Książki. Magazyn do słuchania
Podcast o książkach i literaturze, w którym rozmawiamy z pisarzami, tłumaczami, wydawcami i krytykami o nowościach wydawniczych, nurtach literackich i ulubionych powieściach. Prowadzi Łukasz Grzymisławski, redaktor naczelny magazynu "Książki. Magazyn do czytania".
Episodes
Jak zmienił się polski reportaż
Wojciech Szot, redaktor prowadzący „Książki. Magazyn do czytania”, rozmawia z Bernadettą Darską, profesorką na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, krytyczką literacką i literaturoznawczynią.
W 2010 roku ustanowiona została Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego za najlepszy reportaż literacki. Od tego czasu, przez kilkanaście edycji, wyznacza ona kierunki i pokazuje najciekawsze trendy teg
K. Surmiak-Domańska: Anna Bikont pisząc o ludziach nam odległych, jednocześnie pisze o nas
Urszula Pieczek rozmawia z Katarzyną Surmiak-Domańską, reporterką i członkinią jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki, o nominowanej do tej nagrody książki Anny Bikont „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”.
Obraz żydowskiego życia tuż po wojnie to wciąż słabo znany „krajobraz po bitwie”. Osamotnieni, często przytłoczeni wyrzutami sumienia, że to właśn
Olga Wróbel o literaturze współczesnej i recenzowaniu książek
Wojciech Szot, redaktor prowadzący magazyn „Książki”, zaprosił do rozmowy Olgę Wróbel, krytyczkę literacką, autorkę magazynu, która prowadzi też bloga Kurzojady. Jakie książki czyta? W jaką stronę wg naszej gościni idzie dzisiejsza proza i czego jej brakuje? Jakie oceny wystawia książkom „Czas pokaże” Marty Kozłowskiej i „Wszystko, co wiem o miłości” Dolly Alderton? A także co zachwyciło ją w „Kon
Nagroda Kapuścińskiego. „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera” i „Cisza nad stepem”, czyli walka o władzę nad narracją
Urszula Pieczek gości Wojciecha Szota, redaktora prowadzącego pismo „Książki. Magazyn do czytania”. Tematem ich rozmowy są dwie książki, które znalazły się w finale Nagrody Kapuścińskiego na najlepszy reportaż literacki: „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera” Petera Pomerantseva oraz „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji” Joanny Czeczott.
Podcast powstał w ramach działań towarzysząc
Dlaczego nie było polskich graficzek?
Emilia Dłużewska z „Wyborczej” rozmawia z Alicją Kobzą, projektantką graficzną, autorką książki „Graficzki. Nieopowiedziane historie polskich projektantek grafiki użytkowej 1945–1989”, o tym, dlaczego tak mało wiemy o polskich graficzkach, które tworzyły po wojnie. Jaki był związek między pracą zawodową a zamążpójściem i pracą opiekuńczą? O czym warto pamiętać, kiedy mówimy o pracach graficzek? I
Nagroda Kapuścińskiego. Co łączy „Poznań kolonialny” i „Nasz mały sekret”
Gościnią Urszuli Pieczek jest Katarzyna Surmiak-Domańska, reporterka, członkini jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Rozmawiają o dwóch z pięciu książek, które znalazły się w finale konkursu na najlepszy reportaż literacki – książce Kaspra Bajona „Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle” oraz komiksie Emily Carrington „Nasz mały sekret”. O czym opowiadają i co je ze sobą łączy?
„Miejsca styku”, czyli czym zaskoczy Festiwal Europejski Poeta Wolności 2026
Urszula Pieczek z „Gazety Wyborczej” rozmawia z Magdaleną Kicińską – dziennikarką, reporterką i poetką, oraz z Małgorzatą Lebdą – poetką i pisarką. Obie gościnie są kuratorkami programu Festiwalu Europejski Poeta Wolności 2026. Hasło przewodnie festiwalu to „Miejsca styku”.
Co styka i nie styka, gdzie się rozmijamy i czy możliwe jest – poprzez poezję, literaturę, wrażliwość – spotkanie mimo różnic
Znamy pięć najlepszych reportaży literackich!
Gościnią Urszuli Pieczek jest Ludwika Włodek, reporterka i socjolożka, przewodnicząca jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego.
Kapituła konkursu wyłoniła właśnie pięć najlepszych reportaży literackich ostatniego roku. Jakie nazwiska i tytuły znalazły się w finale?
Podcast powstał w ramach działań towarzyszących 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Organizatorem i fundatorem nagrody je
Czy reportaż może dawać nadzieję
Gościem Urszuli Pieczek jest Paweł Goźliński, pisarz, redaktor, wieloletni naczelny Wydawnictwa Agora, dziś związany z wydawnictwem Znak.
Gdzie jest granica tego co jest reportażem, a co już nim nie jest? Które książki reporterskie koniecznie należy nadrobić? Co ciekawego z polskiej literatury faktu pojawiło się w 2025 roku i czego możemy się spodziewać w najbliższej przyszłości? Jak wygląda fact-
94 książki, 8 lat i kruchy rynek. Anita Musioł o kulisach pracy wydawczyni
Gościnią Wojciecha Szota jest Anita Musioł, założycielka i właścicielka wydawnictwa Pauza. Rozmawiamy o tym, jak przez osiem lat prowadzenia wydawnictwa wydać 94 książki i nie stracić entuzjazmu, co dla autorów znaczy to, kto ich wydaje w innych krajach i jaka jest najprzyjemniejsza, a jaka najtrudniejsza część pracy wydawcy.
Pojawiają się wątki niestabilności rynku książki, ataku hakerskiego na h
Piękno na co dzień. Wanda Telakowska i narodziny polskiego designu
Kiedy narodziło się wzornictwo przemysłowe i dlaczego wyparło pojęcie sztuki użytkowej? Kim była Wanda Telakowska — postać uznawana za ikonę polskiego designu, porównywaną do Chopina w muzyce i Mickiewicza w literaturze? Skąd wzięła się jej wizja i dlaczego, mimo inteligenckiego pochodzenia, tak często działała pod prąd środowisku artystycznemu?
W nowym odcinku „Książek. Magazynu do słuchania” Em
Przemysław Czapliński: Literatura nie jest interwentką!
W najnowszym odcinku podcastu „Książki. Magazyn do słuchania” Urszula Pieczek rozmawia z prof. Przemysławem Czaplińskim, autorem obszernej książki „Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976–2020” (Wydawnictwo Literackie), za którą otrzymał Nagrodę im. prof. Kotarbińskiego.
Czapliński analizuje, jak polska proza ostatnich dekad odpowiadała na przemiany społeczne i kulturowe — od władzy i wie
Dlaczego warto kupować książki w księgarniach kameralnych?
Emilia Dłużewska rozmawia z Łukaszem Zychem – księgarzem z Najlepszej Księgarni oraz przewodniczącym plebiscytu księgarń kameralnych. Rozmowa krąży wokół pięciu książek roku wybranych przez księgarzy z całej Polski, ale też samych księgarń kameralnych: czym różnią się od Empików, dlaczego warto je wspierać i czemu zamiast sieciówek warto wybierać lokalne księgarnie.
Orbitowski: Z kryminalistami rozmawiam o wierszach
W "Książkach. Magazynie do słuchania" gościem Łukasza Grzymisławskiego jest pisarz Łukasz Orbitowski, laureat Paszportu "Polityki" i Nagrody Zajdla, nominowany do Nagrody Literackiej "Nike" oraz Nagrody Literackiej Gdynia, autor m.in. takich książek, jak: "Szczęśliwa ziemia", "Inna dusza", "Exodus", "Kult", "Chodź ze mną" czy "Wróg". Ta ostatnia, zainspirowana historią starożytną, sprawiła, że zap
Czy warto było się bić? Mirosław Maciorowski o polskich zrywach narodowych
Bartosz T. Wieliński, wicenaczelny "Gazety Wyborczej", rozmawia z Mirosławem Maciorowskim o jego nowo wydanej książce "Powstańcy. Marzyciele i realiści. Historia na nowo opowiedziana".
To opowieść o polskich zrywach narodowych, które ukształtowały naszą tożsamość i sposób myślenia o patriotyzmie. Mirosław Maciorowski razem z wybitnymi historykami i historyczkami przygląda się polskim powstaniom, z
O żałobie po zwierzętach
Daria Grzesiek w swoim literackim debiucie "To był tylko pies. O żałobie po zwierzętach" zebrała poruszające historie opiekunów, którzy pożegnali swoje zwierzęta. Jak rozpoznać moment, w którym warto podjąć decyzję o eutanazji? Jak wygląda sam zabieg, co zrobić z ciałem i jakie są formy pochówku zwierzęcia? Jak poradzić sobie z żałobą po utracie innego gatunku? Bohaterowie książki dzielą się swoim
Dlaczego warto dziś czytać Alberta Camusa
Gościem Łukasza Grzymisławskiego jest Marek Bieńczyk, pisarz, tłumacz, laureat Nike za eseistyczną "Książkę twarzy", a także autor tekstu o Albercie Camusie w październikowym wydaniu "Książek. Magazynu do czytania". Camus stał się bohaterem najnowszych "Książek" w związku z premierowym ukazaniem się nakładem wydawnictwa PIW "Notatników" w przekładzie Krzysztofa Umińskiego, Tomasza Swobody i Jana M
Eliza Kącka, laureatka Nagrody Literackiej Nike, o „Wczoraj byłaś zła na zielono”
Gościem Wojciecha Szota jest Eliza Kącka – literaturoznawczyni, eseistka i laureatka Nagrody Literackiej Nike 2025 oraz Nagrody Czytelników za książkę „Wczoraj byłaś zła na zielono”. Rozmowa została nagrana dzień po gali, 6 października. Kącka opowiada o szczęśliwie-trudnym dzieciństwie w Lidzbarku Warmińskim, w którym było wiele jasnych i trudnych momentów, oraz o tym, jak doświadczenie macierzyń
Robert Piaskowski: Czytanie to zmiana społeczna
Urszula Pieczek rozmawia z Robertem Piaskowskim, dyrektorem Narodowego Centrum Kultury, o rozwoju czytelnictwa w Polsce i zmianach, jakie w ostatnich latach zaszły w bibliotekach dzięki Narodowemu Programowi Rozwoju Czytelnictwa 2.0.
Rozmowa odbywa się w kontekście konferencji „Czytanie ma tylko dobre strony”, która w dniach 23–24 września 2025 roku w Warszawie podsumowała pięć lat realizacji pro
Prof. Czapliński: Zwrot ludowy to najważniejszy proces w kulturze polskiej ostatnich dekad
"Jego znaczenie jest doniosłe. Zwrot ludowy zrewidował polską historię i polski model historiografii, przenicował kanon kultury polskiej, wprowadził kategorie związane z kulturą folwarczną i pańszczyźnianą do analizowania Polski po transformacji, włączył PRL do historii ponowoczesnej, zakwestionował wolnościową naturę wolnego rynku. Mówiąc inaczej, namieszał w naukach społecznych, zmienił spojrzen
Prof. Ewa Graczyk: „Literatura unieważnia granice”. 10 lat Nagrody Gombrowicza
Gościnią Urszuli Pieczek jest prof. Ewa Graczyk — literaturoznawczyni i przewodnicząca kapituły Nagrody Witolda Gombrowicza. W rozmowie przyglądają się jubileuszowej, dziesiątej edycji nagrody, rozmawiają o tegorocznych nominacjach i zastanawiają się, jak przez ostatnią dekadę zmieniało się rozumienie i wartość literackiego debiutu. Co dziś znaczy "mocny debiut"? Jakie głosy i tematy przebiły się
Siedem finałowych książek Nagrody Literackiej Nike
Wojciech Szot rozmawia z Emilią Dłużewską i Agatą Żelazowską o książkach-finalistkach nagrody Nike. Czym zachwycają? Czy to był dobry rok dla polskiej literatury? O których książkach warto dyskutować?
Przypominamy, że finałowa siódemka to:
Beata Guczalska, "Konrad Swinarski. Biografia ukryta" (Wydawnictwo Literackie)
Ignacy Karpowicz, "Ludzie z nieba" (Wydawnictwo Literackie)
Eliza Kącka, "Wczoraj
Jaką prawdę skrywają brzuchy naszych przodków?
Joanna Keler rozmawia z Aleksandrą Paduch o jej poruszającym debiucie literackim "Trzewia", wydanym przez Wydawnictwo Czarne. To opowieść o rodzinie, cielesności i jedzeniu, w której brzuch staje się schronieniem, ale też nośnikiem pamięci i dziedziczonej traumy.
Zapraszamy do lektury sierpniowego numeru Magazynu Książki, w którym ukazała się recenzja powieści Aleksandry Paduch, autorstwa Katarzy
Jak pracuje jury Nagrody Literackiej Nike?
Gościnią Aleksandry Zbroi jest dr hab. Justyna Jaworska, przewodnicząca jury Nagrody Literackiej Nike. Jakie książki zyskały uwagę jurorów? Co tegoroczny wybór mówi o literaturze polskiej? Dlaczego w tym roku zgłoszono tak niewiele powieści? Co z reportażem?
_
Nagroda Literacka „Nike” jest przyznawana za najlepszą książkę roku. Siedmioro finalistów i finalistek poznamy 5 września.
Organizator: Fu
Rozmowa z Joanną Ostrowską, laureatką Nike Czytelników 2022 r.
W 1989 roku pod Ścianą Śmierci w muzeum w Auschwitz ktoś zostawił dwie wiązanki kwiatów. Na jednej, w imieniu byłego więźnia Karla Goratha, napisano: "Dla naszych homoseksualnych braci, którzy tu zginęli". Po kilku godzinach kwiaty znalazły się w koszu na śmieci. Ponad czterdzieści lat po zakończeniu II wojny światowej nie każdy zasługiwał na upamiętnienie. "Oni", bohaterowie miejscami wstrząsając
Czym zaskakują nominacje do Nagrody Literackiej Gdynia
Gościnią Wojciecha Szota jest Eliza Kącka, jurorka tegorocznej, 20. edycji Nagrody Literackiej Gdynia. Rozmawiają o najlepszych polskich książkach 2024 roku – powieściach, zbiorach poezji, esejach i tłumaczeniach, które znalazły się w finale nagrody. Zapraszamy na 20 mikrorecenzji Elizy Kąckiej.
Z Gdyni do Zakopanego (Gościni: Aleksandra Boćkowska)
Czym tak naprawdę jest polskość – i dlaczego Gdynia uznała ją za swój największy skarb? W tym odcinku Wojciech Szot rozmawia z Aleksandrą Boćkowską, autorką książki „Gdynia. Pierwsza w Polsce” (wyd. Czarne), o wyjątkowej historii miasta, które miało być nowoczesne, niezależne i całkowicie „swoje”.
Boćkowska z reporterską precyzją przygląda się stuletniej historii Gdyni – miasta stworzonego w opoz
Wspierać proces. O Gliwickiej Nagrodzie Literackiej
Czy w Polsce potrzebna jest kolejna nagroda literacka? Z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby przed debiutem literackim? Jak można im pomóc? Dlaczego ważne jest wsparcie procesu twórczego? O najnowszej inicjatywie kreatywnej kultury na Śląsku, wspierającej młodych artystów opowiada Juliusz Pielichowski - poeta, tłumacz, współtwórca i przewodniczący rady programowej Gliwickiej Nagrody Literackiej.
Między codziennością Palestyńczyków a historią ludu Nieńców
Aleksandra Zbroja rozmawia z Łukaszem Grzymisławskim, redaktorem naczelnym dwumiesięcznika "Książki. Magazyn do czytania", jurorem Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego o książkach "Jeden dzień z życia Abeda Salamy" Nathana Thralla i "Las duchów" Andrzeja Dybczaka. Jakie historie opowiadają? Co je łączy? A co dzieli? Dlaczego te książki zyskały na aktualności.
Podcast powstał w ramach działań towa
Søren Gauger: Nie chcę już czytać reportaży o patriotyzmie i polskości
Czy przeczucia to tylko zbiegi okoliczności? Gdzie kończy się nauka, a zaczyna magia myślenia życzeniowego? W czwartym odcinku serii rozmów o reportażu literackim, towarzyszącej 16. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, Aleksandra Zbroja rozmawia z Sørenem Gaugerem — pisarzem, tłumaczem i członkiem jury konkursu.
Punktem wyjścia do tej rozmowy stały się dwie nominowane książki: „Biuro Prze
Katarzyna Surmiak-Domańska: W świecie panoszącego się zła musi być miejsce na bezinteresowne dobro
Rozmowa Aleksandry Zbroi z Katarzyną Surmiak-Domańską, reporterką i członkinią jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, to trzecia z pięciu rozmów o reportażu literackim. W tegorocznej edycji nagrody zgłoszono 150 książek, z których jury wybrało 10 nominowanych do tytułu najlepszego reportażu roku 2024.
W tym odcinku omawiamy książki: "Wybrani" autorstwa Patricii Nieto (wyd. ArtRage) oraz "Diabł
„Ozland. Przestrzeń jest wszystkim” Agnieszki Burton i „Za czwartym razem zatonęliśmy” Sally Hayden (przeł. Przemysław Hejmej)
Rozmowa Aleksandry Zbroi z Ludwiką Włodek, przewodniczącą jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, to druga z pięciu rozmów o reportażu literackim. Do tegorocznej edycji nagrody zgłoszono 150 książek, spośród których jury wybrało 10 nominowanych do tytułu najlepszego reportażu roku 2024. Cztery z nich to teksty polskich autorów i autorek, a sześć to tłumaczenia z innych języków.
W tym odcinku p
"Staniemy się tacy jak on. Głosy z przeklętej ulicy" Macieja Pisuka i "Kamienie musiały polecieć" Anety Prymaki-Oniszk
Rozmowa Aleksandry Zbroi z Katarzyną Surmiak-Domańską, członkinią jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, otwiera cykl pięciu rozmów o reportażu literackim. Do tegorocznej edycji nagrody zgłoszono 150 książek, spośród których jury wybrało 10 nominowanych do tytułu najlepszego reportażu roku 2024. Cztery z nich to teksty polskich autorów i autorek, a sześć to tłumaczenia z innych języków.
W pierw
„Iron Curtain - Depeche Mode w Polsce 1985"
30 lipca 1985 roku Depeche Mode po raz pierwszy zagrał w Warszawie, a koncert ten stał się jednym z najważniejszych wydarzeń muzycznych PRL-u. W nowym odcinku podcastu Jędrzej Słodkowski rozmawia z Leszkiem Gnoińskim, współautorem książki "Iron Curtain - Depeche Mode w Polsce 1985", o fenomenie zespołu, kulisach powstawania książki oraz o tym, dlaczego ochroniarze na koncertach mogli szybko się wz
Jak zmienia się współczesny reportaż literacki
Aleksandra Zbroja rozmawia z Pauliną Małochleb i Wojciechem Szotem o książkach reporterskich wydanych w ubiegłym roku oraz tym jak na przestrzeni lat zmienił się reportaż literacki. Co sprawia, że w Polsce jest to gatunek tak różnorodny? Jak pandemia wpłynęła na jego ewolucję? Jak zmieniają się trendy, a także rola reportażu w życiu literackim i społecznym? Porozmawiamy o trudach pracy reportera,
O czym opowiada 25 książek na 25-lecie?
Co mówi nam dzisiaj "Wojna polsko-ruska..." Doroty Masłowskiej? Dlaczego sięgaliśmy po "Gottland" i czego nauczą nas "Chłopki"? Co mówią o nas nominowane książki? I jaka to jest wybitna książka? Wojciech Szot w rozmowie z Łukaszem Grzymisławskim w podsumowaniu najważniejszej polskiej literatury 25-lecia.
Przeciw Izraelowi i za Palestyną. Lewico, nie widzisz, jakie mogą być skutki? (Gościni: prof. Joanna Tokarska-Bakir)
"W Ameryce spędziłam ubiegły rok akademicki. Mój punkt widzenia chętnie nazwałabym uprzywilejowanym, skoro było nim Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie. Tej jesieni był to jeden z bardziej niefortunnych adresów" - pisze Joanna Tokarska-Bakir, antropolożka kultury i religioznawczyni, prof. zwyczajny w Instytucie Slawistyki PAN, gościni dzisiejszego odcinka. Czy lewicowy antysemityzm stanie się nową mo
Jakie amerykańskie książki tłumaczą wynik wyborów (Gość: Tomasz S. Gałązka)
„Nowiny ze świata” Paulete Jiles; „Sny o pociągach” Dennis Johnson; „O mułach i ludziach”, Harry Crews; „To jest wasz kraj, to jest mój kraj", Woody Guthrie; „Nienawiść spółka z o.o. Jak dzisiejsze media każą nam gardzić sobą nawzajem”, Matt Taibbi”; „Zawsze przychodzi noc”, Willy Vlatuin; „Eksmitowani. Nędza i zyski w jednym z amerykańskich miast”, Mathew Desmond; „Elegia dla bidoków”, J.D. Vance
Nobel dla Han Kang. Co warto wiedzieć o literaturze koreańskiej (Gościnie: K. Bednarz, J. Najbar-Miller)
W pierwszej części podcastu "Książki. Magazyn do słuchania" Łukasz Grzymisławski rozmawia z Karoliną Bednarz, japonistką, współzałożycielką wydawnictwa Tajfuny o literaturze koreańskiej i - szerzej - dalekowschodniej. Czy jest coś, co wyróżnia literaturę koreańską? W drugiej części o spotkaniu z Han Kang, jej książkach i poetyce opowiada Justyna Najbar-Miller, tłumaczka prozy Kang na język polski.
Dlaczego dyktatorzy chcą rządzić światem? (Gościni: Anne Applebaum)
W XXI wieku autokracja to nie jeden dyktator, ale wyrafinowane sieci złożone z podatnych na korupcję struktur finansowych, technologii nadzoru i profesjonalnych propagandystów. Te nowoczesne reżimy rządzą dziś Chinami, Rosją, Iranem i wieloma innymi krajami. Do tego powiązane są one licznymi interesami. Skorumpowane firmy w jednym kraju współpracują ze skorumpowanymi firmami w innych. Dlaczego nie
Posuń się! 1,5 miliarda ludzi już jest w drodze (Gościni: Katarzyna Boni)
Co to znaczy zarządzanie mobilnością? Dlaczego nie wszyscy migranci to uchodźcy? Czemu kryzys migracyjny to najgorętsza sprawa polityczna? "Przed rozpoczęciem wędrówki muszą się przygotować, więc jedzą bez przerwy - żeby jak najszybciej przybrać na wadze. Podczas podróży przez Saharę czy Morze Śródziemne nie będą się zatrzymywać. Rekordziści przebywają 12 tysięcy kilometrów bez ani jednego postoju
Fabryka już bez snów (Gość: Maciej Jarkowiec)
Gdy Hollywood oferuje arcydzieła, Ameryka jest na fali. Gdy brakuje mu werwy i pomysłów, przygasa cały kraj. Ale czy to na pewno prawda? Tę regułę sprawdza Maciej Jarkowiec, gość Łukasza Grzymisławskiego.
Nowy numer "Książek. Magazynu do Czytania" w sprzedaży od wtorku 27 sierpnia, w nim m.in. czy wzrost PKB to konieczność, czy niebezpieczny dogmat; czego uczy nas historia bogactwa; jak koty stał
bbbbbbbbbbbbbbbb
aaaaaaaaaaaaa
Jacek Świdziński, laureat Paszportu Polityki 2023
Jacek Świdziński jest rysownikiem, scenarzystą, kulturoznawcą, członkiem niezależnej grupy komiksowej Maszin, współpracuje z wydawnictwem Kultura Gniewu. Minimalistyczna kreska to jego znak rozpoznawczy. Siłą jego komiksów jest sposób prowadzenia narracji. Najnowszy "Festiwal" opowiada o słynnym Festiwalu Młodzieży w 1955 r. i opiera się na wielu źródłach dokumentalnych. Świdziński pokazuje, jak p
Katarzyna Jasiołek "Tkanina. Sztuka i rzemiosło"
Tkanina - traktowana często jako niższa forma sztuki - leży na pograniczu malarstwa czy rzeźby, ale dysponuje też własnymi środkami wyrazu. Wysoką rangę zyskała dzięki wybitnym artystkom światowego formatu, jak choćby Magdalena Abakanowicz i Jolanta Owidzka. Jednocześnie tkanina pozostała bliska zwykłym ludziom - w każdym domu obecne przecież były dywany, gobeliny, zasłony, makaty…
Katarzyna Jasio
Kamil Bałuk "Dawno temu w telewizji"
Jakie triki podczas wywiadów w "Na każdy temat" stosował Mariusz Szczygieł, późniejszy zdobywca Nike? Co o telewizji sądził tata scenarzystki "M jak miłość" i "Klanu", Ilony Łepkowskiej? Dlaczego "Miodowe lata" kręcono w teatrze? Ile "do fejmu" na pierwszym roku studiów dodawała praca w "Rowerze Błażeja"? O czym myślała Magda Mołek w studiu powodziowym we Wrocławiu? Co ukrywali kandydaci z "Randki
Piotr Pytlakowski o "Strefie niepamięci"
W lutym 2021 roku jeden z najwybitniejszych polskich reporterów, Piotr Pytlakowski wyrusza na wyprawę po wschodnim Mazowszu i Podlasiu, miastach i miasteczkach "szkalu śmierci", gdzie w 1941 roku doszło do rzezi mieszkańców, tych żydowskich przez tych polskich. Gnali swoich sąsiadów uliczkami, gwałcili kobiety, zdzierali suknie, swetry i buty, aby nic się nie zmarnowało.
Bo zbrodni towarzyszył rab
Stasia Budzisz o znikających Kaszubach
"Chciałam być Polką, czystą Polką i tylko Polką, ale z tą moją polskością wiecznie było coś nie tak. Wstydziłam się kaszubskiego akcentu i chłopskiego pochodzenia. Wstydziłam się, że moja rodzina nie kultywuje prawdziwych polskich tradycji. Kompleks kaszubski nie jest niczym nowym. Dojrzewał w nas, Kaszubach, latami, żeby nie powiedzieć wiekami. Winę można rozłożyć na wszystkich. I na Niemców, i n
Arkadiusz Gola o portrecie śląskich Romów
Gościem Michała Nogasia jest Arkadiusz Gola, który od 1991 roku fotografuje Romów mieszkających w różnych miastach Górnego Śląska. Do 10 grudnia w Sosnowcu można oglądać wystawę jego fotografii "Inny [nie] obcy", której towarzyszy album o tym samym tytule wydany przez Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu oraz Instytucję Kultury Ars Cameralis.
"W moim długoletnim fotografowaniu Górnego Śląska jest obsza
Marta Strzelecka "Ziemianki. Co panie z dworów łączyło z chłopkami"
Postępowe dobrodziejki czy strażniczki patriarchatu?
Szkoła w Nałęczowie, działająca w pierwszej połowie XX wieku, wpisuje się w ostatni rozdział historii polskiego ziemiaństwa. W prowadzonej przez ziemianki placówce nauczano kobiety z różnych klas - choć w założeniu przede wszystkim chłopki - fachowego prowadzenia gospodarstwa.
Marta Strzelecka rozmawia z rodzinami nauczycielek pracujących niegdy
Anna Bikont "Nigdy nie byłaś Żydówką. Sześć opowieści o dziewczynkach w ukryciu"
"Dokąd idzie, wiedziała. Ale skąd idzie – to musi dopiero wymyślić. Musi wymyślić całe swoje życie i tak, aby każdy uwierzył". Te zdania otwierające opowiadanie Bogdana Wojdowskiego o ukrywającej się na wsi Małce, jednej z bohaterek Anny Bikont, mogłyby rozpoczynać historię pozostałych dziewczynek – Elżuni, Blimy Janki, Dorki, Ireny. Choć ich wojenne doświadczenia były podobnym koszmarem, dalsze l
Książki. Magazyn do słuchania: Michał Kokot "Polska na podsłuchu"
Gościem Michała Nogasia jest Michał Kokot, dziennikarz "Gazety Wyborczej" i autor książki "Polska na podsłuchu. Jak Pegasus, najpotężniejszy szpieg w historii, zmienił się w narzędzie brudnej polityki".
Podległe rządowi służby mają miliony billingów rozmów Polaków. I władzę, która pozwala zrobić z nimi wszystko. Dziennikarskie śledztwo Michała Kokota obnaża szokującą skalę nielegalnej inwigilacji
Książki. Magazyn do słuchania: O literackim Noblu
Dziś zostanie ogłoszony laureat lub laureatka literackiej Nagrody Nobla. Zapraszamy na powtórkę rozmowy Michała Nogasia z Wojciechem Szotem, który przestudiował archiwa Akademii Szwedzkiej i opowiedział nam o tym, skąd się wziął literacki Nobel i jak wygląda proces wyłaniania laureatów? Które z wybitnych nazwisk nigdy nie zostały zgłoszone do Nagrody Nobla i czy ktoś przyjęcia Nobla odmówił? Kto j
Książki. Magazyn do słuchania: Katarzyna Kobylarczyk "Ciałko. Hiszpania kradnie swoje dzieci"
Kiedy w 1999 roku hiszpański Sąd Najwyższy orzekł, że każde dziecko ma prawo wiedzieć, kim są jego rodzice, do biura prawnika Enrique Vili Torresa zaczęli pukać nowi klienci. Chociaż od rodziny lub sąsiadów dowiedzieli się, że zostali adoptowani, w ich dokumentach nie było śladów adopcji, a w aktach urodzenia rodzice adopcyjni figurowali jako biologiczni. Enrique nazwał ich hijos falsos, fałszywym
Książki. Magazyn do słuchania: Marcin Kącki "Chłopcy. Idą po Polskę"
"Poszedłem do korwinistów i konfederatów. Na początek? Dużo cukru. A potem rozgrywki polityczne, intrygi, kochanki, noce na barze, nazistowskie piosenki. Wbiłem się w szeregi chłopców, którzy maszerują równo, zauroczeni wizją wolności totalnej. A jeśli na końcu tego marszu czeka nas Polska totalna, w której wolność będzie tylko dla wybranych?"
Marcin Kącki, jeden z najlepszych i najbardziej doświa
Katarzyna Groniec "Kundle"
Miasto między Zabrzem a Rybnikiem. Niedaleko stąd do Toszka, niemieckiego Tost, z wielkim domem wariatów. W latach wojny był tam obóz jeniecki dla Anglików. Uwieczniają go co najmniej trzy książki. Jedną z nich napisał sir P.G. Wodehouse. Potem funkcjonowało więzienie NKWD. Trzy tysiące ofiar. Tego się z "Kundli" nie dowiemy. Minęło ćwierć wieku. Miasto jest wysypiskiem rozbitków. Niepełne rodziny
Książki. Magazyn do słuchania: "Atlas dziur i szczelin" Michała Książka
Przyroda, która przejmuje miasto, zaczyna od najmniejszych pęknięć w betonie. Rodzina sikorek zamieszkała w Warszawie pod adresem Metro Świętokrzyska 02. Pewien szpak umościł sobie gniazdo w bombowcu z Muzeum Lotnictwa. Wróble wprowadziły się do starego neonu TEATR DRAMATYCZNY. Przyroda wcisnęła się w najmniejsze szczeliny miasta i znalazła szpary w zabudowanych metropoliach. Zazieleniła dziury ch
Książki. Magazyn do słuchania: Maria Reimann
Dzisiaj przypominamy rozmowę z 2019 r., którą Michał Nogaś przeprowadził z Marią Reimann.
Maria Reimann, tłumaczka, antropolożka, autorka książki "Nie przywitam się z państwem na ulicy. Szkic o doświadczeniu niepełnosprawności", zmarła tragicznie 20 lipca 2023 r. - Jestem osobą niedowidzącą, nie widzę teraz żadnego z państwa, mówię o tym, bo jest mi łatwiej, jeżeli będziecie o tym wiedzieć - tak
Bartek Sabela "Wędrówka tusz"
Na początku XX wieku pewna gospodyni domowa z hrabstwa Sussex zamówiła pięćdziesiąt kurczaków. W wyniku nieporozumienia przysłano jej pięćset sztuk. Trzy lata później miała ich już dziesięć tysięcy, a hrabstwo stało się największym ośrodkiem produkcji drobiu na świecie. Gdy tematem efektywnego rozmnażania zwierząt zainteresowali się biolodzy, genetycy i chemicy, hodowle szybko zaczęły przypominać
Renata Lis "Moja ukochana i ja"
"Moja ukochana i ja" to poruszająca historia miłości. Od szaleńczego zakochania, które sprawia, że żyjemy poza czasem, w stanie permanentnego uniesienia. Przez intensywnie rozwijającą się relację, która daje wrażenie poznawania świata z zupełnie odmiennej perspektywy. Wreszcie – tworzenie domu, obrastanie w tylko sobie znane rytuały, oswajanie samych siebie z budowaniem nowego, wspólnego życia. Na
Konstanty Gebert o książce "Pokój z widokiem na wojnę"
"Konstanty Gebert patrzy na Izrael ze szczególnej perspektywy: religijnego Żyda, a jednocześnie liberalnego demokraty, który osobiście angażował się w zwalczanie różnych form opresji w Polsce i na świecie. Jego opowieść o Izraelu jest barwna, ale bez lukru i bez prześlizgiwania się nad najtrudniejszymi dylematami. Fascynująca lektura" - tak o "Pokoju z widokiem na wojnę" pisze Maciej Kozłowski, dy
Paweł Smoleński "Wnuki Jozuego"
2 maja zmarł Paweł Smoleński, jeden z najwybitniejszych polskich reporterów, legenda "Wyborczej". W 2019 roku ukazała się jego książka "Wnuki Jozuego". Spotkaliśmy się wówczas, by porozmawiać o Izraelu, o Izraelczykach i Palestyńczykach, o codzienności życia w Izraelu i na okupowanych terenach, na żydowskich osiedlach, na terenach zamieszkałych przez Palestyńczyków i w tej części, do której nie ma
Mateusz Mazzini o Chile po Pinochecie
Chile to jedyne na świecie państwo, w którym rewolucja komunistyczna została przeprowadzona za pomocą demokratycznych wyborów. Po niej nastąpił zamach stanu i siedemnastoletni terror dyktatury Pinocheta. Dla jednych (na czele z Janem Pawłem II) czołowego antykomunisty, dla innych - zbrodniarza. A później? Nierozliczanie trudnej przeszłości, walka o dostęp do aborcji, uprzywilejowana pozycja Kościo
Agata Tuszyńska "Czarna torebka"
Tuszyńska dowiedziała się, że jest Żydówką, kiedy skończyła osiemnaście lat. Wraz z tą informacją matka przekazała jej torebkę swojej matki Deli Goldstein. Ale nie było w niej nic "trefnego". Aryjskie papiery na nazwisko Zofii Zmiałowskiej. Przepisy, dokumenty, święty obrazek. Nic co mogłoby zdradzić. To osobista opowieść o odkrywaniu żydowskiej babki Deli, swojej tożsamości i poznawaniu jej wojen
Jakub Gałęziowski "Niedopowiedziane biografie"
Książka Jakuba Gałęziowskiego dotyczy przede wszystkim dzieci urodzonych z powodu wojny, wojennej przemocy seksualnej, tuż powojennych aborcji i samodzielnego macierzyństwa. Tematy te wciąż są białymi plamami w polskiej historiografii i szerzej – w narracji o II wojnie światowej i jej społecznych konsekwencjach.
Dzieci urodzone z powodu wojny (children born of war, CBOW) czy, jak same o sobie mówi
Emilia Dłużewska "Jak płakać w miejscach publicznych"
Jeśli zastanawiacie się, czy nie powinniście iść do psychiatry, to prawdopodobnie powinniście.
Dziwi was, że słynni komicy często chorują na depresję? Mnie dziwi raczej, że nie wszyscy ludzie z depresją zostają komikami. Nauczyliśmy się doprowadzać ludzi do ataków śmiechu opowiadaniem o toksycznych bliskich i przebytych traumach; ostrożnie kalibrujemy żarty, by nie przekroczyć granicy, po której ś
Agnieszka Jucewicz "Czasem czuję mocniej"
12 rozmów o kryzysie psychicznym, które dają wiedzę i niosą nadzieję.
Co czwarta osoba w Polsce doświadczyła, doświadcza bądź doświadczy kryzysu psychicznego. Prawdopodobnie znasz taką osobę, choć być może o tym nie wiesz. Albo jesteś jedną z nich.
W szczerych, intymnych rozmowach z Agnieszką Jucewicz bohaterki i bohaterowie tej książki - wśród nich m.in. medalista olimpijski Marek Plawgo, dzienni
Katarzyna Michalczak "Synu, jesteś kotem"
To jest książka o relacji matki z synem, który, tak się zdarzyło, jest w spektrum autyzmu. Jak akceptować swoje dziecko, kiedy się go zupełnie nie rozumie? Jak to zrobić, żeby widzieć je naprawdę? To jest książka o nieadekwatnych oczekiwaniach rodzicielskich, wielkim rozczarowaniu, pracy nad sobą dla dobra relacji i o wielkiej miłości. Odwzajemnionej.
Michał Nogaś z "Gazety Wyborczej" zaprasza na
Weronika Murek "Dziewczynki. Kilka esejów o stawaniu się"
Shirley Temple, Judi Garland jako Dorotka, Lolita Nabokova… do czego potrzebna jest ludziom figura dziewczynki? Dlaczego dziewczynki traktowane są jako ktoś "mniej niż…"? I dlaczego tajscy policjanci noszą na ramieniu opaski z Hello Kitty? "Dziewczynki" Weroniki Murek to zbiór esejów, które wyzwalają tytułowe bohaterki z trujących kulturowych przekonań, że są niepoważne i nic nie znaczą. Na rozmow
Adam Wajrak o tym, jak pokochać Arktykę
"Na północ. Jak pokochałem Arktykę" otwiera arktyczną trylogię Adama Wajraka, w której ulubiony dziennikarz przyrodnik Polaków, zabiera czytelników w podróż nie tylko na północne krańce kuli ziemskiej, ale też osobistą podróż w czasie. Wraca bowiem do swoich pierwszych arktycznych przygód - najpierw w Estonii, potem na Spitsbergenie. Opowiada o świecie, którego dziś już nie ma. "Na północ" czyta s
Ewa Pluta "Rubież. Reportaż wędrowny"
Od trójstyku w Bolciach do trójstyku na Krzemieńcu. Z Suwalszczyzny w Bieszczady. Sto dni w terenie. Pieszo - powoli i wzdłuż wschodniej granicy Polski chwilę przed tym, gdy skupił się na niej wzrok całej Europy. To ta linia - rubież Unii Europejskiej - jest bohaterką książki Ewy Pluty. Kreska na mapie, która komplikuje biografie i zaplata historie. Autorce mówią o tym rolniczka z Sankur, batiuszk
Książki. Magazyn do słuchania: Grzegorz Piątek o Gdyni
"Gdynia obiecana" to opowieść o mieście tworzonym od podstaw, gdzie można było zacząć "z czystą hipoteką": przezwyciężyć różnice między zaborami, pokonać zacofanie, uciec od narodowych przywar, od wiejskiej nędzy i wielkomiejskiego bezrobocia, zostawić w tyle waśnie etniczne i konflikty klasowe, uniknąć urbanistycznych błędów i historycznych ograniczeń krępujących rozwój innych miast. Tu nowe poko
Katarzyna Włodkowska "Na oczach wszystkich"
Nie było w ostatnich latach głośniejszej historii. Mariusz, nazwany przez media "polskim Fritzlem", przez dwa lata więził żonę w piwnicy. Gdy sprawa wyszła na jaw, okazało się, że prokuratura maltretowanej kobiecie - oraz jej córce - trzykrotnie nie uwierzyła.
Katarzyna Włodkowska, autorka głośnego reportażu prasowego "Dom zły", kilka lat pracowała nad książką, w której stara się odpowiedzieć na k
Monika Helak i Mateusz Mazzini o "Pamiętnikach Pandemii"
Czym właściwie był dla Polek i Polaków okres pandemii koronawirusa? Jakie przyniósł zmiany - indywidualne, zbiorowe, społeczne? Jakie lęki i nadzieje wywołał? I przede wszystkim - co z niego pozostało? Na te i inne pytania odpowiada książka, powstała na podstawie materiału zgromadzonego w ramach konkursu "Pamiętniki Pandemii". Ponad 400 tekstów pisanych w pierwszych miesiącach pandemii koronawirus
Rafał Milach o książkach "Strajk" i "UATLAS"
"Strajk" to wizualny ślad protestów, które rozpoczęły się w całej Polsce 22 października 2020 roku i w różnych formach trwały przez kolejnych kilka miesięcy. Milach od 2019 roku wraz z szesnastoma fotografkami i fotografami współtworzy Archiwum Protestów Publicznych, platformę gromadzącą dokumentację aktywizacji społecznej, oddolnych inicjatyw sprzeciwu wobec decyzji politycznych, łamania zasad de
O literackim Noblu
Nagroda Nobla za rok 2022 w dziedzinie literatury przyznana. Otrzymała ją francuska pisarka Annie Ernaux. Skąd się wziął literacki Nobel i jak wygląda proces wyłaniania laureatów? Które z wybitnych nazwisk nigdy nie zostały zgłoszone do Nagrody Nobla i czy ktoś przyjęcia Nobla odmówił? Kto jest na liście polskich pisarek i pisarzy, którzy byli nominowani, ale nie otrzymali nagrody? Które rejony św
Agnieszka Kościańska i Michał Petryk o polskim rasizmie
Czy rasizm jest częścią polskości? Autorzy "Odejdź" w swoim historyczno-antropologicznym śledztwie badają systemowe wymiary rasizmu przeciwko czarnym migrantom i Romom w Polsce. Sięgają po przedwojenne związki Polski z kolonializmem, opisują PRL-owską politykę wobec przybyszy z zaprzyjaźnionych afrykańskich krajów, wreszcie przedstawiają jak rasizm i kolonializm wpłynęły na sytuację nie-białych Po
Łukasz Lamża o pseudonauce
Zdawałoby się, że dostęp do wiedzy jest dziś nieograniczony i łatwy. Czasy, w których żyjemy, przynoszą jednak więcej pytań niż odpowiedzi - z gąszczu komentarzy i linków trudno wyłuskać rzetelne informacje, samozwańczy eksperci prześcigają się w dobrych radach, a "najnowsze badania" stały się zaklęciem sankcjonującym każdą teorię. Czujemy, że wiedza coraz bardziej nas zawodzi, jednocześnie nie wi
Magdalena Grochowska o Tadeuszu Różewiczu
Na pytanie: "Kim jesteś?", Tadeusz Różewicz odpowiedział przed laty: "Kto mnie uważnie czyta, ten wie". Z jego utworami w ręku Magdalena Grochowska podąża za nim przez krajobrazy, wśród których wzrastał, przez idee, które go kształtowały, i przez historię, która przełamała jego los. W pierwszym tomie reporterskiej biografii poety autorka wnika w dzieje rodziny. Rekonstruuje okoliczności, w jakich
Daniel Lis o historiach polskich olimpijczyków
Daniel Lis w książce "Stulecie przeszkód. Polacy na igrzyskach" z detektywistyczną wręcz przenikliwością opisał losy polskich olimpijczyków i paraolimpijczyków, śledził kulisy zmagań z konkurentami i własnymi ograniczeniami. Książka daje niespotykanie szeroki i świeży wgląd w historie polskich medalistów. Autor konfrontuje z sobą źródła, wyszukuje nieznane dokumenty i rzuca nowe światło na histori
Rekomendowane
agata uczy - hiszpański online
AI CODZIENNIE - czyli co słychać w sztucznej inteligencji
Aktówka Kryminalna
Ameryka dla Zaawansowanych
Ameryka i ja - Lidia Krawczuk w RMF Classic
Andrzej Silczuk Podcast
Aneks Kryminalny
Angielski do kawy – British English Podcast
AnsweRED Podcast by CD PROJEKT RED
![Antoni Syrek-Dąbrowski [PODCASTY]](https://cdn.radoxo.com/images/podcasts/18147-antoni-syrek-dabrowski-podcasty.webp?v=1780500047)
Antoni Syrek-Dąbrowski [PODCASTY]
Artykuł 148 - Podcast Kryminalny
Babka Natura
