8 kwietnia 2026
Iran i Stany Zjednoczone wyraziły zgodę na dwutygodniowe przerwanie ognia w wojnie toczonej od końca lutego. Informację tę podał Donald Trump na nieco ponad godzinę przed upływem ultimatum, które wczoraj postawił Iranowi, grożąc unicestwieniem całej cywilizacji, jeśli do rozejmu miałoby nie dojść. Wstrzymane mają zostać działania wojenne, a cieśnina Ormuz ma być otwarta dla żeglugi.Iran oraz Pakis
Raport o stanie świata - 4 kwietnia 2026
Wierzący wspominają w tych dniach męczeństwo i śmierć Chrystusa, ale także jego zmartwychwstanie, które dało początek nowej religii. Ci, dla których opowieść o Chrystusie i jego zmartwychwstaniu jest legendą mówiącą o ludzkich pragnieniach i złudzeniach, spędzą pewnie święta, ciesząc się bliskością rodzin i przyjaciół. Odłączymy się na moment od telewizji i serwisów informacyjnych, ale to nie zmie
Raport o sztucznej inteligencji - Hej AI, czy mam raka?
🔵 Czy sztuczna inteligencja pomoże nam żyć dłużej i zdrowiej, czy raczej spowoduje jeszcze więcej chaosu w służbie zdrowia? AI już dziś analizuje wyniki badań, wspiera lekarzy i doradza pacjentom. Tyle że wraz z obietnicą skuteczniejszej medycyny pojawiają się też pytania o zaufanie, odpowiedzialność i granice tej technologii.🩻 W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, jak AI
Raport na dziś - 1 kwietnia 2026
Po zapowiedzi Donalda Trumpa, że Stany Zjednoczone mogą zakończyć działania w Iranie w ciągu dwóch do trzech tygodni, ceny ropy naftowej spadły w okolice 100 dolarów za baryłkę. Wcześniej utrzymywały się w okolicach 115 dolarów i więcej. Ceny ropy i gazu są jednak nadal znacząco wyższe niż przed wojną rozpoczętą 28 lutego przez USA i Izrael przeciwko Iranowi. Jakie skutki dla rynków paliw i całej
Raport o książkach - „Idąc na rzeź” Mahmud Doulatabadi
Front wojny iracko-irańskiej – na nieokreślonym Wzgórzu Zero grupa żołnierzy umiera z pragnienia. Bo mimo że cysterna z wodą znajduje się tuż obok, czuwa nad nimi snajper, celnie mierzący do każdego, kto ośmieli się zrobić krok w jej kierunku, a wokół rozciąga się pustynia.Na tym jednym kadrze jeden z najwybitniejszych współczesnych irańskich pisarzy, Mahmud Doulatabadi, buduje opowieść o absurdzi
Raport o stanie świata - 28 marca 2026
Na dwa tygodnie przed wyborami na Węgrzech przewaga opozycyjnego ugrupowania TISZA wzrosła do 23 punktów procentowych. Stojący na jego czele Peter Magyar nie ma dostępu do mediów państwowych i jest celem coraz ostrzejszych ataków ze strony polityków i redakcji podporządkowanych rządowi. Ponad dwa miliony uprawnionych do głosowania uznaje się za niezdecydowanych, ale to właśnie oni zadecydują o wyn
Raport na dziś - 25 marca 2026
Marine Le Pen, Geert Wilders, Matteo Salvini, Krzysztof Bosak i inni liderzy europejskiej prawicy wzięli udział w wiecu w Budapeszcie zorganizowanym przez Patriotów dla Europy – prawicową grupę w Parlamencie Europejskim – dla poparcia premiera Węgier Viktora Orbána i jego partii Fidesz przed zbliżającymi się wyborami powszechnymi.Liderzy wzywali do walki z migracją i przejęcia kontroli nad instytu
Raport o książkach – Brenda Navarro
Bohaterką tego odcinka Raportu o książkach jest meksykańska pisarka Brenda Navarro.W swojej powieści „Puste domy” opisuje przejmującą historię dwóch kobiet, połączonych losem zaginionego dziecka, i zadaje pytanie – czym staje się macierzyństwo w świecie, w którym przemoc wobec kobiet odmieniana jest przez wszystkie przypadki?Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Brenda NavarroLektorka: Magdalena Mi
Raport o stanie świata - 21 marca 2026
Trwają ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Premier Izraela twierdzi, że Iran nie ma już możliwości wzbogacania uranu, ani produkcji rakiety balistycznych. Iran ostrzeliwał jednak w dalszym ciągu cele w Izraelu i państwach Zatoki. Netanyahu zapowiedział, że Izrael wstrzyma się z atakami na irańską infrastrukturę gazową na prośbę prezydenta Trumpa. Po ostrzelaniu pól gazowych Iranu przez Izrael
Raport o sztucznej inteligencji - Po co są dziś szkoły?
🔵 Czy szkoła nadąża za światem, w którym uczeń ma w kieszeni narzędzie potrafiące napisać wypracowanie, rozwiązać zadanie z matematyki i podsunąć gotowy plan pracy? Rewolucja sztucznej inteligencji do tej pory najmocniej uderzyła właśnie w edukację. W klasach i na uczelniach pojawiło się nowe narzędzie, które zmienia zasady gry szybciej niż jakakolwiek reforma. Czy to początek końca tradycyjnego m
Raport na dziś - 18 marca 2026
W trzecim tygodniu wojny Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem Donald Trump żąda pomocy w utrzymaniu żeglugi przez cieśninę Ormuz nie tylko od NATO, ale i od arcyrywala Ameryki, czyli Chin. Kraj ten kupował dotąd korzystnie ponad 80 proc. irańskiej ropy i choć posiada jej zapasy na kilka miesięcy, przedłużająca się wojna i kryzys energetyczny zagrażają chińskiemu eksportowi, od którego uzależnio
Raport o książkach – Anna Arno „Do Pana kieruję moje milczenie”
Co by było, gdyby?Dlaczego zakładamy, że największy potencjał tkwi w sytuacjach, które mają swój wielki finał? A może większą moc sprawczą mają takie wydarzenia, które pozostają w pewnym zawieszeniu, niedomknięte żadną klamrą spełnienia?Jakie historie opowiadają przeoczenia losu i rozminięcia?Z takich pytań utkana jest nowa książka Anny Arno „Do Pana kieruję moje milczenie. Spotkania, których nie
Raport o stanie świata - 14 marca 2026
Kijów oferuje pomoc Stanom Zjednoczonym i państwom atakowanym przez Iran, zwłaszcza w dziedzinie zwalczania ataków dronów. Ukraina jest gotowa dzielić się swoją ekspertyzą w dziedzinie dronów przechwytujących. W zamian chce od Amerykanów dostaw rakiet do systemów obrony powietrznej Patriot, niezbędnych do zestrzeliwania rosyjskich pocisków balistycznych. Według ukraińskiego prezydenta USA i Izrael
Raport na dziś - 11 marca 2026
Grupa G7 poparła wykorzystanie strategicznych rezerw ropy naftowej, aby ograniczyć wzrost cen tego surowca po ataku USA i Izraela na Iran. Praktycznie zamknięta dla frachtowców jest Cieśnina Ormuz, co w praktyce oznacza unieruchomienie około 20 proc. dostaw światowej ropy od początku wojny. Ceny ropy chwilowo spadły po poniedziałkowym oświadczeniu Donalda Trumpa, że „wojna jest już niemal zakończo
Raport o książkach – Sabina Jakubowska „Położne”
A gdyby tak opowiedzieć o historii Polski – od XIX wieku, zaborów, walki o niepodległość, przez dwie wojny światowe, a w końcu stalinizm i PRL – z perspektywy kobiet, akuszerek i położnych?Bo przecież życie nigdy się nie zatrzymało, nawet w najbardziej dramatycznych momentach historii.Kobiety rodziły w czasie bombardowań miast, w obozach, w czasie pochodów pierwszomajowych. A to oznacza, że nawet
Raport o stanie świata - 7 marca 2026
Trwają zmasowane ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Iran odpowiada ostrzałem Izraela i sojuszników Stanów Zjednoczonych w regionie. Izrael dokonuje również bombardowań południowego Libanu, zwłaszcza dzielnic Bejrutu kontrolowanych przez sprzymierzoną z Iranem organizację Hezbollah. Według danych organizacji amerykańskiej zginęło już ponad 1100 Irańczyków. Władze Iranu zapowiadają dalszy opór
Raport o sztucznej inteligencji - Czy AI może zabić człowieka? O sztucznej inteligencji na wojnie.
🔵 Czy prywatna firma technologiczna może powiedzieć „nie” armii Stanów Zjednoczonych? I dlaczego to robi? W ostatnich tygodniach szerokim echem odbił się spór między firmą Anthropic a Pentagonem. Departament Obrony chciał uzyskać prawo do nieograniczonego wykorzystania modeli AI tej firmy we wszystkich „zgodnych z prawem celach”, w tym także w kontekście autonomicznej broni i masowej analizy danyc
Raport na dziś - 4 marca 2026
W piątym dniu amerykańsko-izraelskiej wojny z Iranem w Teheranie celem nalotów są budynki rządowe i służb bezpieczeństwa. Izrael bombarduje też południowy Liban. Zaatakowany Iran odpowiada w całym regionie – jego celem jest infrastruktura cywilna państw Zatoki Perskiej, a także saudyjskie pola naftowe. Ruch tankowców przez cieśninę Ormuz został praktycznie wstrzymany, na co giełdy w Azji zareagowa
Raport o książkach – O muzyce i literaturze opowiadają Marita Albán Juárez i José Manuel Albán Juárez (Manolo)
Jak przetłumaczyć literaturę na język muzyki? Jak muzyka inspiruje i wybrzmiewa w wielkich literackich dziełach?Gośćmi tego odcinka Raportu o książkach są Marita Albán Juárez i José Manuel Albán Juárez, czyli Manolo – duet rodzinno-artystyczny, bo prywatnie są bratem i siostrą, a zawodowo muzykami.Na 6. urodzinach Raportu o stanie świata, które świętować będziemy już bardzo niedługo, bo 7 marca, z
Raport o stanie świata - 1 marca 2026
W sobotę rano naszego czasu siły Stanów Zjednoczonych i Izraela uderzyły w cele w Iranie. Zaatakowane zostały obiekty w 24 z 32 prowincji Iranu. Zabity został najwyższy przywódca duchowy Iranu, ajatollah Chamenei. Zginęli także dowódca Korpusu Strażników Rewolucji, szef sztabu armii, minister obrony, szef wywiadu oraz wielu innych wysokich rangą irańskich dowódców. Według Czerwonego Półksiężyca do
Raport o stanie świata - 28 lutego 2026
Mimo rozmów dyplomatów z Teheranu i Waszyngtonu w Genewie i zapowiadanego ponownego spotkania doszło do wspólnego ataku USA i Izraela na Iran. Eksplozje słychać w Teheranie i nie tylko, a Donald Trump ogłosił, że celem operacji jest eliminacja bezpośrednich zagrożeń ze strony irańskiego reżimu.Tymczasem w Ameryce coraz bliżej cząstkowych wyborów do Kongresu, a poparcie dla prezydenta spada — i to
Raport na dziś - 25 lutego 2026
Prezydent Meksyku Claudia Sheinbaum powiedziała, że w Meksyku przywracany jest spokój, nie ma zagrożenia dla organizacji finałów mistrzostw świata i wszelkie gwarancje bezpieczeństwa są zapewnione. Tymczasem policja ściga 23 skazanych, którzy uciekli z więzienia w Puerto Vallarta w stanie Jalisco, gdzie w niedzielę Kartel Nowego Pokolenia Jalisco (CJNG) dokonał odwetowych ataków po zabiciu przez s
Raport o książkach – Santiago Roncagliolo „Rok, w którym narodził się diabeł”
Santiago Roncagliolo, znakomity peruwiański pisarz, w tym odcinku Raportu o książkach zabiera nas do świata „gotyckiego realizmu magicznego” XVII-wiecznej Limy. Do czasów, kiedy racjonalność „nie została jeszcze wynaleziona”, a wszystko było dziełem Boga albo diabła.„Rok, w którym narodził się diabeł” to nie tylko porywająca powieść historyczna, ale także literacki klucz do zrozumienia współczesno
Raport o stanie świata - 21 lutego 2026
Donald Trump mianował nowego szefa Rezerwy Federalnej. Poprzedni nie obniżał stóp procentowych, co Trump traktował jako sabotowanie polityki gospodarczej rządu. Przez ostatni rok wiele krajów decydowało się lokować swoje rezerwy w inne inwestycje niż dolar, powstają alternatywne wobec amerykańskich systemy płatności i rozliczeń walutowych. Europa szuka możliwości budowania suwerenności finansowej.
Raport o sztucznej inteligencji – Kiedy przestaniemy pracować?
🔵 Sztuczna inteligencja obiecuje nam większą produktywność, krótszy czas pracy, a może nawet świat, w którym praca stanie się opcjonalna. Ale czy rzeczywiście zmierzamy w stronę powszechnego dobrobytu, czy raczej w stronę niepewności i napięć społecznych? Czy AI przyniesie nam więcej wolnego czasu, czy tylko więcej niepokoju? I kto zapłaci cenę za przyspieszenie?✈️📱 W dziesiątym odcinku „Raportu o
Raport na dziś - 18 lutego 2026
Specjalny przedstawiciel USA Steven Witkoff powiedział, że rozmowy między Rosją a Ukrainą przyniosły znaczący postęp. Dziś drugi dzień spotkania w Genewie. Prezydent Zełenski uznał w wywiadzie, że to niesprawiedliwe, iż prezydent Trump oczekuje od Ukrainy ciągłych kompromisów, a „pokój nie zostanie osiągnięty poprzez przekazanie zwycięstwa Rosji”. Zbliża się czwarta rocznica wybuchu pełnoskalowej
Raport o książkach – Kaja Gucio o „Wymieraniu Ireny Rey” Jennifer Croft
Ta powieść nie mieści się w żadnej pojedynczej szufladce.Przewrotna, zabawna, dezorientująca i zaskakująca jest gatunkowym patchworkiem kryminału, satyry, horroru ekologicznego i rozprawki nad sensem literackiego przekładu.Jennifer Croft, znana w Polsce przede wszystkim jako autorka angielskich przekładów prozy Olgi Tokarczuk, pisze o tym, jak ośmioro tłumaczy przyjeżdża z różnych stron świata do
Raport o stanie świata - 14 lutego 2026
Narodowa Partia Bangladeszu wygrała pierwsze wybory powszechne od czasu krwawych protestów antyrządowych w 2024 roku, w których zginęło 1400 osób. Odpowiedzialna za represje premier Hasina Wajed uciekła do Indii, a jej partia, Liga Ludowa, nie miała prawa startować w wyborach. Dlaczego młodzież, która była siłą napędową protestów, przyłączyła się do partii islamskiej Dżamat-e-Islami? Jak będą ukła
Raport na dziś - 11 lutego 2026
Benyamin Netanyahu spotyka się dziś w Waszyngtonie z prezydentem Trumpem. To szósta wizyta premiera Izraela w Białym Domu od początku drugiej kadencji Trumpa. Odbywa się ona w obliczu rosnących napięć na Bliskim Wschodzie oraz po wznowionych w piątek w Omanie negocjacjach między USA a Iranem. Oczekuje się, że Netanyahu będzie przekonywał Trumpa, by ewentualne porozumienie z Iranem dotyczyło nie ty
Raport o książkach – Grzegorz Jankowicz „Od-tworzenie”
Borges, Caravaggio, Kafka, Iwaszkiewicz, Blecher, Carson, Weil – wszystkich tych artystów, pod wieloma względami tak różnych od siebie, łączyła jedna rzecz: wszyscy za pośrednictwem sztuki próbowali albo zniknąć, albo zacząć wszystko od początku. Ta myśl jest osią zbioru esejów Grzegorza Jankowicza, w którym autor zastanawia się nad istnieniem trzeciej drogi – takiej, w której równie możliwe jest
Raport o stanie świata - 7 lutego 2026
5 lutego wygasł amerykańsko-rosyjski układ o ograniczeniu zbrojeń strategicznych. Układ i tak był mało skuteczny – nie obejmował nowych sposobów przenoszenia broni jądrowej, jego stroną nie były też Chiny. Tymczasem broni atomowej, podczas wojny użytej tylko dwukrotnie, wciąż przybywa. W Europie i Azji niepewność co do sojuszu z USA powoduje, że w co najmniej czterech państwach, w tym w Polsce, pa
Raport o sztucznej inteligencji – Serce i rozum. Andrzej Dragan o przyszłości AI
🔵 Od 2022 roku żyjemy w świecie generatywnej sztucznej inteligencji oraz chatbotów i wciąż zastanawiamy się, kiedy AI osiągnie poziom świadomości człowieka. A może przyszłość sztucznej inteligencji jest zupełnie gdzie indziej? Może samo przewidywanie coraz większej ilości tekstu nie wystarczy do zrozumienia świata? Może potrzebna jest sztuczna inteligencja, która będzie uczyła się przez działanie
Raport na dziś - 4 lutego 2026
Z inicjatywy amerykańskiej w Waszyngtonie odbywa się dziś szczyt z udziałem ponad 50 państw, którego celem jest zawiązanie globalnego sojuszu ws. dostępu do metali ziem rzadkich. W kwestii tych surowców niechętna międzynarodowym aliansom administracja Donalda Trumpa uczyniła wyjątek. Powodem są Chiny, gdzie wydobywa się większość światowych zasobów, które kilka miesięcy temu zagroziły znacznym ogr
Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach Polskich”
W tym odcinku Raportu o książkach zapraszamy na spotkanie z wybitnym reżyserem teatralnym, dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie Janem Klatą.Opowiemy o sile dawnych, zapomnianych tekstów literackich, które niejednokrotnie bardziej rymują się z chaotyczną rzeczywistością, w której żyjemy, niż pierwsze strony gazet.Dlaczego wstydzimy się Henryka Sienkiewicza? Kiedy zapomnieliśmy o Tadeuszu Micińs
Raport o stanie świata - 31 stycznia 2026
Unia Europejska i Indie podpisały umowę o wolnym handlu. Po jej stopniowym wejściu w życie powstanie strefa niemal bezcłowa, licząca ponad 2 miliardy ludzi. Unia Europejska była również gościem specjalnym 77. obchodów Dnia Republiki, co jest w indyjskiej tradycji wyjątkowym przywilejem. Skąd bierze się tak bliska współpraca Indii i Europy w ostatnich miesiącach? Czy europejsko-indyjska przyjaźń je
Raport na dziś - 28 stycznia 2026
Prezydent Trump zapowiedział, że jego administracja dokona „pewnej deeskalacji” w Minnesocie. W weekend w Minneapolis agenci federalnego Biura ds. Ceł i Imigracji (ICE) zastrzelili kolejną osobę podczas operacji związanej z aresztowaniem imigrantów w stanie Minnesota. Ofiarą padł Alex Pretti, 37-letni pielęgniarz zatrudniony w szpitalu weteranów wojennych. Dowódca operacji ICE w Minnesocie oraz sz
Raport o książkach – Jerzy Koch o nowym przekładzie „Buddenbrooków” Thomasa Manna
Nowy przekład debiutanckiej powieści Thomasa Manna „Buddenbrookowie” autorstwa Jerzego Kocha to niewątpliwie jedno z najważniejszych wydarzeń literackich przełomu 2025 i 2026 roku.Dlaczego powieść napisana 125 lat temu nadal tak bardzo nas porusza? I jak to możliwe, że to wielkie dzieło napisał 20-latek, który wcześniej trzykrotnie powtarzał klasę i opuścił szkołę przed zdaniem matury?„Buddenbrook
Raport o stanie świata - 24 stycznia 2026
Prezydent Trump wycofał się z groźby użycia siły w celu przejęcia Grenlandii, choć nie wycofał się z próby zaanektowania wyspy. Trump i szef NATO Mark Rutte twierdzą, że umowa między NATO a USA w sprawie Grenlandii jest niemal gotowa. Na szczycie w Davos Trump nie powtórzył również groźby obłożenia cłami państw europejskich, które wsparły Grenlandię militarnie. W Davos zainaugurowała działalność R
Raport o sztucznej inteligencji - Rozbierz człowieka, namaluj robota
📸 W ostatnich tygodniach nie tylko światem technologicznym wstrząsnęła sprawa przerabiania zdjęć przez chatbota Grok należącego do serwisu społecznościowego X. Na proste polecenie użytkowników model językowy rozbierał każdego, korzystając z podsyłanych zdjęć, a wiele takich obrazów dotyczyło młodych kobiet i dzieci. Osoby na zdjęciach nie wyrażały na to zgody, a często nawet nie miały świadomości
Raport na dziś - 21 stycznia 2026
Po groźbie Donalda Trumpa wprowadzenia dodatkowych ceł na produkty z państw, które w geście solidarności z Danią wysłały na Grenlandię niewielkie oddziały wojskowe, napięcie między Europą a Stanami Zjednoczonymi sięgnęło poziomu najwyższego od dekad. Prezydent USA już codziennie zapowiada przejęcie Grenlandii – jeśli inaczej się nie da, także siłą. W reakcji na jego słowa Ursula von der Leyen mówi
Raport o książkach – Przemek Dębowski o projektowaniu książek
W tym odcinku porozmawiamy o tym, co dzieje się na zewnątrz, a nie w środku książek. Bo choć żywioł literatury stanowi sens istnienia książek, to wiodą one też życie materialne, na które składa się papier – jego kolor, zapach i faktura, krój pisma, a w końcu okładka.Co się dzieje w przestrzeni literacko-graficznej?Czemu służą okładki? Ilustracji, interpretacji, a może nawiązaniu dialogu z czytelni
Raport o stanie świata - 17 stycznia 2026
Nie gasną protesty w Minneapolis przeciwko działaniom funkcjonariuszy federalnego Urzędu ds. Imigracji i Ceł. Ostatnie demonstracje nastąpiły po postrzeleniu przez funkcjonariusza urzędu Wenezuelczyka, który zaatakował funkcjonariusza łopatą. Trwa też otwarty konflikt prezydenta Trumpa z prezesem Rezerwy Federalnej, czyli banku centralnego. Jak Donald Trump próbuje wpływać na instytucje amerykańsk
Raport na dziś - 14 stycznia 2026
Prezydent Trump zapowiedział, że Stany Zjednoczone podejmą bardzo zdecydowane działania, jeśli władze dokonają egzekucji demonstrantów, którzy od końca grudnia protestują przeciwko rządowi. Według amerykańskiej Agencji Prasowej Aktywistów Praw Człowieka (HRANA) w zamieszkach zginęło co najmniej 2 400 protestujących i prawie 150 osób związanych z władzami. Ponad 10 tysięcy osób zostało aresztowanyc
Raport o książkach – Jerzy Jarniewicz „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja”
A co jeśli w przekładzie literackim nie idzie wcale o podobieństwo, tylko o różnicowanie?Czy zadaniem tłumacza i wartością absolutną jego pracy jest rzeczywiście maksymalne zbliżenie się do oryginału? A może w przekładzie nie chodzi wcale o powielanie, ale o zmianę, nie o zastępowanie, tylko o wzbogacanie?Bo „czyż przekład nie jest między innymi po to, by nasz język dzięki spotkaniu z obcym wyszed
Raport o stanie świata - 10 stycznia 2026
Wiceprezydent USA J.D. Vance powiedział, że Grenlandia ma „krytyczne” znaczenie dla Stanów Zjednoczonych i świata w wypadku ataku Rosji albo Chin, i skrytykował Europę za brak ochrony tego terytorium. Rzeczniczka Białego Domu potwierdziła, że prezydent Trump nie wyklucza użycia siły militarnej do przejęcia Grenlandii. Liderzy sześciu państw europejskich, w tym Polski, zadeklarowali, że tylko Dania
Raport o sztucznej inteligencji – 2026: a może czas się zaprzyjaźnić?
Poprzedni rok był dla branży AI najbardziej dochodowy, ale z perspektywy zwykłych ludzi zaczęło pojawiać się coraz więcej wątpliwości, czy rewolucja sztucznej inteligencji przyniesie wymierne korzyści, czy raczej będzie bańką, która napędzi światowy kryzys.Rozpoczynający się nowy rok będzie być może rokiem prawdy i weryfikacji. Czy AI spełni pokładane w niej ogromne oczekiwania? W jaki sposób zmie
