Płytkast
Podcast muzyczny, w którym gospodarze – Kuba Ambrożewski, Michał Hoffmann i Paweł Sajewicz – analizują ważne albumy utwór po utworze. Każdy odcinek poświęcony jest konkretnej płycie, a rozmowa skupia się na szczegółowej interpretacji poszczególnych kompozycji. To propozycja dla słuchaczy, którzy chcą zgłębić kontekst i znaczenie najistotniejszych wydawnictw w historii muzyki.
Odcinki
38: Massive Attack – Blue Lines
Dwie rzeczy są pewne: bez tej płyty konsumpcja nikotyny wśród introspektywnej młodzieży w latach 90. byłaby zdecydowanie niższa, a playlista w waszej ulubionej sąsiedzkiej klubokawiarni prezentowałaby się zgoła inaczej. Co do reszty - kontury zacierają się w papierosowym dymie, roztapiają w gąszczu kulturowych referencji a odpowiedź na pytanie, jaki w zasadzie był autorski pomysł kolektywu Massive
37: Nick Drake – Bryter Layter
Z metrykalnego punktu widzenia Nick Drake to dla nas prawie archeologia. Brytyjski muzyk zmarł bowiem zanim na świat przyszedł którykolwiek z nas, ponad pół wieku temu. Jeśli jednak mierzyć rzecz wpływem na muzykę ostatnich dziesięcioleci, to sprawy wyglądają już diametralnie inaczej. Drake jest sztandarowym przykładem artysty za życia zignorowanego, a odkrytego lata, jeśli nie całe dekady, po śmi
36: Kazik – Spalam się
Obstawiamy niniejszym konia o długim imieniu "historia polskiego rapu zaczyna się jednak od Kazika". Po czym przeprowadzamy autopsję płyty, która ulepiła śnieżkę i potoczyła ją z - dziś już wiemy - ogromnej góry (polski rap, w przeciwieństwie do światowego, ma się komercyjnie świetnie, przyćmiewając inne formy muzycznej ekspresji). I spod narośniętych warstw już ją trochę jakby słabiej w
35: Oasis – (What's the Story) Morning Glory?
To być może najdłużej planowany odcinek w historii naszego podcastu. Drugi album Oasis musiał skończyć 30 lat, abyśmy wreszcie zmierzyli się z tym absolutnym blockbusterem muzyki rockowej lat 90. Dzięki "WTSMG" braciom Gallagherom udało się gładko przejść z roli liderów britpopowego peletonu, którą zajęli po wydanym zaledwie 13 miesięcy wcześniej "Definitely Maybe", do kategori
34: The Style Council – Our Favourite Shop
W 1982 roku Paul Weller nieoczekiwanie rozwiązał The Jam, prawdopodobnie najpopularniejszy wówczas zespół na Wyspach Brytyjskich. W oczach niedzielnego fana - tej przysłowiowej "gospodyni domowej, która zna Sex Pistols" - mogło to wyglądać jak gest rozkapryszonego bachora, który pewnego dnia obudził się z mocnym postanowieniem, żeby wszystkich wkurzyć. Zwłaszcza że kolejny muzyczny proje
33: Gene Clark – No Other
Są albumy, o których wszystko wiadomo: skatalogowano co do minuty czas spędzony przez muzyków w studiu, przeanalizowano każdą zarejestrowaną nutę każdej zarejestrowanej wersji pochodzących z nich utworów, prześwietlono wszystkie intertekstualne tropy zawarte w słowach piosenek. Z drugiej strony są albumy zagadki – ile by o nich nie napisano, ile by im czasu nie poświęcono, nie da się nigdy do końc
32: The Pharcyde – Bizarre Ride II the Pharcyde
Aby tańczyć, trzeba mieć dobre wyczucie rytmu - aby rymować, też. Czyli jak ktoś dobrze tańczy, to i na mikrofonie sobie poradzi? Poradzi sobie? Prawda?Na początku lat 90. w Polsce wykonano dodawanie taniec + rap, a mianowicie próbowano zrobić skład rapowy z tancerzy studia Buffo, tych z musicalu Metro. Nazywało się to B.A.D. Master C. - to działo się jeszcze przed Wzgórzem i Liroyem, więc nie mie
31: Maanam – Nocny patrol
W trzydziestym pierwszym (okrągłym) odcinku Płytkastu, wracamy do jednego z najbardziej legendarnych albumów polskiego rocka. Na często zadawane pytanie, czy musiało do tego dojść, jest tylko jedna logiczna odpowiedź: widocznie musiało, skoro doszło. "Nocny patrol", trzeci album Maanamu wydany pod koniec 1983 roku, niesie namacalne doświadczenie i emocje zakończonego niedługo przed premi
30: Depeche Mode – Black Celebration
W Płytkaście ewidentnie lubimy testować wytrzymałość najhardszych fandomów - po odcinkach o Taylor i U2, tym razem mierzymy się z kultowymi DEPESZAMI, których logo pokrywało swego czasu średnio co drugi murek na polskich osiedlach. Duża w tym zasługa "Black Celebration" - piątej płyty w dyskografii ekipy z Basildon, bo to właśnie ten album na dobre wprowadził DM w świat romantycznego mro
29: Faith No More – Angel Dust
W 29. odcinku Płytkastu wchodzimy na obszar dotychczas w naszym projekcie przemilczany: CIĘŻKIE BRZMIENIA. Na warsztat wzięliśmy jednak album mocno wykraczający poza standardowe rozumienie metalowej estetyki - wszak w Faith No More obok wachlarzu typowo metalowych tropów możemy wychwycić liczne wątki funkowe, rapowe, nowofalowe, kabaretowe, a nawet stricte popowe. "Angel Dust" zafundował
28: Nilüfer Yanya – My Method Actor
W 28. odcinku udało nam się osiągnąć to, o czym rozmawialiśmy już jakiś nilion razy: oto po raz pierwszy w historii Płytkastu bierzemy na warsztat album z bieżącego roku (odcinek nagrywaliśmy w ostatnich dniach 2024). "My Method Actor" to jedna z najwyżej ocenianych płyt wydanych w ciągu minionych 12 miesięcy (średnia 85/100 wg Metacritic). A przy okazji album artystki, która jest jedną z najbardz
27: Steely Dan – Pretzel Logic
To już 27. regularny odcinek naszego podcastu, a więc dojrzałość, a więc świadomość, a więc perfekcyjne brzmienie. Czyli po prostu: Steely Dan. Ten temat wisiał nad nami od samego początku istnienia Płytkastu, a nawet dłużej - jak zauważył Paweł: moglibyśmy nagrać ten odcinek 15 lat temu.
Wybrany przez nas do omówienia trzeci album grupy "Pretzel Logic" świetnie wypełnia płytkastowe postulaty jed
S06: Neneh Cherry – Buffalo Stance
Autorka kilku radiowych hitów czy artystka, która brała udział w kilku muzycznych rewolucjach z rzędu? Why not both? Neneh Cherry miała to szczęście, że za sprawą wrodzonej charyzmy, przysposobionych koneksji i doskonałego gustu raz za razem potrafiła się odnaleźć na artystycznym zapleczu punku (The Slits), post-punku (Rip, Rig + Panic), raczkującego trip-hopu (Wild Bunch) i w końcu nagrała swoje
S05: Warren Zevon – Desperados Under the Eaves
Pouczająca anegdota o artyście: kiedy był już na łożu śmierci, przywołał on do siebie syna swego i powiada mu: "Jordan, kiedy to już się stanie i będziecie sprzątać dom, chcę żebyś ty, właśnie ty, zajął się kolekcją porno". Syn dobrze znał ojca, w pamięci miał wszystkie jego ekscesy, jego uzależnienie, przemoc, wszystko, nie dziwił się więc aż tak bardzo. A że relacja ich była turbulentn
26: The Police – Synchronicity
W dwudziestym szóstym regularnym odcinku Płytkastu bierzemy na warsztat szczytowy pod względem komercyjnym moment nurtu new wave i jednocześnie łabędzi śpiew największego wówczas zespołu świata. "Synchronicity", piąty album w dorobku The Police, jest być może najmniej spójnym, najbardziej niekonsekwentnym dziełem tria Sumner/Summers/Copeland. Trudno orzec, na ile było to wynikiem rozmyśl
S04: Outkast – Ms. Jackson
Outkast, tych dwóch fajnych chłopaków co pokazuje FUCK YOU światu... Od czego tu zacząć? Dla hip-hopu są trenerami, drużynowymi, marszałkami. Być może najbardziej progresywny zespół w obrębie całego gatunku, to na nich świat patrzył od circa drugiej płyty wzwyż oczekując azymutu. Oczywiście możemy przesadzać, bo jesteśmy fanami, ale czyż wszyscy nie staliśmy się nimi, najpóźniej na wysokości drug
25: The Smiths – The Queen Is Dead
To było pewne jak techno w Trendzie. Wytrzymaliśmy dwadzieścia cztery odcinki, ale ani jednego więcej i w końcu stawiamy czoła jednemu z tych albumów, o których myśleliśmy od początku istnienia Płytkastu. Pojawienie się The Smiths na brytyjskiej scenie w 1983 roku było początkiem cichej rewolucji, która ostatecznie doprowadziła do tektonicznego przesunięcia nie tylko na tamtejszym rynku, ale w ogó
24: Kitty – D.A.I.S.Y. Rage
I oto - jak śpiewała Izabela Trojanowska - STAO SIĘ: nagraliśmy nareszcie odcinek wylicytowany w aukcji WOŚP-u! Nie, nie odwlekaliśmy sprawy do ostatniej chwili z przekory ani strachu (choć to drugie być może owszem), po prostu ilekroć Michał rozkładał sprzęt, okazywało się, że znowu COŚ. A w końcu, gdy kamery poszły, to w 15 minucie nagrania dotarło do nas, że mikrofon, do którego Kuba wyłożył ca
S03: The Kinks – Come Dancing
Słuchajcie®, sprawa jest prosta: bez The Kinks, bez ich klasycznych płyt z lat 60. i początku następnej dekady, nie byłoby wielu zespołów, bez których nie byłoby z kolei Płytkastu, a my pewnie zamiast zajmować się tutaj muzyką, nagrywalibyśmy podcast poświęcony polityce (nie). Ale czy świat wciąż potrzebował ekipy braci Daviesów w roku 1982? Czy w ufryzowanym i upozowanym new popowym krajobrazie b
S02: Parliament – Flash Light
W drugim odcinku Samplera przenosimy się zaledwie rok, ale jednak do przodu i zmieniamy ŻĄR na biegunowo, zdawałoby się, odmienny. Czy rzeczywiście jednak idee przyświecające białym Europejczykom z gitarami i czarnym Amerykanom z moogami (jak się czyta słowo moog? zaskakująca odpowiedź wewnątrz) różniły się tak bardzo, jak stereotypy każą przypuszczać? Zaskakująca odpowiedź wewnątrz.
A o czem mowa
S01: Led Zeppelin – Achilles Last Stand
Bururum, bururum! Czy jesteście gotowi na Led Zeppelin? Spokojnie, my też nie byliśmy pewni. I dlatego w pierwszym odcinku Samplera - naszego nowego cyklu poświęconego wyjątkowym utworom - ściągamy koszulki, pokazujemy klaty i przenosimy się do roku 1976, by sprawdzić, czy uda nam się dźwignąć Młot Bogów. A przy okazji spieramy się o naturę i podbudowę "Ostatniego boju Achillesa" - is it
23: U2 – Achtung Baby
W tym odcinku Płytkastu wsiadamy w trabanta, rozpędzamy się do maksymalnej prędkości 91 km/h i próbujemy przebić mur berliński – a mówiąc prościej, porywamy się na jeden z ikonicznych albumów rockowych lat 90. "Achtung Baby" było szokującym dla wielu gestem U2, jednego z największych zespołów tamtych czasów. Zawracając ze ślepej uliczki roots rocka "Rattle and Hum", irlandzki k
22: Tyler, the Creator – Igor
W 22. odcinku Płytkastu spotykamy się z jedną z najbarwniejszych i niejednoznacznych postaci muzyki ostatnich kilkunastu lat. Kiedy Tyler Okonma wchodził na wielką scenę w 2011 roku albumem "Goblin", był artystą co najmniej kontrowersyjnym, budzącym w części odbiorców oburzenie, a w innych przerażenie. Ledwie osiem lat później zaproponował bodaj pierwszą tak jawnie nieheteronormatywną pł
21: Taylor Swift – 1989
W chwili kiedy publikujemy niniejszy odcinek Płytkastu, Taylor Swift jest największą popową gwiazdą na świecie, nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Zniknęły finalnie, gdy pod koniec 2023 roku 34-latka otrzymała tytuł Osoby Roku wg magazynu "Time", pieczętując rok pełen rekordów. Było to w dużej mierze efektem nowego wydania jej przełomowego albumu "1989", który w 2014 roku p
20: Tame Impala – Currents
To już dwudziesty odcinek Płytkastu, ale dopiero po raz pierwszy docieramy w naszym projekcie do Australii. To tam w latach "zerowych" Kevin Parker powołał do życia Tame Impala, fascynując się głównie vintage'owym rockiem spod znaku Cream, The Beatles czy Fleetwood Mac. Po wydaniu dwóch świetnie przyjętych albumów Parker wykonał jednak nieoczekiwany skręt w stronę brzmień syntezatoro
19: Jamiroquai – The Return of the Space Cowboy
W dziewiętnastym Płytkaście spełniamy marzenie Michała i odwiedzamy Londyn, by zagrać odrobinę funku. To właśnie w stolicy Zjednoczonego Królestwa na początku lat 90. powstała formacja Jamiroquai, dowodzona przez charyzmatycznego, barwnego frontmana Jay Kaya. Na swoim drugim albumie z 1994 roku zespół znacząco i kreatywnie rozwinął formułę revivalu czarnej muzyki lat 70., przyświecającą im na rok
18: Joy Division – Unknown Pleasures
W osiemnastym odcinku Płytkastu sięgamy po ikoniczny klasyk postpunku, debiutancki album kwartetu z Manchesteru, który pozostawił niezmywalny ślad na wielu gałęziach popkultury: od samej muzyki, przez film, po branżę odzieżową (w końcu legendarna okładka projektu Petera Saville'a jest jednym z najczęściej reprodukowanych muzycznych wzorów). Joy Division ujawnili nowy dla muzyki rockowej rodzaj
17: Stereolab – Dots and Loops
W siedemnastym odcinku, który jednocześnie jest drugim "urodzinowym", za sprawą Borysa odbywamy prawdziwą muzyczną podróż śladami angielsko-francuskiego Stereolab, które swój piąty album "Dots and Loops" stworzyło w Chicago i Düsseldorfie, wplatając w to dodatkowo inspiracje brazylijskie. To longplay, który ostatecznie pieczętuje przemianę tej formacji z rockowego, napędzanego
16: XTC – Black Sea
W szesnastym Płytkaście docieramy do angielskiego Swindon, skąd pochodzi kwartet XTC - jeden z kilku wykonawców, którzy tak mocno łączą ze sobą trójkę prowadzących nasz podcast. Z przepastnej dyskografii zespołu padło na album numer cztery - popis siły żywego, koncertowego grania, a zarazem zestaw bardzo precyzyjnych i nieprzypadkowych kompozycji. Muskularne i głośne "Black Sea" ukazuje
15: Lauryn Hill – The Miseducation of Lauryn Hill
W piętnastym odcinku Płytkastu bierzemy na warsztat jedną z najgłośniejszych płyt późnych lat 90. - debiutancki i zarazem jedyny krążek Panny Lauryn Hill. Wszechstronnie utalentowana (śpiewanie, rap, kompozycje, teksty, o aktorstwie nie wspominając), zaledwie 23-letnia artystka postawiła w 1998 roku wszystko na jedną kartę, porzucając karierę u boku Wyclefa i Prasa w Fugees, i idąc "na swoje&
14: Oddział Zamknięty – Oddział Zamknięty
Czternasty Płytkast to nasz pierwszy odcinek o tak jednoznacznie rock’n’rollowym wydawnictwie – i sporo wskazuje na to, że prędko tego nie przebijemy. Debiut Oddziału Zamkniętego to bowiem blueprint, niedościgniony wzór polskiej odmiany rocka, która jest jednocześnie chuligańska, bezczelna i arogancka, jak i romantyczna, poetycka i inteligentna. Dziesięć wściekle przebojowych utworów z „OZ” właści
13: ABBA – Arrival
W trzynastym, najdłuższym jak dotąd odcinku Płytkastu odbywamy wojaż do Szwecji, gdzie w połowie lat siedemdziesiątych wyrosła legendarna fabryka przebojów, zawiadowana przez tandem Andersson/Ulvaeus. Wraz ze swoim czwartym studyjnym albumem, światowa popularność ABBY eskalowała do rozmiarów znanych dotąd nielicznym. Choć później szwedzki kwartet wielokrotnie odciskał swoje piętno na krajobrazie p
12: Justin Timberlake – Justified
Co się stanie, jeśli w studiu siły połączą wschodzący wizjonerzy produkcji muzycznej z frontmanem najpopularniejszego boysbandu na świecie? Jeśli weźmiemy pod uwagę skalę talentu i ambicji 20-letniego Justina Timberlake'a, może wyjść z tego definiujące swoją epokę wydawnictwo. "Justified", solowy debiut wokalisty N Sync, ukazał się w 2002 roku, z miejsca stając się jednym z blueprintów nowoczesneg
11: Skaldowie – Cała jesteś w skowronkach
Kiedy w sierpniu 1968 roku Skaldowie ledwo uszli z życiem z niebezpiecznego wypadku, kariera jednego z najpopularniejszych polskich zespołów zawisła na włosku. Pisanie utworów i sesje nagraniowe do trzeciego albumu krakowskiej formacji miały więc wymiar terapeutyczny i symboliczny. I faktycznie, album przeniósł przebojową, bigbitową konwencję grupy w nowy wymiar: do świata iście barokowego popu –
10: Miles Davis – Kind of Blue
W dziesiątym epizodzie Płytkastu po raz pierwszy zaglądamy do dekady lat 50. i też po raz pierwszy w naszym cyklu sięgamy po jazz, a ściślej biorąc po album często wskazywany jako najważniejszy w całej historii tego gatunku. "Kind of Blue" to oczywiście świetny punkt startowy dla poszukiwań młodych adeptów jazzu oraz zawsze modny rekwizyt w rękach wszelkiej maści popkulturowych blefiarzy. To równi
09: Fleetwood Mac – Rumours
Dziewiąty odcinek Płytkastu przenosi nas ponownie w lata 70., ku jednej z najbardziej ikonicznych płyt tamtej dekady. W przeciwieństwie jednak do omawianego wcześniej "Innervisions", jedenasty (!) album Fleetwood Mac jest dziś jednym z ulubionych albumów millenialsów i "zetek", co czyni z niego swego rodzaju fenomen kulturowy. "Rumours" to nie tylko kolekcja wyjątkowych piosenek, w kilku miejscach
08: Kate Bush – Hounds of Love
W ósmym Płytkaście rzucamy się na głęboką wodę, by popłynąć z jej aktualnym prądem - Kate Bush i jej piąta płyta "Hounds of Love" wiosną 2022 roku przeżywają swój wielki renesans popularności dzięki zaistnieniu "Running Up That Hill" w serialu "Stranger Things" (i tym samym na listach przebojów). Ponieważ każdy z nas ma trwającą od dzieciństwa relację z dorobkiem tej artystki, bierzemy na warsztat
07: Wham! – Make It Big
W siódmym odcinku Płytkastu sięgamy po jeden z bestsellerów lat 80. Choć jest to płyta spoza kanonu krytyki muzycznej, "Make It Big" zawiera zarówno znane wszystkim hity, jak i intrygujące artystycznie smaczki, oferując fascynującą panoramę inspiracji George'a Michaela i Andrew Ridgeleya. Drugi album brytyjskiego duetu wywindował go do rangi jednego z największych popowych zespołów na planecie i s
06: Kendrick Lamar – Good Kid, M.A.A.D City
W szóstym odcinku Płytkastu po raz pierwszy bierzemy na warsztat album hip-hopowy - istny modern classic, debiut-nie-debiut Kendricka Lamara z 2012 roku "Good Kid, M.A.A.D City". W momencie wydania krążka raper z miejsca został okrzyknięty nowym królem hip-hopu. Zarówno krytycy, jak i fani zachłysnęli się niezwykle spójną i przemyślaną narracją albumu, talentem tekściarskim samego Kendricka, a prz
05: Dua Lipa – Future Nostalgia
W piątym odcinku Płytkastu docieramy wreszcie do "naszych czasów" i zajmujemy się soundtrackiem pierwszego lockdownu. Dua Lipa i jej drugi album "Future Nostalgia" wydany w marcu 2020 roku to zaprojektowana w najdrobniejszych detalach, hiperprzebojowa kolekcja singli, dodatkowo spięta autorskim konceptem samej artystki. Hity takie jak "Don't Start Now", "Physical", "Levitating" czy "Break My Heart
04: Wilco – Yankee Hotel Foxtrot
W czwartym Płytkaście zajmujemy się czwartym regularnym albumem Wilco, który właśnie świętuje 20-lecie wydania oficjalnej, fizycznej wersji. "Yankee Hotel Foxtrot" to część continuum wielkich amerykańskich albumów i jedna z najwyżej cenionych płyt wydanych w XXI wieku. To album z jednej strony profetyczny, doskonale wpisujący się w duszny nastrój świata po 11 września 2001 r., a z drugiej głęboko
03: Björk – Post
W trzecim Płytkaście przenosimy się w sam środek lat 90. i wsłuchujemy się w "londyński" album Björk, na którym z jednej strony doskonale uchwyciła ducha epoki przesiąkniętej trip-hopem i progresywną elektroniką, a z drugiej - osiągnęła ponadczasowy efekt, który do dzisiaj zdumiewa świeżością i inspiruje kolejne pokolenia artystów i artystek. Ozdobione awangardowymi teledyskami, eklektyczne "Post"
02: Stevie Wonder – Innervisions
W drugim odcinku Płytkastu mierzymy się z żelazną klasyką soulu, kamieniem milowym muzyki lat 70.: wydanym w sierpniu 1973 roku krążkiem "Innervisions" Stevie'ego Wondera. Szesnasty (!) album zaledwie 23-letniego wówczas artysty jest wypełniony standardami amerykańskiej muzyki rozrywkowej, z których prawie każdy wnosi coś nowego do narracji tej niepokojącej i niejednoznacznej płyty. Rozmawiamy mię
01: The Beatles – Revolver
W pierwszym odcinku Płytkastu odbywamy 2,5-godzinną podróż w głąb jednej z najsłynniejszych płyt w historii. "Revolver" The Beatles ukazał się w sierpniu 1966 roku i niemal z dnia na dzień odmienił oblicze muzyki rockowej: począwszy od tego, jak była komponowana i nagrywana, po ukształtowanie powszechnego wyobrażenia o formacie albumu. W odcinku analizujemy utwór po utworze cały materiał z tego le
Rekomendowane
Polski Daily
Prawdziwa historia Polski
Swojski język polski: Learn Polish podcast
Radio Wnet
Czy szpiedzy rządzą światem? Podcast Severskiego i Niemczyka
Podcast Muzeum Historii Polski
Sceny zbrodni
RaczejKonsolowo GAMECAST
Kardio-Know-How
Angular Master Podcast
Słuchanocki
EKIPA WK - Rozmowy przy Ławie
