Kwanty Kultury podcast
Podcast prowadzony przez Radka Spaniera, poświęcony zagadnieniom z zakresu etnologii i antropologii kulturowej. Autor przybliża słuchaczom tematy związane z kulturą, zwyczajami i sposobami życia różnych społeczności. Każdy odcinek stanowi przystępne wprowadzenie w wybrane zagadnienie antropologiczne. Podcast ma charakter popularyzatorski i skierowany jest do osób ciekawych świata i różnorodności kulturowej.
Odcinki
Dom po swojemu? Jak urządzamy go kulturowo.
Czy naprawdę urządzamy dom „po swojemu”? W tym odcinku patrzę na dom antropologicznie: od różnych modeli zamieszkiwania, przez symbolikę progu, stołu i paleniska, po współczesne wyobrażenia „dobrego wnętrza”, przeprowadzki i przedmioty, które niosą pamięć. Interesujące jest to, jak społeczne wzory stają się czymś, co odczuwamy jako bardzo prywatne i własne.Wspieraj mnie na: https://patronite
Rytuały przemiany. Od wellness i psychodelików po neoszamańskie retreaty.
O współczesnych rytuałach przemiany. Od wellness, medytacji i pracy z oddechem po psychodeliki i neoszamańskie retreaty. O tym, jak różne kultury nadają takim praktykom odmienne znaczenia, kiedy zwykłe działania zaczynają się rytualizować i dlaczego współczesne formy duchowości tak często łączą terapię, samorozwój, sacrum, naturę i potrzebę „uzdrawiania” siebie.Wspieraj mnie na: https://patro
Świat w zawieszeniu. Liminalność, nie-miejsca i lęk przed tym, co pomiędzy.
Dlaczego puste korytarze, dworce i poczekalnie potrafią budzić niepokój? W tym odcinku przyglądam się liminalności, czyli temu, co znajduje się pomiędzy jednym porządkiem a drugim. Od progów, rozstajów i granicznych momentów w kulturze typu ludowego po współczesne nie-miejsca, estetykę pustych przestrzeni i doświadczenie życia w przedłużającym się zawieszeniu.Wspieraj mnie na: https://patronit
Kto wymyślił sztukę? Narzucone granice piękna.
Czy sztuka zawsze była sztuką?Dlaczego jedne rzeczy trafiają do muzeów, a inne zostają nazwane kiczem, folklorem albo „twórczością ludową”? Kto ustawił granice między sztuką wysoką i niską. I dlaczego te granice wydają nam się dziś tak naturalne?W tym odcinku patrzymy na sztukę antropologicznie: przez pryzmat gustu, władzy symbolicznej, kolonializmu, instytucji i społecznych klasyfikacji. Od muzeó
Totalnie nie w guście? Skąd wiemy, że coś jest ładne?
Czy gust to naprawdę kwestia indywidualna? Dlaczego coś wydaje się ładne, a coś „totalnie nie w guście”?Czy gustu się uczymy przez doświadczenie, powtarzalność i kontakt z kulturą? Skąd bierze się wyczucie stylu?To próba spojrzenia na gust antropologicznie.Wspieraj mnie na: https://patronite.pl/kwantykulturyMuzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) https://imakelimbo.bandcamp.com/mu
Science Fiction jako laboratorium społeczeństw
Przyglądam się w tym odcinku wybranym dziełom SF jako narzędziom do badania społeczeństw. Na przykładach Le Guin, Zajdla, Lema, Dicka czy Black Mirror pokazuję, jak SF rozkłada na części to, co na co dzień wydaje się oczywiste: wspólnotę, władzę, język, karę i samą rzeczywistość.https://patronite.pl/kwantykulturyMuzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) https://imakelimbo.bandcamp.com/
Pinkwashing Izraela i inne formy systemowego “washingu”
Analizuję zjawisko tzw. washingu czyli strategii symbolicznego „oczyszczania” wizerunku, która pojawia się w polityce, kulturze i sporcie. Przyjrzymy się kategorii pinkwashingu opisanej w badaniach dotyczących państwa Izrael, ale zobaczymy też jak nowoczesne społeczeństwa radzą sobie z wiedzą o przemocy i masowych zbrodniach. Oraz zobaczymy w jaki sposób wydarzenia kultury popularnej, jak Eurowizj
Jak działa hegemonia? Władza, sens i kultura na przykładzie USA
Czym właściwie jest hegemonia i dlaczego w antropologii nie sprowadza się ona ani do siły, ani do prostego „narzucania ideologii”?W tym odcinku przyglądam się hegemonii jako praktyce kulturowej, która porządkuje wyobraźnię, normalność i sens świata. Jako studium przypadku analizuję Stany Zjednoczone by zobaczyć, jak hegemonia działała kulturowo: przez imperium, popkulturę, mit amerykańskiego snu,
Dlaczego prezent nigdy nie jest niewinny? Antropologia daru.
Dlaczego dajemy sobie prezenty?Przyglądam się antropologicznym interpretacjom daru i obdarowywania. Praktykom, które nie tyle są wyrazem uczuć, ile elementem rytuału porządkującego relacje i czas świąt.Pokazuję, jak dar działał w kulturach tradycyjnych i ludowych oraz jak zmieniło się jego znaczenie we współczesności.Wspieraj kanał na: https://patronite.pl/kwantykulturyhttps://patronite.pl/kwantyk
Czas wróżenia. Symboliczna logika wróżb jesienno-zimowych.
Dlaczego okres jesienno-zimowy obfitował we wróżby? Przyglądam się antropologicznym interpretacjom wróżb andrzejkowych i noworocznych. Praktykom, które nie tyle przepowiadają przyszłość, ile pozwalają ją symbolicznie uporządkować. Jak mechanizm wróżb przeszedł z kultur tradycyjnych, kultur typu ludowego do współczesności i jak działa w dzisiejszym świecie.Wspieraj kanał na: https://patronite.pl/kw
Antropologia zombie. Potwór, który żyje naszym strachem.
Czym jest zombie? To nie tylko potwór z filmów i gier, ale też jeden z mitów współczesności. Od narodzin zombie - haitańskiego voodoo, przez hollywoodzkie interpretacje, do posthumanizmu i biopolityki.Muzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) https://imakelimbo.bandcamp.com/musicWykorzystane utwory znajdziecie na Epce: https://distrokid.com/hyperfollow/ima...Grafiki do odcinka stworzył: MID
Zawstydzona tożsamość. Nacjonalizm, klasa i migracje. Rozmowa z dr Markiem Pawlakiem.
Rozmowa z dr Markiem Pawlakiem Adiunktem w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, badaczem Centrum Badań Migracyjnych (CeBaM) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.Wątki rozmowy: O badaniach nad tożsamością Polaków w Norwegii. O tożsamości narodowej i nacjonalizmie / tożsamość indywidualnej, migracjach, polityce tożsamości, zróżnicowaniach e
Antropologia wobec współczesności. Rozmowa z dr hab. Moniką Baer
Rozmowa z dr hab. Moniką Baer - dyrektorką Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej na Uniwersytecie Wrocławskim. O aktywizmie, polityczności, feminizmie, płci w antropologii ale nie tylko :) Czym w ogóle jest antropologia.
Czyste idee, brudne myśli. Symboliczne porządki w kulturze.
W tym odcinku przyglądam się czystości i brudzie (zmazie) jak symbolom kulturowego porządku – od rytuałów, przez religie, aż po społeczne wykluczenie.
Wstyd w kulturze. Cz. 2. Kultura upokarzania. Cringe i Roast.
Druga i ostatnia część o wstydzie w kulturze w mojej refleksji antropologicznej. Tym razem przyglądam się kulturze upokarzania. Oraz zjawiskom takim jak Cringe czy Roast. Będzie więcej o współczesności, mediach, ale też nie zabraknie omówienia różnic kulturowych.
Wstyd w kulturze. Cz. 1. Kultura wstydu. Kultura winy. Honor i duma.
Wstyd jako społeczna emocja, potrafi nami wstrząsnąć, ale też zbudować całe kultury. Wstyd i wina, honor i duma - to różne sposoby na to, jak społeczeństwa mówią nam "tak się nie robi". To fascynująca podróż od spojrzenia, które paraliżuje, po wstyd jako narzędzie oporu.
Szczęście i pech. Kulturowe mechanizmy oswajania niepewności
Ludzie wykształcili różne mechanizmy mające oswajać niepewność przyszłości, niepewność życia. Szczęście, pech, omeny, fatum, błogosławieństwo, przekleństwo, magia, wróżenie... różne kultury wykształciły różne mechanizmy radzenia sobie z nieprzewidywalnością życia. Ten odcinek to refleksja antropologiczna dotycząca tego zagadnienia.Muzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski)
Czas nieoczywisty. Kulturowe wymiary czwartego wymiaru.
Czas Nieoczywisty” to opowieść o tym, jak różne kultury i religie rozumieją i doświadczają czas. Od mitycznych cykli i rytuałów społeczności tradycyjnych, przez filozoficzne koncepcje wieczności, aż po precyzyjne harmonogramy współczesności. Czwarty wymiar okazuje się nie być uniwersalny, lecz głęboko zakorzeniony w wartościach i tradycjach każdej społeczności.
Ciało a przestrzeń. Relacje między ciałem a przestrzenią. Antropologia ciała.
Relacje ludzkiego ciała do przestrzeni. Tworzenie mapy świata w odniesieniu do cielesności. Wyznaczanie kierunków i ich nacechowanie w kulturze.
Magia zdegradowana. Od mocy neutralnej do zakazanej: Chrześcijańska walka z magią.
Walka na magię czyli chrystianizacja ludności przedchrześcijańskiej na naszych ziemiach. Czym jest magia i jak kościół zmieniał jej postrzeganie - samemu korzystając z mocy magii. Jak ukształtowało się to co nazywamy kulturą o charakterze ludowym.
Muzyki do podcastu użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) https://imakelimbo.bandcamp.com/music
Wspieraj kanał na: https://patronite.pl/kwanty
Myślenie Magiczne. Pierwotny sposób postrzegania rzeczywistości?
Czym jest myślenie magiczne zwane także nieoswojonym, prelogicznym, pierwotnym, ludowym? Czy jest charakterystyczny wyłącznie dla kultur pierwotnych, plemiennych? Czy jednak jest obecne cały czas w naszej zachodniej kulturze?
Muzyki do podcastu użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) https://imakelimbo.bandcamp.com/music
Wspieraj kanał na: https://patronite.pl/kwantykultury
Wszystkie strony lustra. Symbolika zwierciadła w kulturze.
Dwie strony zwierciadła to za mało, w kulturze mamy ich dużo więcej .. a raczej symboliki, znaczeń, mitów, przesądów. Lustro a zwierciadło - niby znaczą to samo a jednak kryje się za tymi pojęciami coś więcej.
Mowa nosa w kulturze - czyli nosologia stosowana i antropologia ciała
Nos to jedna z tych części ciała dla której znajdujemy ogromną ilość konotacji w kulturze. W tym odcinku skupię się na mowie nosa w kulturze czyli co takiego on mam mówi i jak go postrzegamy, w jaki sposób rezonuje. Wszystko inspirowane antropologią ciała i pracą Zbigniewa Libery "Nosologia".
"Nie przez próg!" - czyli STREFY MEDIACYJNE w słowiańkiej kulturze i medycynie ludowej.
Poruszam sprawy związane z wyobrażeniami słowiańskiej kultury ludowej na temat granic, jako stref mediacyjnych oddzielających świat wewnętrzny (oswojony) ze światem zewnętrznym (nieoswojonym, niebezpiecznym, magicznym). Trochę kosmologii, demonologii i sporo recept z medycyny ludowej i logiki jaka za tym stoi.
Dziękuję moim Patronom:
Małgosi, Marcie, Mii
Wspieraj kanał na: https://patronite.p
Neoszamanizm - poszukiwania i inspiracje
Opowiadam o zjawisku neoszamanizmu, inspiracji kulturą Indian Ameryki, środkami psychodelicznymi. Główne postaci tego ruchu, warsztaty szamańskie i interpretacja zjawiska.
Muzyki do podcastu użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) https://imakelimbo.bandcamp.com/music
Wspieraj kanał na: https://patronite.pl/kwantykultury
Szamanizm - czym jest?
Opowiadam o szamanizmie w ujęciu Etnologii i Antropolgii Kulturowej. Definicje, świat szamański, inicjacja, rytuały, narzędzia, ubiór.
Kolejny odcinek będzie dotyczył zjawiska Neoszamanizmu.
Muzykę do podcastu użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski)
