Dziennik Literacki. Podkast
Podkast "Dziennika Literackiego", nowego portalu krytycznoliterackiego, w którym publikowane są autorskie pasma rozmów. Poszczególne odcinki poświęcone są literaturze, krytyce literackiej i życiu kulturalnemu. Rozmowy prowadzą autorzy związani z portalem, zapraszając do dyskusji pisarzy, krytyków i innych gości. Produkcja powstała dzięki środkom Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach dotacji celowej "Inne tradycje".
Odcinki
Światy czytamy nowe #9 | Fantastyka naukowa PRL-u
Fantastyka naukowa PRL-u - jak sama epoka - to zjawisko niejednolite, zmieniające się wraz z kolejnymi dekadami, sporami i doświadczeniami pisarzy. O jej różnych fazach i nurtach, o zmieniających się wyobrażeniach przyszłości i o tym, co z tej różnorodności najczęściej dziś ginie z pola widzenia, porozmawiali: dr Jacek Sobota i dr Łukasz Kucharczyk. Dyskusję moderował red. Patryk Kosenda.Nagranie
Występy gościnne #30 | Spotkanie z Anną Brzezińską wokół książki ,,Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet”
Rozmowa Olgi Gitkiewicz z Anną Brzezińską podczas festiwalu Miasto Słowa podczas Nagrody Literackiej Gdynia 2026. Mediewistka i jedna z najważniejszych polskich powieściopisarek zabrała nas w świat średniowiecznych kobiet. Ta antologia biograficznych portretów tworzy zaskakujący portret epoki przywołując postaci dotychczas marginalizowane, przy czym robi to z wykorzystując nieodpartą siłę opowieśc
Występy gościnne #29 | Od zaćmienia do olśnienia
Ewa Skalska, bohaterka „Zaćmienia” Agnieszki Wolny-Hamkało, zawodowo tropi historie - potencjalne literackie olśnienia. Spotkaliśmy się w Gliwicach, by zapytać, jak już poza powieściowym światem, wyglądają takie poszukiwania: talentów? Gwiazd? Ludzi? Książek? Zastanawiamy się też, czy istnieją skuteczne szkoły pisania oraz przyglądamy się tym elementom współczesnego życia literackiego, które wspie
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #18 | Między wyspą a kontynentem
Z Wei-Yun Lin rozmawiamy między innymi o Januszu Korczaku na tajwańskich listach lektur i o promocji przekładów Schulza za pomocą drewnianych ptaszków ze Stryszawy i nadpsutego soku malinowego. Katarzyna Sarek opowiada o różnicach pomiędzy Republiką Chińską a Chińską Republiką Ludową i miejscu języka tajwańskiego w najnowszej literaturze powstającej na wyspie.
Teskturion #13 | Aglaya Veteranyi
W nowym odcinku „Teksturionu” Weronika Stencel rozmawia z Małgorzatą Rejmer, Joanną Zdradą i Marią Halber o życiu i twórczości Aglai Veteranyi, nazywanej przez przyjaciół „podziwiaczką i obejmowaczką świata”. Cyrk, dzieciństwo w nieustannej podróży, groteska, lęk, ale też czułość, humor i zachwyt nad rzeczywistością. Przyglądamy się niezwykłej wrażliwości pisarki i jej literaturze, w której okruci
Występy gościnne #28 | Maurycy Amster: pół wieku w służbie hiszpańskiej i chilijskiej książki
W ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Arcydzieło Mauricia Amstera i Waltera Reutera” Instytut Cervantesa w Krakowie zaprasza na podkast poświęcony Maurycemu Amsterowi – wybitnemu grafikowi, typografowi, projektantowi książek, czasopism i plakatów.O urodzonym we Lwowie Amsterze opowiada dr hab. Marcin Kurek z Uniwerstytetu Wrocławskiego, znawca twórczości i biografii polsko-żydowskiego artysty
Interferencje #1 | „Odyseja”: co kino robi z mitem?
Weronika Stencel rozmawia z Martyną Maślanką i Patrykiem Kosendą o filmie „Odyseja”: technicznych rozwiązaniach i fantastycznych elementach. Czy historię Odyseusza można czytać z perspektywy feministycznej? Co zmienia spojrzenie na jego wędrówkę przez doświadczenie PTSD? Sięgamy po „Obstalunki” Piotra Pazińskiego, „Odyseusza. Biografię nieautoryzowaną” Tomasza Mojsika i „Penelopiadę” Margaret Atwo
Na południe #5 | Afryka, (anty)kolonializm i poezja w PRL
„Poeta musi mieć silne poczucie więzi z ludźmi, czuć sięczłonkiem wielkiej wspólnoty człowieczej” – pisała Anna Świrszczyńska, autorka tomu Czarne słowa. Poetka nigdy nie była w Afryce, podobnie jak Bruno Durocher, tłumacz wierszy zebranych w antologii Poezja czarnej Afrykiwydanej w PRL. W tym podcaście zastanawiamy się, na ile te publikacje były jedynie efektem polityki uprawianej pod sztandare
Teksturion #12 | Punk w literaturze
Czy literatura może być punkowa?! W „Teksturionie” Weronika Stencel rozmawia z Szymonem Kloską i Joanną Tracz o punku jako historii, tożsamości i sposobie myślenia. „Biografię X” Lacey zestawiamy z „Lekturą uproszczoną” Morales i pismami Guya Deborda. Wsłuchujemy się też w głosy samych puncurków zebrane w „Please Kill Me”. Rozmawiamy o miłości i anarchii, buncie i wspólnocie, o tym, jak kontrkultu
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #17 | Bill Martin
Tym razem w „Nie takie obce” gościmy Billa Martina, tłumaczaz języka polskiego i niemieckiego na angielski. Lecimy razem w „Kosmos” (Gombrowicza), po drodze zahaczając o pokolenie „bruLionu” i prozę Michała Witkowskiego. Jak doszło do zmiany warty w poezji polskiej tłumaczonej naangielski? Jak wymienione teksty odnajdują się w angielszczyźnie? Zapraszają Maja Gańczarczyk i Szymon Kloska.
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #17 | Wiersze idą w świat – o percepcji współczesnej poezji polskiej na świecie
Spotkanie, któremu patronuje ostatni numer poetyckiego katalogu New Books from Poland. Opowiemy między innymi o tym jakie są dziś strategie promocji poezji polskiej za granicą i jak wygląda jej obecność w tłumaczeniu na języki obce. W rozmowie udział wzięli: Grzegorz Jankowicz, Jerzy Jarniewicz, Joanna Orska oraz Szymon Kloska.
Światy czytamy nowe #8 | Zbrodnie wyobraźni. O mariażu fantastyki i kryminału
Byliście kiedyś na tropie jednorożca? Zerkacie na Besźel czy Ul Qomę? Czy da się napisać fantastyczny kryminał w stylu Agathy Christie? I co, jeśli pierwszym autorem kryminału był fantasta? O mariażu kryminału z fantastyką z Anną Kańtoch i Agnieszką Włoką podczas SkierConu 2026 porozmawiał Patryk Kosenda.Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Trad
Występy gościnne #27 | Szaleństwo i metoda. Rozmowa z Mateuszem Kwaterką, laureatem pierwszej edycji Nagrody. im. Adama Wodnickiego
Zapraszamy do odsłuchania rozmowy o książce-laureatce pierwszej edycji Nagrody im. Adama Wodnickiego, której fundatorem jest Instytut Książki. Mowa o „Szczypawce z ogrodu Luksemburskiego i innych prozach” André Baillona wydanej przez Państwowy Instytut Wydawniczy. Z Mateuszem Kwaterką, autorem zwycięskiego przekładu, rozmawiała Justyna Sobolewska. Spotkanie odbyło się w maju w Muzeum Sztuki Nowocz
Fakcje #5 | Non-Fiction
Co blizny, zarówno te materialne, odciśnięte w krajobrazie, jak i te, które znaczą pamięć, mają nam do powiedzenia? Jakie historie stoją za odgórną decyzją władzy o zmianie biegu rzeki, zalaniu wsi, wycięciu lasu? Jak z drugiej strony – na poranionej, niezabliźnionej przestrzeni może powstać (również przy pomocy urzędowej pieczęci) nowy, obiecujący szczęście kwartał mieszkalny? O tym, jak kształtu
Występy gościnne #25 | Bezwiedne macierzyństwo
„Bezwiedne macierzyństwo” pod takim tytułem na Miedzynarodowych Targach Książki w Warszawie odbyło się spotkanie z Linn Strømsborg oraz Begoña Gómez Urzaiz. Autorki rozmawiały o tym, jak współczesna literatura i społeczeństwo podchodzą do kobiet, które decydują się nie mieć dzieci, jak przełamuje się kulturowe wzorce i zastane role i tożsamości.
Teksturion #11 | Potwory
Weronika Stencel rozmawia z Anną Marchewką i Katarzyną Szaulińską o potworach, tych literackich i tych całkiem realnych. Punktem wyjścia jest książka „Potwory. Dylemat fanki” Claire Dederer i pytanie: co zrobić z wielką sztuką strasznych ludzi? W rozmowie spotykają się między innymi pan Darcy, Pablo Picasso, Kanye West i Roman Polański. Gdzie kończy się geniusz, a zaczyna potwór? Dlaczego tak chęt
Redakcyjne rozmowy #8 | Księga lata
Gdzieś u wybrzeży Finlandii, na małej szkierowej wysepce dzieją się sprawy wielkiej wagi.Obserwujemy początek i schyłek życia, nabrzmiałą pełnię lata i melancholię jego zmierzchu,radość tworzenia, łapczywe zachłystywanie się nie zawsze sielską naturą, ale też oswajanie straty i przemijania. Babka i Sophia to dwie bohaterki „Księgi lata”, wspaniałej książki Tove Jansson, której postaramy się przyjr
Światy czytamy nowe #7 | Dziennik Literacki patrzy na AI
Jak rozwój generatywnej AI wpływa na pracę poetycką? Czym różni się poezja LLMów od wcześniejszej twórczości cybernetycznej. Co z etyką, metafizyką i nie(atrakcyjnością) poezji dla Wielkiego Kapitału?Na 11. Międzynarodowym Festiwalu Poezji Silesius dyskutowali badaczki i badacze: Inez Okulska, Patryk Ciesielczyk oraz Marcin Wilkowski. Moderacja: Patryk Kosenda.Dofinansowano ze środków Ministra Kul
Występy gościnne #25 | Dziennik powrotu. Spotkanie z Ołesią Mamczycz.
Ołesia Mamczycz, która po inwazji Rosji na Ukrainę zamieszkała w Polsce, po czterech latach spędzonych w Krakowie postanowiła wrócić do domu w ciemnym, zimnym i ostrzeliwanym Kijowie. Jak to jest wrócić do kompletnie zmienionego przez wojnę kraju, który zamieszkują już inni ludzie? Jak można przyzwyczaić się do ciągłego zagrożenia, które dla Ukraińców stało się normą? Jak wygląda życie literackie
Redakcyjne rozmowy #7 | Europejski Poeta Wolności
W kolejnym odcinku Rozmów Redakcyjnych wspominamy tegoroczną edycję Nagrody Europejski Poeta Wolności i rozmawiamy o nominowanych książkach wydanych przez Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku. Gościem specjalnym odcinka jest Bogusława Sochańska, tłumaczka książki „Z całą miłością” Aminy Elmi, która otrzymała Nagrodę EPW 2026.
Na Południe #4 | Filmowe Globalne Południe
Na czwartym spotkaniu z cyklu „Globalna solidarność: archiwa przyszłości” rozmawiamy o relacjach między polskim środowiskiem filmowym a Globalnym Południem. O kinie, dekolonizacji i filmie „MIX” dyskutują Monika Talarczyk, Tomasz Poborca i Magda Szcześniak.
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #15 | o "Lalce" Bolesława Prusa
Kim byłby Stanisław Wokulski – kupiec, który zbił bajeczny majątek na wojnie – dzisiaj? Jak czytamy i oceniamy opowieść o takiej karierze, o takiej postaci? W „Nie takie obce” stawiamy pytania o przekłady nie tylko z języków narodowych, ale i o te między dziedzinami naukowymi czy pokoleniami. W przeddzień premier kolejnych adaptacji powieści Bolesława Prusa, czekając na rozprawę historyczną poświę
Teksturion #10 | Wiek magicznego myślenia
Co mają ze sobą wspólnego syndrom oszusta, zainteresowanie astrologią i fandom Taylor Swift? Czy w czasach szumu informacyjnego epoki cyfrowej myślimy i działamy coraz mniej racjonalnie? O książce Amandy Montell Wiek magicznego myślenia. Opowieść o współczesnej irracjonalności z Dominiką Słowik i Marcinem Wilkiem rozmawia Urszula Margas.
Światy czytamy nowe #6 | Utopie w komiksie
Utopie w komiksie, kryzys wyobraźni, solarpunk i opór polskiego środowiska komiksowego przeciwko generatywnej AI - między innymi o tym porozmawiał Patryk Kosenda z Dominiką Gracz-Moskwą i Janem Sławińskim podczas Kraków Comics Festival 2026.Upalne okoliczności nagrania sprawiły, że temat porzucenia pracy i wypłynięcia na Libertalię wydał się rozmówcom niezwykle kuszący. Światy czytajcie nowe, ale
Redakcyjne rozmowy #6 | O „Muminkach" Tove Jansson
„Wszystko trzeba odkryć samemu, również przejść przez to wszystko zupełnie samemu” – mówi Too-tiki w Zimie Muminków. Szanujemy tę wyjątkową postać, postanowiliśmy jednak wspólnie sprawdzić, co właściwie dzieje się w legendarnym cyklu powieściowym Tove Jansson. Wykorzystaliśmy niepowtarzalną okazję: okrągłe urodziny redaktora „Dziennika Literackiego”, by porozmawiać o fenomenie literackim i – nie t
Na Południe #3 | Kobiety, solidarność i Globalne Południe
W trzecim odcinku „Na Południe” rozmawiamy o polskich artystkach, pisarkach i działaczkach angażujących się po drugiej wojnie światowej w solidarność z krajami Globalnego Południa. O kobiecym internacjonalizmie, (anty)kolonializmie i feministycznych perspektywach dyskutują Agnieszka Mrozik, Edyta Chrobaczyńska-Plucińska i Wiktoria Szczupacka.
Fakcje #4 | Fakt, fantazja i forma, czyli o twórczości Jacka Świdzińskiego
Festiwal Jacka Świdzińskiego na przestrzał poprzedziurawiał ciasne kategorie: komiksy są literackie od dawna, jednak nic tak nie pomaga w odkrywaniu oczywistości jak ekonomia prestiżu, czyli (w tym przypadku) nagrody. Co komiks może mieć wspólnego z reportażem, biografią, literaturą popularnonaukową czy historyczną, w czym nam pomaga, czego nas uczy sprawdzamy w najnowszym odcinku „Fakcji”. Do roz
Występy gościnne #24 | Czarodziejska góra w Polsce. Ślady, inspiracje, reinterpretacje
Jak „Czarodziejska góra” Thomasa Manna funkcjonuje w polskiej literaturze i kulturze? W wykładzie Katarzyna Bałżewska śledzi obecność tej powieści – od międzywojnia, przez literaturę powojenną, po najnowsze reinterpretacje. Pokazuje, jak motywy sanatorium, choroby i izolacji przenikają do twórczości m.in. Nałkowskiej, Iwaszkiewicza, Lema, Miłosza czy Tokarczuk.To także opowieść o inspiracjach wykr
Brakarnia #10 | Światy literatury portugalskojęzycznej
Wojciech Charchalis i Agata Puwalska prowadzą nas przez trzy kontynenty. Odkrywamy potęgę literatury brazylijskiej, grzejemy się w mrocznym blasku Clarice Lispector. Zaglądamy do Angoli, do prozatorskiego królestwa Pepeteli, lądujemy w Mozambiku, by zapytać o moc Mii Couto, kończymy powrotem do Lizbony, czyli do domu Fernando Pessoi. Pytamy o modernizm, realizm magiczny, dydaktyzm, soft power i po
Humanistyka na mieście #12 | Wyjście z teatru. Przypadek Jolanty Janiczak
W kolejnej odsłonie „Humanistyki na mieście” punktem wyjścia do rozmowy o miejscu dramatu we współczesnym polskim obiegu literackim jest twórczość Jolanty Janiczak. Rozmawiają Iga Gańczarczyk, Barbara Klicka, Dorota Kozicka i Joanna Krakowska.Wydarzenie było częścią projektu Fundacji „Dialogu” im. Konstantego Puzyny dofinansowanego z Krajowego Planu Odbudowy w ramach Inwestycji A2.5.1, finansowane
Humanistyka na mieście #11 | Artystyczne praktyki troski
W kolejnym spotkaniu w ramach cyklu "Humanistyka na mieście" organizowanym we współpracy z Pracownią Pytań Krytycznych WP UJ rozmawiałyśmy o książce "Wraz z Innymi. Artystyczne praktyki troski" Izabeli Kowalczyk. W siedzibie "Dziennika Literackiego" gościły: Izabela Kowalczyk, autorka książki, historyczka i krytyczka sztuki, autorka książki, Magdalena Ujma, krytyczka
Występy gościnne #23 | Brutalizm naszych czasów
Czy możliwy jest świat po brutalizmie? Punktem wyjścia rozmowy jest książka „Brutalizm” Achille'a Mbembego, w której kameruński filozof opisuje współczesne mechanizmy przemocy, rasizmu, kapitalizmu i technologicznej kontroli. O aktualności jego diagnoz, wojnie, granicach, dekolonizacji i możliwościach budowania nowych wspólnot rozmawiają: Beata Kowalska, Filip Brzeźniak-Kujda i Bartłomiej Brzozows
Występy gościnne #22 | Literatura w Iranie. Pisarze, cenzura i wolność słowa
Literatura w Iranie od dziesięcioleci powstaje w cieniu cenzury, represji i politycznej przemocy. Czy można pisać, tłumaczyć i wydawać książki, gdy każde słowo może stać się powodem do prześladowań? W Domu Literatury w Warszawie spotkali się badacze, tłumacze i znawcy kultury Iranu, by opowiedzieć o współczesnym życiu literackim tego kraju. Rozmawiają o twórcach więzionych za swoje poglądy, Stowar
Teksturion #9 | Themersonowie
Jak dzisiaj odbieramy legendarne małżeństwo Themersonów, twórców awangardy w literaturze, filmie i malarstwie? Weronika Stencel rozmawia o Stefanie i Franciszce z Adrianą Prodeus, krytyczką i Marcinem Borchardtem, reżyserem filmu „Moi Themersonowie" podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego. Pojawia się także pytanie, czy surrealizm i awangarda są cringowe?
Humanistyka na mieście #10 | Trzy ekologie
Czy ekologia dotyczy wyłącznie środowiska naturalnego? Punktem wyjścia do rozmowy jest książka „Trzy ekologie” Félixa Guattariego. To jeden z najważniejszych tekstów ekologii politycznej końca XX wieku. O relacjach między kryzysem klimatycznym, kapitalizmem, technologią, zdrowiem psychicznym i życiem społecznym rozmawiają Anna Nacher, Michał Krzykawski, Patryk Szaj, Michał Memeszewski i Michał Koz
Horyzontalia #1 | Focus na Śląsk
W pierwszym odcinku Horyzontaliów zastanowimy się nad pojęciami miejsca i przestrzeni, szczególnie w kontekście Górnego i Dolnego Śląska. Przyjrzymy się, jak z tymi kwestiami mierzy się i dialoguje literatura oraz fotografia. W rozmowie wzięli udział: Anna Orłowska - fotografka, Krzysztof Siwczyk – poeta, felietonista, krytyk literacki i Paweł Starzec – dokumentalista, fotograf, socjolog.Fotografi
Występy gościnne #20 | Obrazy wierszy
Dwie poetki, których wrażliwość na słowo jest wzmacniane wrażliwością na obraz. Te obrazy wchodzą pomiędzy wersy, wskakują na okładki i reprodukują się między stronami. Agata Puwalska i Bianka Rolando spotkają się ze sobą, z gośćmi festiwalu i z malarstwem, nie tylko po to, by ustalić skąd te kontaminacje, ale również po to, by wiersze zabrzmiały w wizualnym towarzystwie.Nagranie w ramach Europejs
Fakcje #3 | Któregoś dnia okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko
W tym odcinku Patryk Kosenda rozmawia z Karoliną Rak, literaturoznawczynią i badaczką arabskiego feminizmu oraz Dalią Mikulską, reporterką i pracowniczką humanitarną, o głośnej (musimy sprawić, by była jeszcze głośniejsza) książce Omara El Akkada „Któregoś dnia okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko” (tłum. Agata Ostrowska). Dlaczego rzeź w Gazie jest konsekwencją, a nie aberracją, rozwoju
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #14 | Dino Buzzati
Nowy przekład czy nowe odczytanie? W kolejnym odcinku „Nie takie obce” Grzegorz Wysocki rozmawia z Katarzyną Skórską, tłumaczką, italianistką i badaczką literatury włoskiej, o twórczości Dina Buzzatiego oraz kulisach pracy translatorskiej. Punktem wyjścia jest nowe wydanie „Pustyni Tatarów”, ale rozmowa szybko wykracza poza jedną książkę. Mowa o przekładach klasyki, kolacjonowaniu dawnych tłumacze
Występy gościnne #19 | Imiona Krymu
Punktem wyjścia spotkania jest powieść „Imiona Krymu” Anastazji Lewkowej. To wielogłosowa opowieść o historii, pamięci i tożsamości Krymu. O wielokulturowości półwyspu, losach krymskich Tatarów, języku jako nośniku pamięci i dekolonizacji oraz o pracy nad polskim przekładem książki rozmawiają Anastazja Lewkowa, Joanna Majewska-Grabowska, prof. Kinga Gajda i Iwona Boruszkowska. Tłumaczyła Oleksandr
Na Południe #2 | Wyobrażona inność, peryferyjna białość
Jak opowiadać o polskiej białości i rasizmie w kraju, który zwykle myśli o sobie poza historią kolonialnej przemocy? W drugim odcinku cyklu „Na Południe” punktem wyjścia są pytania o źródła wyobrażeń o urasowionych Innych, kolonialne fantazje polskich półperyferii i język, którego wciąż brakuje, by opisać rodzime uwikłania w rasowe hierarchie. O historii tych wyobrażeń, od XIX wieku po PRL i współ
Gdzie mieszkają książki #3 | Dzień Dziecka
Odcinek specjalny „Gdzie mieszkają książki” z okazji Dnia Dziecka, nagrany podczas Festiwalu Literatury dla Dzieci. O dobrej poezji dla najmłodszych, książkach, które nie infantylizują dzieci, oraz o literaturze pomagającej rozmawiać o trudnych doświadczeniach mówią dr hab. Krystyna Zabawa i dr Małgorzata Turczyk. Prowadzenie: Łukasz Dębski, prezes Fundacji Burza Mózgów i dyrektor programowy festi
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #13 | Keti Kantaria
W tym odcinku podcastu „Nie takie obce – rozmowy o przekładzie” gościmy Keti Kantarię, która tłumaczy polskie książki na język gruziński oraz Magdalenę Nowakowską, tłumaczkę literatury gruzińskiej na polski. Tkamy opowieść równoległą o początkach wymiany literackiej między Polską i Gruzją oraz życiowych ścieżkach i tłumackich wyborach obu gościn. Zaglądamy też do gramatyki (ach, ten ergativus!).
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #12 | Wszystkie oblicza Pilar Adón
Kim jest Pilar Adón i dlaczego jej pisanie tak trudno jednoznacznie uchwycić? O powieści „O bestiach i ptakach”, jej filmowej obrazowości, poetyckim języku i niepokojącej wizji kobiecego świata rozmawiają Magdalena Piotrowska-Grot i Paweł Orzeł. To opowieść o literaturze, która wciąga, uwodzi i pozostawia czytelnika w niepewności.
Rozmowy o esejach #2 | "Żywa i martwa"
W drugim odcinku „Rozmów o esejach” punktem wyjścia do refleksji o literaturze, niepewności, wyobraźni i polityce tożsamości jest tom „Żywa i martwa” Zadie Smith. Gośćmi odcinka są Julia Fiedorczuk i Jerzy Jarniewicz. Rozmowę prowadzą Anna Marchewka i Szymon Kloska.
Występy gościnne #18 | Dziewczyńskość. Dzieje pojęcia
Czym jest dziewczyńskość i jak zmieniało się to pojęcie w humanistyce i kulturze? Punktem wyjścia jest jego historia – od gender studies po współczesne próby odzyskania dziewczyńskiego doświadczenia jako przestrzeni sprawczości i wspólnoty. To rozmowa o estetyce girlhood, jej ambiwalencjach, o relacji między doświadczeniem a jego kulturowym zapośredniczeniem oraz o napięciach między emancypacją a
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #11 | Tomas Håkanson
Nowy odcinek cyklu „Nie takie obce” z Tomasem Håkansonem, tłumaczem i stypendystą im. Andersa Bodegårda. Dowiecie się z niego, dlaczego dobrze jest jeździć pociągami, a jeszcze lepiej przekładać literaturę w Szwecji. Rozmawiamy o szwedzkich wydaniach Stasiuka, Masłowskiej, Sapkowskiego, Honek i polskiej poezji. Oraz o Panu Kleksie, którego akurat pokochali nie Szwedzi, ale Estończycy. Zapraszają M
Występy gościnne #17 | Zespół Odepa, czyli zupełnie inny kryminał
Czy kryminał może być eksperymentem językowym i filozoficznym zarazem? O „Zespole Odepa” - powieści wymykającej się gatunkowym schematom - rozmawiają Krzysztof Bartnicki i Izabella Adamczewska- Baranowska. To rozmowa o literaturze, która igra z konwencją, mnoży tropy, splata fakty z fikcją i stawia pytania o nadmiar informacji, pamięć i sens opowiadania historii.Punktem wyjścia jest kryminał osadz
Brakarnia #9 | Retelling we współczesnej literaturze
Tym razem rozmawiamy w „Brakarni” o retellingu. Czym jest we współczesnej literaturze, czym może być? Jakie spełnia funkcje, na jakie braki reaguje, jakie braki uzupełnia? Jakie jeszcze stoją przed nim wyzwania? Jakie książki z tego nurtu warto poznać? W rozmowie poprowadzonej przez Annę Marchewkę udział wzięli Michał Choiński i Katarzyna Szopa.
Humanistyka na mieście #9 |Przesilenia. Rewolucja w literaturze, kulturze i krytyce
Czy wobec rewolucji, tak jak mówi się o wojnie, muzy są skazane na milczenie? Czy krytyka kultury ma znaczenie dla współczesnych przewrotów politycznych i społecznych? Jakie ślady idei rewolucji możemy znaleźć w literaturze i innych obszarach życia artystycznego? Podczas spotkania zaproszeni eksperci, Olga Szmidt, Wiktor Marzec i Kacper Kutrzeba rozmawiają z Michałem Kozą, o nowoczesnych i ponowoc
Teksturion #8 | Zadziwiające maski cz. 2
Maska może być zasłoną, sztuczną twarzą, demonem, duszą zmarłego, karnawałowym przywilejem wolności albo społeczną diagnozą. W Teksturionie Weronika Stencel rozmawia z Joanną Braun i i Jakubem Kornhauserem o tym, co dzieje się, gdy maska staje się bohaterem w twórczości Jamesa Ensora. Pojawiają się też liczne skojarzenia - opowiadania Edgara Allana Poe czy elementy antycznego teatru greckiego. Waż
Humanistyka na mieście #8 |Zemsta wyobraźni
Czy surrealizm to zamknięty rozdział, czy wciąż żywa idea? Oksiążce „Zemsta wyobraźni”, politycznym potencjale wyobraźni i współczesnych przekształceniach surrealizmu rozmawiają Jerzy Franczak, Zuzanna Sala i JakubKornhauser.Nagranie z Festiwalu Przestrzeń Słowa w Bibliotece Śląskiej.
Występy gościnne #16 | Miejskie herstorie
W poczekalni „Dziennika Literackiego” Łódzkich Targów Książki spotkałyśmy się z herstorytyczkami, by porozmawiać o herstorii miast. Kim były pionierki działań na rzecz odzyskiwania pamięci w przestrzeni miejskiej? Jaki fundament przygotowały, kto i co dziś na nim buduje? Jak patrzą na przyszłość?W odcinku gościły: Ewa Furgał, Anna Sadowska, Marta Zdanowska. Rozmowę prowadziła: Anna Marchewka.
Humanistyka na mieście #7 |"O krytyce". Spotkanie z Magdaleną Ujmą
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy na temat topografii współczesnej krytyki artystycznej. Z autorką książki „O krytyce”, Magdą Ujmą rozmawiają Arkadiusz Półtorak i Katarzyna Trzeciak. Książka Ujmy stanowi próbę uchwycenia dynamiki współczesnej krytyki artystycznej – jej tendencji, napięć oraz różnorodnych pól działania. Cykl „Humanistyka na mieście” organizowany jest przez Pracownię Pytań Krytyczny
Brakarnia #8 | Napisać miłość na nowo
W najnowszym odcinku Brakarni zastanawiamy się, o czymmówimy, gdy piszemy i czytamy o miłości. Pytamy, czy opowieści o miłości mogą być narzędziem zmiany społecznej. Sprawdzamy, czego jeszcze brakuje romansowiliterackiemu i czego nam brakuje, że wciąż go szukamy. Udział wzięły: Anna Chromik i Monika Ochędowska. Prowadziła: Anna Marchewka.
Na Południe #1 | Globalna solidarność: archiwa przyszłości
W pierwszym odcinku przedstawiamy zapis rozmowy inaugurującej cykl spotkań „Globalna solidarność: archiwa przyszłości”. Spotkania realizowane są w ramach prac Interdyscyplinarnej Grupy Badawczej „PRLi Globalne Południe”, partnerskiej współpracy między IBL PAN i IKP UW.Dyskutowali: Dorota Jarecka, Joanna Kordjak, Magda Lipska iJacek Świdziński. Prowadziła: Agnieszka Mrozik.
Redakcyjne rozmowy #5 | "Pierwsze wspomnienie" Any Maríi Matute
W najnowszym odcinku „Redakcyjnych rozmów” rozmawiamy o „Pierwszym wspomnieniu”, jednej z najpiękniejszych i najważniejszych powieści XX wieku. Ana María Matute w mistrzowski sposób oddaje duchotę czasów wojny, portretuje okrucieństwo i zapalczywość samotnych, łaknących uznania, rekonstruuje momenty utraty niewinności. Echa aktów przemocy, powidoki przeszłości składają się tutaj na zwielokrotnione
Humanistyka na mieście #6 | Studia o niepełnosprawności między teorią a praktyką
Studia o niepełnosprawności to jedno z najważniejszych i najszybciej rozwijających się pól współczesnej humanistyki. W rozmowie przyglądamy się ich teoretycznym podstawom, językom opisu i relacjom z praktyką artystyczną oraz aktywizmem.Punktem wyjścia są książki wydawane przez Teatr 21, ważne dla zachodnich disability studies i stopniowo budujące polski kontekst tej dyscypliny. To rozmowa o przekł
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #10 | Alžbeta Knappová
W najnowszym odcinku cyklu „Nie takie obce” gościmy Alżbetę Knappovą, która w mieszkaniu Tadeusza Konwickiego tłumaczyła na język czeski Łakome Małgorzaty Lebdy. Prócz tego, że przekłada (Siksę, Górniaka, Rudzką, a niebawem Kącką), pracuje jako redaktorka i agentkaliteracka, jest też członkinią kolektywu redaktorek naczelnych czasopisma „Plav”, dedykowanego literaturze światowej. Z odcinka można d
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #9 | Przekłady codzienności. O bookmediach i literaturze środka
Czy internet zmienia sposób, w jaki mówimy o tłumaczeniach? O literaturze środka, bestsellerach, bookmediach i rosnącej widoczności tłumaczy rozmawiają Agnieszka Grabowiecka-Nowak,Marta Gajewska, Anna Bartłomiejczyk i Katarzyna Czajka-Kominiarczuk. To także rozmowa o opiniach, recenzjach, krytyce przekładu i o tym, jak czytelnicy wpływają dziś na rynek książki.
Rozmowy o esejach #1 | "Na próbę".
Eseje. Może i najciekawsza część współczesnej literatury, latami uznawana za najbardziej wymagającą (tak dla piszących, jak i czytających) ostatnio święci triumfy - również w rankingach popularności. Co się zmieniło: one, czy może my? Czym są, czym były, czym jeszcze mogą być? Postanowiliśmy sprawdzić, a jeśli szukać odpowiedzi, to najlepiej w rozmowach prowadzonych przez Szymona Kloskę i Annę Mar
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #8 | Przekłady codzienności. O tłumaczeniach literatury środka
Czy literaturę środka tłumaczy się łatwiej niż literaturę wysoką? O przekładaniu bestsellerów, potoczności, rytmu i oczekiwań czytelników rozmawiają Agnieszka Grabowiecka-Nowak, Rafał Lisowski, Zofia Szachnowska-Olesiejuk i Filip Sporczyk. To także rozmowa o odpowiedzialności tłumacza i o tym, dlaczego krytyki przekładu wciąż jest tak mało. Nagranie z Łódzkich Targów Książki we współpracy ze Stowa
Występy gościnne #15 | Nowy niekanon współczesnej poezji
Co roku jesienią Brzeg żyje poezją. "Syfon" (czyli festiwal organizowany przez Klub Integracji Twórczych "Stowarzyszenie Żywych Poetów") to jedno z najważniejszych wydarzeń literackich w kraju. Postanowiliśmy dołączyć, by w ramach świętowania zapytać o nowy niekanon współczesnej poezji. W rozmowie udział wzięły osoby tworzące i badające tkankę wiersza: Anouk Herman, Joanna Jast
Występy gościnne #14 | Rodzaje przestrzeni Georges’a Pereca
Nowe wydanie „Rodzajów przestrzeni” Georges’a Pereca stało się punktem wyjścia do rozmowy o jednym z najbardziej niezwykłych projektów literatury XX wieku. Dlaczego przestrzeń była dla Pereca tak ważna? Jak jego pisanie próbowało ocalić to, co znika?Jean-Luc Joly, prezes Stowarzyszenia Georges’a Pereca i autor posłowia do nowego wydania książki, opowiada o historii powstania „Rodzajów przestrzeni”
Światy czytamy nowe #5 | Nawiedzone domy
Piątek, trzynastego? Patryk Kosenda wraca do tematów grozy i rozmawia z Anoukiem Hermanem i Natalką Suszczyńską o nawiedzonych domach. Dlaczego nikt nie wierzył Chojrakowi? Czy można nawiedzić ducha? Czy tamten Opuszczeniec był naprawdę opuszczony? Uwaga, natraficie na spojlery filmów sprzed kilkudziesięciu lat!
Występy gościnne #13 | Kuglarstwo „Czarodziejskiej góry” T. Manna
Czy „Czarodziejska góra” Thomasa Manna jest rzeczywiście powieścią o rozwoju bohatera? A może raczej przewrotnym literackim figlem, który podważa sam ideał Bildung?W wykładzie dr Katarzyny Trzeciak przyglądamy się słynnej powieści Manna z nieoczywistej perspektywy. Przezpojęcia kuglarstwa, sztuczki i gry z czytelnikiem. Punktem odniesienia staje się także filozofia Theodora W. Adorna, który widzia
Humanistyka na mieście #5 | Męskości w polskiej prozie emancypacyjnej po 1989 roku
Męskości: to tylko czy aż fikcje, reprodukowanew literaturze, kulturze, polityce, życiu społecznym i obyczajowym? Jak przekształcają elementy świata rzeczywistego, jakiego rodzaju rzeczywistośćwytwarzają i jakie są tego konsekwencje? Czy literatura odgrywa w tych procesach szczególną rolę?Monografia Przemysława Góreckiego „Kruche jest piękne.Męskości w polskiej prozie emancypacyjnej po 1989 roku”
Występy gościnne #12 | „Stella Maris” Iljasa Churiego
„Stella Maris” Iljasa Churiego to powieść o pamięci, która nie daje się zamknąć w jednej historii. W Występach gościnnych rozmowa o drugim tomie trylogii „Dzieci getta”. Churi splata los palestyński i żydowski, zestawia doświadczenie getta w Liddzie z cieniem getta warszawskiego, bada granice empatii i możliwość wspólnej opowieści. Dyskusja jest także hołdem dla zmarłego we wrześniu 2024 roku pisa
Teksturion #7 | "Niemy wrzask!"
Wyskocz z autobusu donikąd! I słuchaj Teksturionu! Rozmowępodczas Łódzkich Targów Książki na dworcu Łódź Fabryczna prowadziła Weronika Stencel, a jej gościem był Marcin Pryt. Posłuchajcie o niemym komiksie „Inicjacja” od wydawnictwa Nagle comics, o buntach dawnych i dzisiejszych, snach, wrażliwości i wulgarności.
Występy gościnne #11 | Na czym polegał konserwatyzm Thomasa Manna
Czy budzące do dziś kontrowersje „Rozważania człowieka apolitycznego” są świadectwem ideowego zaangażowania Thomasa Manna, czy raczej jego demonstracyjnej „niepolityczności”? W tym odcinku wracamy do Manna z czasu I wojny światowej i do jego gęstych, retorycznie maestriackich esejów, w których krytyka demokracji i liberalizmu splata się z opowieścią o kulturze, cywilizacji i duchowej jedności naro
Występy gościnne #10 | Książki zbójeckie
"Książki zbójeckie". W grudniu zeszłego roku, wramach Festiwalu Puls Literatury, który upłynął pod hasłem "Rewolucja obiecana", rozmawialiśmy o książkach zbójeckich. Czy jeszcze istnieją? Jak wpływają na wyobraźnię zbiorową? Czy mają jeszcze zdolność rejestrowania i wywoływania zmian społecznych? - te i inne pytania stawiała swoim rozmówczyniom Marta Zdanowska, a były nimi Just
Nie takie obce - rozmowy o przekładzie #7 | Kulisy translatorskiej sztuki komiksowej
Komiks nie jest prostszy. Jest inny. A jego przekładwymagajednocześnie ucha, oka i wyobraźni. Marta Duda- Gryc i Marceli Szpak opowiadają o pracy nad dymkami, onomatopejami, żartami językowymi i wulgaryzmami, o tym,jak tłumaczyć coś, czego nie wolno oderwać od obrazu, oraz dlaczego czasem jedno słowo potrafi zająć pół dnia. Jest też o przekładzie adaptacji literatury klasycznej i współczesnej, o r
Występy gościnne #14 | Rodzaje przestrzeni Georges’a Pereca
Nowe wydanie „Rodzajów przestrzeni” Georges’a Pereca stało się punktem wyjścia do rozmowy o jednym z najbardziej niezwykłych projektów literatury XX wieku. Dlaczego przestrzeń była dla Pereca tak ważna? Jak jego pisanie próbowało ocalić to, co znika?Jean-Luc Joly, prezes Stowarzyszenia Georges’a Pereca i autor posłowia do nowego wydania książki, opowiada o historii powstania „Rodzajów przestrzeni”
Fakcje #2 | Wańkowicz. Życie na kraterze
Drugi odcinek podcastu Dziennika Literackiego „Fakcje”to rozmowa o Melchiorze Wańkowiczu, jego reportażu, legendzie i autokreacji. Punktem wyjścia jest książka Łukasza Garbala „Wańkowicz. Życie na kraterze”. Zastanawiamy się, co dziś zostało z jego pisania, gdzie przebiegają granice faktu oraz czy Wańkowicz jest jeszcze czytany. Pojawiają się też wątki biografistyki, odpowiedzialności autora i tru
Występy gościnne #9 | Mieszczanie, dekadenci, literaci. O powieści „Buddenbrookowie”
Wykład o debiutanckiej powieści Thomas Manna, która zaczyna się jak saga kupieckiej rodziny z Lubeki, a szybko okazuje się opowieścią o czymś więcej. O mieszczańskim etosie, o wrażliwości, która bywa darem i obciążeniem, i o tym, jak sztuka (a w tej powieści szczególnie muzyka) staje się drogą ucieczki, ale też rodzajem prawdy. Przyglądamy się konstrukcji czteropokoleniowej historii, roli rodzinne
Światy czytamy nowe #4 | Groza sieciowa
W tym odcinku Patryk Kosenda rozmawia z Patrykiem Ciesielczykiem i Łukaszem Krajnikiem o różnych obliczach grozy sieciowej i jej uwarunkowaniach estetycznych i kulturowych. Creepypasty, ARG, SCP Foundation, slopy AI... Nie kojarzysz tych terminów? Nie szkodzi, daj się nawiedzić!
Występy gościnne #8 | Utwory dramatyczne dla młodzieży
Podczas Festiwalu Otwarcia w Teatralnym Instytucie Młodych Teatru Ludowego rozmawiamy o dramaturgii dla młodej publiczności i o tym, czy w ogóle da się dziś sensownie oddzielić „teatr młodzieżowy” od „teatru dla dorosłych”. Prowadzący spotkanie Jacek Wakar rozmawia z twórczyniami i twórcami spektakli „Jak zostać księżniczką” oraz „Chór na cztery wiosła i poczucie winy” o konsultacjach z młodymi, g
Gdzie mieszkają książki #2 | Z Krainy Złotych Pól
W tym odcinku podkastu Dziennika Literackiego Szymon Kloska zagląda do serii „Z Krainy Złotych Pól” Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi. Projektu, który z nagrań terenowych, lokalnych podań i opowieści tworzy współczesne książki dla dzieci (i dorosłych). Dr Sylwia Nehring opowiada o etnograficznej „kuchni” tej serii. Jest o selekcji tekstów, pilnowaniu autentyczności, regionalizmach i w
Występy gościnne #7 | Dać czas literaturze
W odcinku z cyklu „Występy gościnne”, międzymiastowym spotkaniu antykwariuszy, Krzysztof Żwirski rozmawia z antykwariuszami Piotrem Brzozowskim i Marcinem Gałązką oraz antykwariuszką Martą Zep o tym, co dziś znaczy wtórny obieg książek. Jest o selekcji i „książkach sprawdzonych czasem”, o dedykacjach i nieoczywistych znaleziskach, o czytelnikach (studentach, rodzicach, turystach) oraz o tym, jak a
Teksturion #6 | Zadziwiające maski cz. 1
Weronika Stencel rozmawia z Kamilą Pijanowską-Badysiak,kuratorką wystawy „Czarny karnawał” i Piotrem Pazińskim, autorem książki "Przebierańcy w nicości" o maskaradzie Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza. Wspólnie zastanawiają się nad wielowymiarowością karnawału ijarmarku.
