Tygodnik Powszechny: Nauka

Algorytm na receptę. Jak sztuczna inteligencja (naprawdę) zmienia medycynę i dlaczego nie zastąpi lekarza paź 21, 2026 00:43:46

Nie delegujmy zdrowego rozsądku AI. Jak nie dać się nabrać na fasadę wiarygodności? paź 2, 2026 00:33:06

AI jako nowe rzemiosło. Dlaczego kliknięcie nie czyni cię artystą? paź 1, 2026 00:27:30 W tym odcinku Wojciech Brzeziński rozmawia z Davidem Sypniewskim – projektantem, wykładowcą Uniwersytetu SWPS i kierownikiem Otwartej Pracowni Sztucznej Inteligencji. Rozmowa powstała przy okazji festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik, odbywającego się pod hasłem „Czy AI myśli za ciebie?”.To specjalny odcinek naszego podcastu, który powstał we współpracy z Centrum Nauki Kopernik.Kopernik zap

Mastodonzaur, młodzi i zaufanie do nauki paź 29, 2025 46:26 Punktem wyjścia rozmowy jest raport „Młodzi o nauce i naukowcach”, który pokazuje, że nastolatki widzą naukę przede wszystkim w jej materialnych przejawach - od aplikacji po szczepionki - ale rzadko mają bezpośredni kontakt z badaczami. W podcaście rozbrajamy stereotyp „siwego pana w kitlu” i rozmawiamy o tym, jak doświadczenie, współtworzenie i możliwość… popełniania błędów budują zaufanie do bad

Empatia w epoce sztucznej inteligencji wrz 23, 2025 53:00 Rozmawiamy z naukowcami o empatii w epoce sztucznej inteligencji: dr. hab. Marcinem Moskalewiczem z Instytutu Badawczego IDEAS oraz Maciejem Skorko z Centrum Nauki Kopernik.Tegoroczna edycja Festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik odbywa się pod hasłem „Empatia. Dla naiwnych czy odważnych?”. Będziemy się przyglądać empatii i współczuciu z różnych perspektyw: neuronauki, biologii ewolucyjnej,

Przewroty dzieją się nie tylko w szkołach. cze 30, 2025 01:03:07 W bibliotece w Rawiczu, w galerii sztuki w Krośnie, na sali szkoleniowej z położnymi – wszędzie tam, gdzie edukacja przestaje być formułką, a staje się relacją, odwagą i wspólnym działaniem. Rozmawiamy z trzema kobietami, które codziennie „przewracają” tradycyjne wyobrażenia o tym, gdzie i jak można się uczyć.To rozmowa o zmianie, która zaczyna się od pytania. Co zrobić, żeby młodzi ludzie naprawd

Kosmos zaczyna się w klasie. Czego uczniowie naprawdę potrzebują, żeby zainteresować się nauką? cze 25, 2025 55:59 Czego uczniowie naprawdę potrzebują, żeby zainteresować się nauką? Czasem wystarczy spojrzeć w niebo – i zrozumieć, że pytania o kosmos to tak naprawdę pytania o życie, technologię, klimat i przyszłość. Tematyka kosmiczna, choć może brzmieć jak domena specjalistów z NASA, w polskich szkołach staje się dziś jednym z najskuteczniejszych narzędzi do nauczania przedmiotów ścisłych. W tle są doświadcze

Biokomputery, które myślą jak my? [Miłego antropocenu! #21] cze 6, 2025 49:25 W najnowszym odcinku „Miłego antropocenu!” rozmawiamy o jednej z najbardziej futurystycznych dziedzin współczesnej nauki – biokomputingu. Naszą gościnią jest dr Ewelina Kurtys, neurobiolożka i inżynierka związana ze szwajcarską firmą Final Spark, która pracuje nad komputerami zbudowanymi z... żywych neuronów. Czym różni się przetwarzanie informacji przez prawdziwy neuron od obliczeń cyfrowych

Czy nastąpi koniec historii? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 20] maj 23, 2025 31:36 Historia się kończy. Świat wyszedł już z epoki powstających i upadających cywilizacji, z epoki wojen. Granice państwowe powoli się zestalają, a gdy tylko zastygną i wszystkie państwa będą liberalnymi demokracjami, nastąpi koniec historii. Można też uważać inaczej: człowiek przecież nigdy się nie zmieni! Zawsze będą wojny, imperatorzy i upadające cywilizacje, nasza własna smętna cywilizacja Za

Z robotem wśród zwierząt [Miłego antropocenu! #20] maj 9, 2025 34:04 Elektroniczny leśnik może jeszcze w tym roku zacząć patrolować polskie lasy. Naukowcy z dwóch poznańskich uczelni pracują nad robotem, którego zadaniem będzie monitorowanie stanu leśnej przyrody. A lasy, jak się okazuje, są dla robota środowiskiem bardziej ekstremalnym niż inne planety. O tym, co taki robot musi umieć i co na niego dybie między drzewami, Wojciech Brzeziński rozmawia z dr inż. Anną

Uczniowski kosmos. Jak edukacja kosmiczna otwiera nowe drzwi dla polskiej młodzieży maj 7, 2025 59:34 Ze szkoły – o krok do kosmosu. Uczestnicy konkursu CanSat muszą podjąć się nie lada wyzwania. Polegając przede wszystkim  na własnych siłach, entuzjazmie i umiejętnościach, muszą własnoręcznie zaprojektować i zbudować prototyp satelity, wielkości puszki po napoju.Co daje uczniom takie wyzwanie i czego uczy kosmiczny konkurs – o tym w naszym dzisiejszym podkaście, realizowanym we współpracy z

Nadciąga osobliwość technologiczna? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 19] kwi 25, 2025 28:07 Wiele mówi się dzisiaj o tym, że urządzenia technologiczne zastąpią kiedyś człowieka: że sztuczna inteligencja będzie kiedyś lepiej i szybciej od nas wykonywać wszystkie wyobrażalne zajęcia ludzkie. Jest pewien człowiek, który mówi: świetnie! Dzisiaj chciałbym opowiedzieć, jak na przyszłość naszego gatunku, i całego kosmosu, patrzy Ray Kurzweil, jeden z najsłynniejszych futurologów świata. W

Dziwne gwiazdy czy obce cywilizacje? [Miłego antropocenu! #19] kwi 4, 2025 41:14 Są niezwykle jasne, niezwykle szybkie i niezwykle tajemnicze. Tak zwane szybkie błyski radiowe od kilkunastu lat fascynują astronomów, bo jedne z najbardziej energetycznych zjawisk we wszechświecie wciąż pozostają bez wytłumaczenia. Hipotez jest wiele – od dziwacznych gwiazd-magnesów po obce cywilizacje. Gościem „Tygodnika” jest astronom Marcin Gawroński.***GDZIE TERAZ ZNAJDĘ INNE CYKLE „TYGODNIKA

IQ ludzkości zaczyna spadać: ale dlaczego? [Jeszcze inna przyszłość odc. 18] mar 21, 2025 36:10 W globalnych badaniach inteligencji zauważono, że już od II wojny światowej systematycznie rośnie IQ całych populacji, i to na całym świecie. Typowy wynik to wzrost o ok. 10-15 punktów od lat 50. do końca XX wieku. W latach 90. w wielu krajach efekt ten, zwany efektem Flynna, zaczął się wypłaszczać, a dzisiaj wydaje się, że nawet się cofa. Tylko dlaczego? Może być to coś zupełnie niewinnego, jak o

Sztuczna inteligencja w każdej gminie. Polski model językowy ma skrócić kolejki do urzędów. [Miłego antropocenu! #18] mar 7, 2025 52:15 Stworzony przez polskich inżynierów wielki model językowy PLLuM ma już wkrótce sprawić, że sprawy urzędowe będzie załatwiać się prościej i sprawniej. Inteligentny asystent urzędnika i aplikacja dla obywateli mogą dramatycznie zmienić to, jak prowadzone będą administracyjne procedury. Czy wielkie modele językowe to szansa na sprawne państwo i dlaczego właściwie mamy budować własne, skoro

Życie po śmierci Internetu: 4 scenariusze [Jeszcze inna przyszłość odc. 17] lut 21, 2025 30:31 Wszystkie dane wskazują na to, że w ostatnich dwóch latach udział treści generowanych przez boty w mediach społecznościowych wzrósł do ok. 25-50%. Jeśli ten trend się utrzyma – a są powody, by tak sądzić – czeka nas ciekawa przyszłość. Ludzie mogą stać się nieświadomą albo świadomą mniejszością w internecie, aktywność może zejść do internetowych „podziemi”, ale może też dojść do „przestrzelen

Czy w świecie katastrofy klimatycznej sport to wciąż zdrowie? [Miłego antropocenu! #17] lut 5, 2025 44:52 Gośćmi tego odcinka są dr Katarzyna Lindner-Cendrowska z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN oraz dr Marek Konefał z Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu.dr Katarzyna Lindner-Cendrowska i dr Marek Konefał są autorami pracy opublikowanej właśnie w magazynie Scientific Reports, która odpowiada na pytania o ryzyka związane z uprawianiem sportu w dobie galopującego globaln

Trzy epoki i śmierć internetu [Jeszcze inna przyszłość odc. 16] sty 22, 2025 19:29 Zwykle mówi się o dwóch głównych epokach w dziejach internetu: Web 1.0 i Web 2.0. W pierwszej treść tworzyli właściciele stron, a w tej drugiej – która trwa rzekomo do dziś – użytkownicy. Web 2.0 to więc era „user-generated content”, a jej flagowymi projektami są Facebook, YouTube czy Reddit. Co jednak, gdy za rosnącą część treści odpowiadają już nie ludzie, ale boty? W ostatnich miesiącach s

Prof. Michał Kosiński: w świecie myślących maszyn [Miłego antropocenu! #16] sty 10, 2025 01:01:44 Nasz gość opowiada o tym, co to oznacza, że już wkrótce będziemy żyć w otoczeniu maszyn, które przynajmniej udają, że myślą – a może więcej niż tylko udają? Czy jesteśmy w stanie z nimi spokojnie współpracować i nawzajem się rozwijać?Prof. Michał Kosiński jest psychologiem społecznym i data scientist z Uniwersytetu Stanforda. Od lat zajmuje się tym, jak ludzie i technologie wzajemnie na siebie wpł

Czy będziemy szczęśliwi w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 15] gru 31, 2024 20:49 Pewnie słyszeliście o światowych rankingach szczęścia? Co ciekawe, dwa najpopularniejsze z nich, "World Happiness Report" i "Gallup Global Emotions" wydają się mówić coś zupełnie przeciwnego. Ba, w pewnym całkiem poważnym badaniu naukowym wykazano, że Brytyjczycy byli szczęśliwsi podczas II wojny światowej niż w całym okresie powojennym, aż do roku 2000... Czym więc jest "szczęście" i czy da się j

Czy nauka rozkwitnie w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 14] gru 27, 2024 27:30 A dzisiaj optymistycznie. XXI to będzie wspaniały okres dla naszego poznania świata: coraz więcej osób ma chęć, czas, pieniądze i dostęp do wiedzy, pozwalające im na realne budowanie nauki. Mikroskopy, teleskopy, laboratoria chemiczne - wszystko to leży dziś u naszych stóp. Mamy też kapitalny dostęp do wiedzy i nowe narzędzie - wielkie modele językowe (LLM) - do jej syntetyzowania. Z drugiej

Rodzeństwa wśród zwierząt [Miłego antropocenu! #15] gru 13, 2024 42:50 W okresie świątecznym wszyscy mamy intensywniejszy niż zwykle kontakt z rodzinami, a wiadomo, jak to w rodzinach: relacje bywają różne, zwłaszcza w rodzeństwach. I właśnie o rodzeństwach, tyle że zwierzęcych, rozmawiamy z dr Joanną Bagniewską.Dr Joanna Bagniewska jest zoolożką z uniwersytetu Brunela w Londynie i Uniswersytetu Oksfordzkiego, publikowała także w „Tygodniku Powszechnym”.🌍 „Miłego ant

Czy nauka umrze w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 13] gru 6, 2024 26:12 Nie da się drugi raz odkryć, że to Słońce jest pośrodku Układu Słonecznego, że istnieją atomy, że życie ewoluuje, że Wszechświat miał początek. Wszystkie najważniejsze odkrycia naukowe zostały więc już dokonane, a nam zostało tylko nudne szlifowanie szczegółów. Zresztą badania pokazują, że artykuły naukowe są z każdą dekadą coraz mniej nowatorskie. Krótko mówiąc, XXI wiek to początek końca nauki.

Jak diagnozować nasze zdrowie za pomocą... naszego głosu? [Miłego antropocenu! #14] lis 29, 2024 29:05 Najnowsze technologie na zupełnie nieoczekiwane sposoby mogą pomóc diagnozować nasze własne choroby.Gościnią tego odcinka jest dr Daria Hemmerling z Wydziału Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Laureatka m.in. Nagrody Naukowej Polityki.i jedna z 24 kobiet, które należy obserwować w 2024 roku według magazynu Forbes Women. 🌍

Mikroplastik: co naprawdę o nim wiemy [Jeszcze inna przyszłość #12] lis 22, 2024 22:00 Jak mały musi być śmieć, aby kwalifikował się jako „mikro”? Skąd właściwie się bierze mikroplastik i czy rzeczywiście winne są nasze ubrania i kosmetyki? Ile tak naprawdę jest tego mikroplastiku w głębinach oceanicznych, w lodowcach i wnętrzu ludzkiego ciała? I jakie są realne dowiedzione negatywne skutki zdrowotne obecności mikroplastiku w naszych ciałach? Główne źródło: R.C. Thompson, W. Co

Co spadło pod dzisiejszym Poznaniem 4,5 tysiąca lat temu i co z tego dziś wynika [Miłego antropocenu! #13] lis 15, 2024 59:47 Cofnijmy się w czasie, żeby opowiedzieć o projekcie, który może być realizowany właśnie dzisiaj w Polsce. I żeby zastanowić się nad poważnymi problemami, które naszą cywilizację mogą spotkać w nieodległej przyszłości.Gościem tego odcinka jest dr Anna Łosiak z Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk.🌍 „Miłego antropocenu!” to nowy cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowia

Makroplastik: co to, skąd jest i ile go? [Jeszcze inna przyszłość #11] lis 8, 2024 26:24 Dużo się mówi o mikroplastiku, ale na co dzień natrafiamy głównie na zwykłe odpady plastikowe, czyli, mówiąc naukowo, makroplastik. To on wywołuje też masę problemów ekologicznych, nie mówiąc już o tym, że jest jednym ze źródeł mikroplastiku.Dzisiaj siadamy nad świeżutkim badaniem pokazującym, skąd na świecie biorą się odpady plastikowe, przy okazji obalając szereg mitów dotyczących choćby eksport

Jak oczyścić nasze morze? W Bałtyku czai się bomba ekologiczna [Miłego antropocenu! #12] paź 25, 2024 43:33 Bałtyk był podczas Drugiej Wojny Światowej miejscem zaciekłych walk, a ich pozostałości do dziś leżą na morskim dnie. Konwencjonalna amunicja i broń chemiczna zalegają w wielu miejscach. Także u polskich wybrzeży. Naukowcy z Polskiej Akademii Nauk opracowują plan zabezpieczenia tej potencjalnej ekologicznej bomby. O tym, jak trudno oczyścić morze, dlaczego Polska będzie musiała przyznać się d

Gdzie zmiany klimatu przyniosą... pozytywne skutki? [Jeszcze inna przyszłość #10] paź 18, 2024 16:27 Wiemy już wiele o negatywnych skutkach globalnych zmian klimatycznych – a niektóre z nich już po prostu obserwujemy. W literaturze naukowej regularnie publikuje się jednak badania opisujące skutki pozytywne: obniżoną emisję i zużycie paliw w związku z otwieraniem się północnych szlaków transportowych, pozytywne skutki dla rolnictwa na Dalekiej Północy, zwiększone opady w niektórych regionach świat

Czy jesteśmy sami we Wszechświecie? AGH szuka śladów życia na innych planetach [Miłego antropocenu! #11] paź 11, 2024 01:00:39 Co mają wspólnego krakowskie Aleje Trzech Wieszczów z Marsem i poszukiwaniem na nim śladów życia? Bardzo wiele. W kampusie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie powstało laboratorium astrobiologiczne, które ma pomóc nam poszukiwać śladów życia poza Ziemią, ale może też pomóc nam lepiej zrozumieć niektóre z najpoważniejszych chorób, na jakie zapadają ludzie tu, na Ziemi. W kolejnym odcinku po

Co naprawdę mówią naukowcy o przyszłości AI [Jeszcze inna przyszłość #9] paź 4, 2024 29:00 W mediach, gdy mowa o przyszłości AI i człowieka w XXI wieku, często dominuje hurraoptymizm albo hurrapesymizm. A co, gdy poprosimy o wypowiedź kilka tysięcy ekspertów, którzy faktycznie współtworzą tę dziedzinę nauki? Otrzymamy sporo ciekawych, nieintuicyjnych wyników i nieco pogłębiony obraz tego, co jest niemal pewne, co możliwe, a co raczej mało prawdopodobne, jeśli chodzi o przyszłość sztuczn

Polska odpowiedź na ChatGPT [Miłego antropocenu! #10] wrz 27, 2024 50:27 Dlaczego warto nauczyć komputery myśleć po polsku? Gościem tego odcinka jest Sebastian Kondracki, inicjator powstania Bielika – polskiego wielkiego modelu językowego, czyli polskiego odpowiednika ChatGPT.🌍 „Miłego antropocenu!” to nowy cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować.Gospodarzem cyklu jest Wojciech

XXI wiek, czyli... złota era eutanazji? [Jeszcze inna przyszłość #8] wrz 20, 2024 38:37 UWAGA: Ten odcinek podkastu „Jeszcze inna przyszłość” dotyczy tematu samobójstwa i eutanazji. W pierwszej części pojawią się informacje na temat samobójstwa pewnej osoby. Dla wielu osób słuchanie tych informacji może być emocjonalnie bardzo trudne, a nawet powodować pojawianie się myśli samobójczych. Jeśli uważasz, że może Cię to dotyczyć, lepiej zrezygnuj z dalszego słuchania.Myśli samobójcze są

Uszkodzone dane: kiedy pamięć cyfrowa nas zawodzi? [Miłego antropocenu! #9] wrz 13, 2024 39:47 Wyobraźmy sobie, że nagle tracimy dostęp do wszystkich swoich zdjęć, filmów, dokumentów, całego cyfrowego życia. Brzmi jak scenariusz filmu katastroficznego, ale niestety to coraz większy problem. W erze cyfrowej informacji tylko przybywa, a ludzka pamięć przestaje nam wystarczać. Błyskawicznie zastępujemy ją więc pamięcią cyfrową, której także daleko do niezawodności. O tym kiedy wirtualne d

Co nauka mówi o starości w XXI wieku: pełnia życia czy długa samotność? [Jeszcze inna przyszłość #7] wrz 6, 2024 34:02 W XXI wieku czeka nas długie, szczęśliwe życie: maszyny będą wykonywać za nas pracę, medycyna zapewni nam piękne, zdrowe ciała, a świat wypełni się wesołymi emerytami. Ale z drugiej strony przecież upada instytucja rodziny i więzi międzyludzkie, więc może czeka nas długie, ale samotne i smutne życie? Zaprasza Łukasz Lamża.W tym odcinku swojego podkastu „Jeszcze inna przyszłość” Łukasz Lamża siada

Polska rakieta osiągnęła przestrzeń kosmiczną. Czy doczekamy się polskiego programu kosmicznego? [Miłego antropocenu! #8] sie 28, 2024 41:34 Dziś mamy całkiem niezwykłą okazję do rozmowy – wręcz historyczną. Po raz pierwszy w historii zbudowana w Polsce rakieta osiągnęła oficjalnie przestrzeń kosmiczną. Rakieta Bursztyn, budowana przez inżynierów z sieci badawczej Łukasiewicz Instytutu Lotnictwa, osiągnęła 101 km wysokości. Czy to oznacza, że doczekamy się polskiego programu kosmicznego z prawdziwego zdarzenia? Czy będziemy wystrzeliwa

Co mówi nauka o długowieczności człowieka: czy w przyszłości będziemy żyć ponad sto lat? [Jeszcze inna przyszłość #6] sie 23, 2024 25:58 W XXI wieku życie ludzkie będzie coraz dłuższe, a być może nawet uda się spełnić marzenie o nieśmiertelności... Nie, moment! Przecież kolejne państwa dołączają do klubu krajów wysoko rozwiniętych, gdzie dobrobyt pociąga za sobą otyłość, siedzący tryb życia i stres... No chyba, że czeka nas jeszcze inna przyszłość?W tym odcinku swojego podkastu „Jeszcze inna przyszłość” Łukasz Lamża siada nad nauko

Mikroplastik i my: jak korzystać z tworzyw sztucznych, żeby nie szkodzić planecie [Miłego antropocenu! #7] sie 14, 2024 40:03 Naukowcy odkryli go już w chmurach, lodowcach czy na Mount Everest – a jeszcze 20 lat temu nie wiedzieliśmy o jego istnieniu. Gościem tego odcinka jest prof. Richard Thompson z Uniwersytetu Plymouth, który jako pierwszy dostrzegł problem i w 2004 roku stworzył termin „mikroplastik”.To jeden z najpoważniejszych problemów, jakie sobie zafundowaliśmy. Mikroplastik to maleńkie, nawet niewidoczne gołym

Nauka o starości w XXI wieku: szczęśliwe życie do setki czy krach systemu emerytur? [Jeszcze inna przyszłość #5] sie 7, 2024 36:01 Ludzie żyją coraz dłużej, dożywając już powszechnie osiemdziesiątki, albo nawet i setki. XXI wiek będzie w końcu epoką długiego, szczęśliwego życia... Nie, moment, przecież społeczeństwo do funkcjonowania potrzebuje osób młodych, a zwłaszcza pracujących! Bez nich padnie system emerytalny i opieki zdrowotnej, a miliony ludzi starszych pozostaną bez opieki. Chyba że czeka nas jeszcze inna przyszłość

Cyfrowa nieśmiertelność: co po nas zostanie dzięki nowym technologiom [Miłego antropocenu! #6] lip 30, 2024 42:30 Jak technologia wpływa na sposób, w który przeżywamy... śmierć i żałobę? Czy nowe technologie mogą uczynić nas nieśmiertelnymi? Gościem tego odcinka jest dr Katarzyna Nowaczyk-Basińska z Leverhulme Center for the Future Intelligence na Uniwersytecie w Cambridge.🌍 „Miłego antropocenu!” to nowy cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świa

Komputery kwantowe ujawnią wszystkie sekrety świata [Miłego antropocenu! #5] lip 15, 2024 40:04 To technologie, które wydają się działać na pograniczu magii. Już wkrótce mogą zmienić to, w jaki sposób komunikujemy się ze sobą i w jak zabezpieczamy swoje najważniejsze tajemnice.Gościem tego odcinka jest prof. Marcin Pawłowski, szef Grupy Kwantowego Cyberbezpieczeństwa i Komunikacji Międzynarodowego Centrum Teorii i Technologii Kwantowych Uniwersytetu Gdańskiego.🌍 „Miłego antropocenu!” to nowy

Medycyna przyszłości: jak mRNA rewolucjonizuje leczenie [Miłego antropocenu! #4] cze 21, 2024 51:57 „Miłego antropocenu!” to cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować.Gościem tego odcinka jest prof. Jacek Jemielity, kierownik Laboratorium Chemii Biologicznej Uniwersytetu Warszawskiego i prezes spółki Explorna Therapeutics. Jeden z czołowych badaczy medycznych zastosowań mRNA i człowiek, który zapewne więcej

Czy kosmiczne górnictwo uratuje Ziemię? [Miłego antropocenu! #3] cze 4, 2024 34:44 Najlepsza szansa na ratowanie planety czy kolejne, wielkie pole dla ludzkiej chciwości? Kosmos ma byc źródłem niemal nieskończonej ilości surowców, w tym niezbędnych dla zielonej transformacji. Ale czy jesteśmy w stanie je wydobywać? I co ważniejsze – czy będziemy umieli się nimi dzielić w pokoju? „Miłego antropocenu!” to nowy cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak

Co nauka mówi o scenariuszach zmiany klimatu: czeka nas katastrofa czy zielony świat? [Jeszcze inna przyszłość #4] maj 27, 2024 42:44 „W XXI wieku ludzkość zjednoczy się, aby wspólnie walczyć ze zmianami klimatu, dzięki czemu uda się je cofnąć i naprawić to, co już zepsuliśmy”. Nie, moment! „Nie dogadamy się, państwa i biznesy będą działać dla własnego dobra, a zmiany klimatu będą tylko przyspieszać”. No, chyba że czeka nas jeszcze inna przyszłość? – pyta Łukasz Lamża. W swoim nowym cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz naukowy „

Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#3) Co czeka ludzkość za sto lat mar 25, 2024 52:05 „Ludzie są jak szarańcza: mnożą się niepowstrzymanie, pokrywając stopniowo całą planetę i wyjadając wszystkie jej zasoby, aż ostatecznie nastąpi katastrofalne przeludnienie”. Nie, moment! „Zmiany klimatu i pandemie stanowią przecież zagrożenie egzystencjalne dla człowieka i w XXI wieku grozi nam wyginięcie”. A może czeka nas jeszcze inna przyszłość?W swoim nowym cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz nau

Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#2) Sztuczna inteligencja lut 29, 2024 34:21 „Sztuczna inteligencja już niedługo osiągnie samoświadomość, prześcignie człowieka, a być może stanie się też dla nas zagrożeniem na poziomie zawodowym, intelektualnym czy nawet egzystencjalnym...”. Nie, moment! „Sztuczna inteligencja to przecież tylko algorytmy, głupie maszynki popisujące się efektownymi sztuczkami, ale same w sobie są one tylko narzędziem, ani trochę ciekawszym od młotka. Nie zm

Miłego antropocenu! (#2) Prof. Zalasiewicz: Ludzkość mniej subtelna niż asteroida lut 23, 2024 46:21 „Miłego antropocenu!” to nowy cykl Podkastu Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. W tym odcinku mamy wyjątkowego gościa: jest nim prof. Jan Zalasiewicz, polsko-brytyjski paleobiolog, laureat wielu naukowych nagród, a także, co ważne, pierwszy przewodniczący Grupy Roboczej ds. Antropocenu. Ciała, które miało ustalić, czy

Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#1) Miasta przyszłości gru 29, 2023 42:40 Miasta przyszłości będą gigantycznymi, przeludnionymi, betonowymi klocami emitującymi olbrzymie ilości spalin, dwutlenku węgla i ścieków, toksycznymi dla ludzi i planety......Nie, moment, miasta przyszłości będą czystymi, lśniącymi, zielonymi oazami ze szkła i nowych polimerów, w których bezgłośnie suną autonomiczne pojazdy, a ludzie żyją szczęśliwie. To jak to w końcu będzie? A może czeka nas jes

Miłego antropocenu! (#1) Astronauta Sławosz Uznański: w kosmos mamy blisko gru 11, 2023 46:12 Oto nowy cykl podkastów „Tygodnika”. Będziemy w nim opowiadali o tym, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak teraz mogą pomóc nam go uratować.Naszym gościem jest dzisiaj człowiek o wyjątkowo bogatej karierze mimo stosunkowo młodego wieku. Naukowiec, inżynier, elektronik, jeden z czołowych inżynierów największej europejskiej i światowej organizacji badań jądrowych CERN, a teraz szkolący się

Łukasz Lamża: Jak stworzyć hodowlany tłuszcz do mięsa in vitro [miesiąc w nauce] cze 16, 2023 40:15 A także: czym są i jak powstały pustynne latawce z epoki kamienia? Gdzie najczęściej mieszkają osoby z depresją? Oraz czy rekiny wstrzymują oddech podczas nurkowania? Na przegląd naukowych wydarzeń minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: skąd się bierze zapach nowego auta? [Miesiąc w nauce] maj 20, 2023 33:08 A także: z czego się składa sztuczne ścięgno? Czy jest sens wstawać na ósmą na zajęcia? I skąd wziąć tłuszczyk do syntetycznego mięsa? Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: Czy inteligencja idzie w parze z pieniędzmi [Miesiąc w nauce] kwi 17, 2023 52:03 A także: co można wyczytać z jednej łzy, jak zbudować komputer, żeby przypominał mózg i czy naukowcy powinni być polityczni. Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Jak głęboko sięgają początki kalendarza Majów? [Miesiąc w nauce] lut 10, 2023 47:15 A także: czy nauka z każdą dekadą staje się coraz nudniejsza? Czy algorytmy tworzące tekst są w stanie oszukać naukowców? I jakie były właściwie skutki zamknięcia szkół w czasie pandemii? Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Sztuczna inteligencja podbija kontynenty [Miesiąc w nauce] sty 11, 2023 36:36 A także: najnowsze postępy w rzeźbieniu w żywicy, ewolucja słów pozytywnych i negatywnych oraz wykorzystywanie rekinów w filmowaniu dna oceanicznego. Na przegląd naukowych wydarzeń minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Czy naprawdę mamy nową epokę geologiczną: antropocen? [Miesiąc w nauce] gru 14, 2022 34:53 Oraz: w jakim tempie zużywają się słowa? Jak szybko tworzyć rzeźby wielkości ułamka milimetra? I czy tańczymy szybciej, gdy ktoś włączy niesłyszalne basy? Na przegląd naukowych wydarzeń ubiegłego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża. 

Jak wzruszają się psy [Miesiąc w nauce] lis 14, 2022 31:28 A także: Pierwsza udana detekcja samotniczej czarnej dziury, sztuczna inteligencja bawiąca się w chemika i naukowe noble. Na przegląd naukowych wydarzeń ubiegłego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Jak naukowcy przyglądają się czarnym dziurom, chociaż ich nie widzą? [Miesiąc w nauce] paź 10, 2022 34:57 A także: czy palenie marihuany wywołuje apatię? Za co przyznaje się IgNoble? I co ma wspólnego chemioterapia z jedzeniem lodów? Na przegląd naukowych wydarzeń września zaprasza Łukasz Lamża.

Skutki eksplozji atomowej? Nawet na antypodach [Miesiąc w nauce] wrz 13, 2022 33:28 A także świeżutkie wyniki naukowe z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba i wielki zlot finwali. Na przegląd wydarzeń naukowych sierpnia zaprasza Łukasz Lamża.

Dlaczego najmniejsze żabki najgorzej skaczą? [Miesiąc w nauce] lip 14, 2022 39:26 A także: jak powstają materiały izolacyjne do zastosowań kosmicznych? Na ile wyceniamy molestowanie seksualne w pracy? I co nowego można wynaleźć w dziedzinie stetoskopów? Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: czy technologia uratuje świat przed globalnym ociepleniem? [Miesiąc w nauce] cze 13, 2022 27:58 A także: co słychać na Marsie? Co można wywnioskować o świecie na podstawie dwóch dziwnych galaktyk i jednego zęba? Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: czym pachnie wilgotna ziemia? [Miesiąc w nauce] maj 10, 2022 39:45 A także: czy jamniki mają inną osobowość niż bassety? Czy da się sterować z orbity naziemnym łazikiem? I czy spełnią się najczarniejsze scenariusze klimatyczne? Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: co się dzisiaj dzieje z ukraińską nauką [Miesiąc w nauce] kwi 12, 2022 33:50 A także: jak się komunikować z całkowicie sparaliżowanym człowiekiem, jaki kształt mają słowa „buba” i „kiki”, i na co może się przydać dżdżownica origami. Na przegląd wydarzeń naukowych miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: świat naukowy reaguje na wojnę w Ukrainie [Miesiąc w nauce] mar 16, 2022 25:58 A także: o postępach w klimatologii, medycynie i badaniach nad sztyletem Tutanchamona. Na naukowe podsumowanie lutego zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: Styczeń w nauce lut 10, 2022 31:19 O sztucznej inteligencji zaklętej w metalowej płytce, o słomkach do picia piwa sprzed pięciu tysięcy lat i o tym, co sądzą maleńkie dzieci o piciu tą samą słomką. Na naukowe podsumowanie miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: Grudzień w nauce sty 11, 2022 31:54 Teleskop kosmiczny Jamesa Webba, czyli nowe okno na kosmos. A tu, na Ziemi, nowe, piękne okno na świat rzeczy najmniejszych. A do tego dwa pytania: dlaczego łososie cieszą się na globalne ocieplenie? I czy sztuczna inteligencja umie wymyślać nową matematykę?

Łukasz Lamża: listopad w nauce gru 8, 2021 27:16 Niezwykłe zjawiska fizyczne występujące podczas... pstrykania palcami. Tajemnicze zdarzenia 42 tysiące lat temu. I związki pomiędzy zwierzętami przeżuwającymi a pożarami na całym świecie. Na przegląd wydarzeń naukowych miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: październik w nauce lis 12, 2021 26:20 Po co człowiekowi sen? Co pozostawiła po sobie woda na Marsie? I czy da się naukowo badać miłość od pierwszego wejrzenia? Na przegląd wydarzeń naukowych miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: wrzesień w nauce paź 12, 2021 19:12 Urządzenie, które pozwala 70-latkowi przemieszczać się jak 20-latek, analiza skośności chińskich dachów, kryształy elektronowe i życie oraz śmierć pewnego mamuta. Na przegląd wydarzeń naukowych miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Łukasz Lamża: lato w nauce wrz 10, 2021 33:11 Jak zmienia się klimat dzisiaj, pod wpływem działalności człowieka, a jak zmieniał się sześćdziesiąt pięć milionów lat temu, po uderzeniu asteroidy? Jak zaufać sztucznej inteligencji i o której godzinie w nocy drzewa najszybciej rosną? Na przegląd wydarzeń naukowych zaprasza Łukasz Lamża.

Luty w nauce mar 6, 2021 19:16 Oj, zmysłowy był ten luty. Opowiem Wam i o odgłosach wielorybów, i o najstarszym flecie świata, i o tym, dlaczego Hindusi stosują więcej przypraw niż Polacy. Ale żeby nie było zbyt zmysłowo, na koniec będzie o tym, co można zrobić, mając do dyspozycji 200 nanogramów... einsteinu. Zapraszam - Łukasz Lamża.

Styczeń w nauce lut 10, 2021 33:28 Lek pomagający w wychodzeniu z uzależnień, a wytworzony z potężnej substancji psychoaktywnej. Związki między otyłością, aktywnością fizyczną a stanem zdrowia. Model organizmu w małej, plastikowej wanience. A także tajemnicze powiązanie pomiędzy cyklem miesiączkowym a fazami księżyca. Na autorski przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Rok 2020 w nauce gru 29, 2020 27:09 Chyba dla wielu z nas nie było to najpiękniejsze dwanaście miesięcy w życiu. Ale dla naukowców? Część z nich, postawiona pod ścianą, na gwałt badała koronawirusa i przebieg pandemii. A pozostali robili to, co robią najlepiej: zaskakiwali nas swoją pomysłowością i pięknem świata. Na autorski przegląd wydarzeń naukowych roku zaprasza Łukasz Lamża.

Październik w nauce lis 9, 2020 33:44 Naukowcy nie ustają w wysiłkach, aby stworzyć szczepionkę przeciwko wirusowi SARS-CoV-2. Ale czy to w ogóle możliwe w takiej skali czasowej, o jakiej mowa – czyli zbliżonej do roku? Inne pytanie: co bardziej szkodzi dzieciom – COVID-19 czy skutki uboczne pandemii, takie jak zamknięte szkoły czy paraliż służby zdrowia? Zupełnie inni badacze odpowiadają zaś równolegle na zupełnie inne pytania: ot, n

Wrzesień w nauce paź 9, 2020 36:44 Ludzkość tak się uspokoiła w czasie pandemii, że ucichły drgania skorupy ziemskiej. Odkryliśmy też sposób na automatyczną przydomową syntezę chemiczną i skonstruowaliśmy maszynę, która lepiej od ludzi gra w curling. Na przegląd wydarzeń naukowych miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

Lato w nauce wrz 10, 2020 30:27 Niezniszczalny materiał. Kamerka bezprzewodowa tak mała, że mieści się na plecach chrząszcza. Nowe badania nad pochodzeniem głazów w Stonehenge. I wszystkie rośliny Nowej Gwinei. Na przegląd wydarzeń naukowych zaprasza Łukasz Lamża.

Wiosna w nauce cze 26, 2020 42:08 Tajemnicza mieszanina przedłużająca świeżość warzyw i owoców, nowy atlas komórek ciała ludzkiego, drony unikające zderzeń nawet po ciemku i badania nad przybyszem z kosmosu o imieniu Oumuamua. Na przegląd wydarzeń naukowych zaprasza Łukasz Lamża.

Luty w nauce mar 9, 2020 37:13 Niebywale inteligentne trzmiele, nanocząstki wnikające w guzy nowotworowe, maleńcy galaktyczni posłańcy i gigantyczne wirusy. A także poszukiwanie idealnego miejsca do lądowania na lodowych księżycach Jowisza. 

Styczeń w nauce lut 10, 2020 30:53 1 stycznia 2020 roku w czasopiśmie "Nature" ogłoszony został algorytm komputerowy, który diagnozuje raka piersi lepiej niż lekarze. A potem było już tylko lepiej... - na pierwszy odcinek nowego podkastowego cyklu zaprasza Łukasz Lamża.

Rok w nauce sty 7, 2020 21:56 Co w 2019 roku było najważniejszym odkryciem? Nowy gatunek człowieka? Przekazywanie sygnałów z mózgu do mózgu? Czy może mroczne sekrety małp? I na jakie odkrycia liczymy w roku 2020?

Odcinki

Rekomendowane